నేటి గోవింద నామం 

కామిత ఫలతా సుగుణాకర కామ్య ధీర 

స్వామిగ నుతింతు నిత్యము సాధు తనము 

ప్రేమిగ కరుణాసాగర ప్రీతి గొలుపు 

ఏమియు ఫలమున్ కోరను యిచ్చ బలుకు 

భావం:

ఓ గోవిందా! భక్తులు కోరిన సత్ఫలితాలను ప్రసాదించే వాడవు. సుగుణాల నిలయమై, స్థిరచిత్తుడై, సాధువులచే నిత్యం స్తుతింపబడుతున్న స్వామివి. ప్రేమస్వరూపుడవై, కరుణాసాగరుడవై, భక్తుల హృదయాలలో ప్రీతిని నింపుతున్నావు. నేను నీ వద్ద ఏ ఫలితమును ఆశించను; నీ అనుగ్రహమే నాకు చాలు. నిన్ను భక్తితో స్మరించుటయే నా కోరిక అని కవి వినయపూర్వకంగా ప్రార్థిస్తున్నాడు.

నీతి:

ఫలాపేక్షలేని భక్తి పరమమైనది; దైవానుగ్రహమే భక్తునికి గొప్ప సంపద. ॥

 🙏🏻

వ్యర్థమైన యాశబలుకు వ్యర్థకర్మ 

బుద్ధిహీనులగుచుదుఃఖ పూని జనులు 

నాశ్రయించుచుందురసురస నమ్మకంబు 

నిత్య మల్లాప్రగడ గీత నిగమ బలుకు 

భావం:

వ్యర్థమైన ఆశలకు లోనై చేసే కార్యాలు చివరికి ఫలహీనంగానే మిగులుతాయి. వివేకం కోల్పోయిన వారు అటువంటి ఆశల వెంబడి నడచి దుఃఖాన్ని స్వయంగా ఆహ్వానించుకుంటారు. సత్యం, ధర్మం, సద్బుద్ధి వంటి శాశ్వత విలువలను ఆశ్రయించకుండా, అసారమైన మరియు అసత్యమైన నమ్మకాలపై ఆధారపడుతుంటారు. అందువల్ల మనిషి వ్యర్థాశలను విడిచి, జ్ఞానం మరియు వివేకాన్ని ఆశ్రయించి జీవించవలెనని

******

పాదాది న్యస్తాక్షరీ... పతంజలి 

పరమ యోగతత్త్వము తెల్ప పాఠమతడు         

తంతు లన్ని తెలప కార్య దక్షు డతడు         

జగతి యోగశాస్త్రముతో ప్రజాహృదయుడు         

లిప్తమగు చిత్తవృత్తిగా  చేర్చు నతడు   

  

భావం:

పతంజలి మహర్షి పరమమైన యోగతత్త్వాన్ని ప్రపంచానికి బోధించిన మహనీయుడు. యోగసాధనకు అవసరమైన సూత్రాలు, నియమాలు, విధానాలు అన్నిటినీ స్పష్టంగా వివరించిన కార్యదక్షుడు. యోగశాస్త్రాన్ని ప్రజలకు అందించి వారి హృదయాలలో స్థానం సంపాదించిన ఆచార్యుడు. మనసును బంధించే చిత్తవృత్తులను నియంత్రించి, ఏకాగ్రత మరియు ఆత్మసాక్షాత్కార మార్గంలో నడిపించే గురువుగా పతంజలి మహర్షి వెలుగొందాడు.

****

: దత్తపది.. అటక, చిటిక, స్పటిక, థటిక 

అటకలోఆధరణలుగా   అడ్డుకట్ట 

,చిటికలోపనులను చేయు చిత్త విలువ 

స్పటిక నిర్మల మనసుతో సమయ బలుకు 

థటిక నాదమై ఆత్మ సుధాపరంబు 

భావం

ఇంటిలోని అటక (మేడ/నిల్వ స్థలం) వస్తువులకు ఆధారంగా, రక్షణగా నిలిచినట్లే జీవితంలో నియమం అడ్డుకట్టగా నిలుస్తుంది. చిటికెడు కాలంలోనే పనులను పూర్తి చేయగల చిత్తశుద్ధి, ఏకాగ్రత గొప్ప విలువను కలిగివుంటాయి. స్పటికంలా నిర్మలమైన మనస్సుతో సమయోచితంగా మాట్లాడటం మనిషి గుణం. చివరికి థటిక (తాళనాదం, లయస్పందన) వలె ఆత్మలో ఉద్భవించే దివ్యనాదం అమృతస్వరూపమైన పరమానందాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.

*****

శ్లో𝕝𝕝 న విషం విషమిత్యాహుః

బ్రహ్మస్వ విషముచ్యతే|

విషమేకాకినం హన్తి

బ్రహ్మస్వం పుత్ర పౌత్రుకమ్||

తా𝕝𝕝 విషం అంత భయంకరమైనది కాదు. కానీ దేవుడిసొమ్ము విషము కంటే భయంకరమైనది. విషము తీసుకున్న వాడిని మాత్రమే విషము చంపుతుంది. కానీ దేవుడి సొమ్ము అపహరిస్తే పుత్రులను పౌత్రులను కూడా చంపుతుంది.

అంటే వంశ నాశనం అవుతుంది.

నిత్య నామ పద్యం గోవిందా 

గీ.

నిత్య పాహిమురారీ సువిద్య కృపయు

సత్య సంపద గురువుగా సమయ కృపయు

ముత్యమెరుపు వెలుగు పదములతొ కృపయు

సత్య మయ వేంకటేశ్వరా సాక్షి భవయు

భావం:

ఓ వేంకటేశ్వరా!

ఎల్లప్పుడూ నన్ను రక్షించుము. మంచి విద్యను ప్రసాదించే నీ కృప నాకు లభించుగాక. సత్యమనే సంపదను బోధించే గురువుగా నన్ను నడిపించుము. ముత్యంలా ప్రకాశించే మధురమైన, వెలుగునిచ్చే మాటలను ప్రసాదించుము. సత్యస్వరూపుడవైన నీవు నా ప్రతి కార్యానికి సాక్షిగా ఉండి నన్ను ధర్మమార్గంలో నడిపించుము.

****

శ్లో𝕝𝕝 సుగంధేన వినా పుష్పం

శోభతే న కదాచనl

వినయేన వినా విద్యా

మాన్యతే న నరస్య చll

తా𝕝𝕝 సుగంధరహితమైన పుష్పం శోభించదు. వినయము లేని మానవుడి విద్య గౌరవించబడదు.

****

పాదాది.. న్యస్తాక్షరీ.. బెండకాయ 

గీ.

బెండ ముదిరినా మనుగడ బీడు పడిన

డంభము పెరిగి కలయిక డమరికంబు

కాల మహిమ యర్థమవదు కరువు తెరువు

యమగణాల కళలు చేరు యక్కరగను ॥

భావం: బెండకాయ ముదిరితే రుచిని కోల్పోయినట్లు, మనిషిలో డాంభికం పెరిగితే సత్సంబంధాలు దెబ్బతింటాయి. కాలమహిమను ముందుగానే గ్రహించడం కష్టం; సుఖదుఃఖాలు, కరువు-సమృద్ధులు కాలానుగుణంగా వస్తుంటాయి. చివరికి యమగణాల చేరిక తప్పదని గుర్తించి, అహంకారాన్ని విడిచి సద్వర్తనతో జీవించాలి.

*****

దత్తపది.. కలువ, తులువ, చలువ, వలువ 

కలువ కనికరంబు విలువ ఖర్చు యేల?

తులువ చరిత చిరునగవు తూల నేల?

చలువగు హృదయానందము చపల మేళ

వలువ గాచు సద్గుణమును వరము యేల?

భావం:

కనికరానికి విలువ కట్టి ఖర్చు లెక్కించలేము; అది అమూల్యమైనది.

మంచి చరిత్ర, చిరునవ్వు తూకం వేసి కొలవలేనివి.

హృదయానందం బాహ్య చపలత్వంలో కాదు, అంతరంగ ప్రశాంతతలో ఉంటుంది.

సద్గుణాలే మనిషిని కాపాడే వస్త్రం (వలువ); వాటికన్నా గొప్ప వరం మరొకటి లేదు.

లోకనీతి:

కనికరము, చిరునవ్వు, హృదయానందము, సద్గుణము — ఇవి ధనముతో కొనలేనివి; జీవితమును సార్థకము చేయునవి. 🌹🙏

*****

భక్తి పూని గొప్పదనితి పాశ మేళ

మనసు నిలుపుచున్న విధము మస్కరించి

చిత్తమందు నన్నెననుచు సేవ తలపు

నిత్య మల్లాప్రగడ గీత నిగమ బలుకు॥

భావం:

భక్తి పేరుతో గొప్పదనమనే బంధనంలో పడకూడదు. మనస్సును స్థిరంగా ఉంచి అహంకారాన్ని మరుగుపరచాలి. "నేను" అనే భావాన్ని చిత్తంలో తగ్గించి సేవాతత్వాన్ని పెంపొందించుకోవాలి. అప్పుడు జీవితం వేదసారాన్ని పలికే గీతంలా మారుతుంది.

లోకనీతి:

భక్తికి వినయం అలంకారం; సేవకు నిస్వార్థం ఆధారం; అహంకారం తగ్గిన చోటే ఆధ్యాత్మికత వికసిస్తుంది. 

*****

గోవింద నామాలపై పద్యాలు భావాలు 

నేటి గోవిందణామం 

శా.

శ్రీ ముద్రాంకితసర్వలక్ష్మిహృదయశ్రీసత్య ప్రాబళ్యమున్ 

శ్రీముద్రాంకితసత్యధర్మ గుణమున్ శ్రీవత్చ సౌభాగ్యమున్ 

శ్రీముద్రాంకితవిశ్వ ప్రజ్ఞతగన్ శ్రీసూక్తి గోవిందగన్ 

శ్రీ ముద్రాంకితవేంకటేశ్వర మదీ శ్రీ రంజణీసఖ్యతన్ 

భావం:

శ్రీమహాలక్ష్మి హృదయంలో స్థిరంగా ముద్రితమైన సత్యప్రభావమే గోవిందుని మహిమ.

సత్యం, ధర్మం, సద్గుణాలు, శ్రీవత్సలాంఛన సౌభాగ్యం ఆయనలో నిత్యంగా వెలుగుతాయి.

విశ్వజ్ఞానాన్ని ప్రసాదించేవాడు, శ్రీసూక్తుల సారస్వరూపుడు గోవిందుడు.

వేంకటేశ్వరుని అనుగ్రహంతో భక్తహృదయం శ్రీరంజనిగా మారి దైవసఖ్యాన్ని పొందుతుంది.

*****

గోవింద నామ పద్యం.. ధరణీనాయక

కం.

ధరణీనాయక లీలలు

శరణాగతవత్సలా విశాలగుణముగన్

కరుణాకమనీయకళా

అరుణోదయవిద్య వేంకటరమణ కృపగన్ ॥

భావం

ధరణీనాయకుడు – భూమండలానికి నాయకుడై జగత్తును పాలించే శ్రీహరి.

శరణాగతవత్సలుడు – తనను ఆశ్రయించిన భక్తులను ప్రేమతో కాపాడేవాడు.

విశాలగుణముగన్ – అనంతమైన దయ, క్షమ, కరుణ, ఔదార్య గుణాలకు నిలయం.

కరుణాకమనీయకళా – కరుణారసంతో నిండిన సుందర స్వరూపుడు.

అరుణోదయవిద్య – ఉదయసూర్యుని వెలుగులా అజ్ఞానాంధకారాన్ని తొలగించి జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించువాడు.

వేంకటరమణ కృప – వేంకటేశ్వరుని అనుగ్రహమే జీవనానికి పరమసంపద.

భక్తి సందేశం

శరణాగతి భక్తుని బలం; కరుణ భగవంతుని స్వభావం; కృపే జీవనాన్ని జ్ఞానోదయ మార్గంలో నడిపించే దివ్యశక్తి.

గోవిందా! గోవిందా! ధరణీనాయక గోవిందా! 🌹🙏॥

గోవింద నామ పద్యం దినకర తేజా 

దివ్య దినకర తేజాశు దీక్ష దృష్టి

సవ్య నిత్య విహారిగా సమయ దృష్టి

నవ్య కాంతుల పుత్తడి నయన దృష్టి

భవ్య వేంకటేశ్వర దృష్టి భాగ్య భవము॥

భావం

దివ్య దినకర తేజాశు దీక్ష దృష్టి – సూర్యుని తేజస్సువలె ప్రకాశించి, భక్తులకు జ్ఞానదీక్షను ప్రసాదించే దివ్యదృష్టి.

సవ్య నిత్య విహారిగా సమయ దృష్టి – సమస్త కాలాలను, సమస్త జీవులను సమదృష్టితో గమనించే పరమాత్మ స్వరూపం.

నవ్య కాంతుల పుత్తడి నయన దృష్టి – బంగారు కాంతులవలె ప్రకాశించే దివ్య నేత్రాలు, భక్తుల హృదయాలను ఆనందింపజేస్తాయి.

భవ్య వేంకటేశ్వర దృష్టి భాగ్య భవము – శ్రీ వేంకటేశ్వరుని కటాక్షం లభించుటే మానవజన్మకు మహాభాగ్యం.

భక్తి సందేశం

భగవంతుని కటాక్షం లభించిన చోట అజ్ఞానం తొలగిపోతుంది; విశ్వాసం పెరుగుతుంది; జీవితం భాగ్యమయమవుతుంది.

గోవిందా! గోవిందా! భవ్యదృష్టి గోవిందా! 🌹🙏॥

గోవింద నామం : పద్మావతీప్రియ

కం.

పద్మావతీప్రియ రమణ

పద్మదళాక్ష భవహరియె పరమకృపాగన్

సద్మములందున వెలుగై

పద్మనాభగ వేంకటేశ వరదా కృపగన్ ॥

భావం

పద్మావతీప్రియ రమణ – పద్మావతీ దేవికి ప్రియభర్తగా వెలసిన శ్రీనివాసుడు.

పద్మదళాక్ష – కమలదళాలవంటి సుందర నేత్రాలు కలవాడు.

భవహరి – సంసార దుఃఖాలను తొలగించి భక్తులను రక్షించువాడు.

పరమకృపాగన్ – అనంత కరుణాసాగరుడు.

సద్మములందున వెలుగై – భక్తుల గృహాలలో, హృదయాలలో దివ్యజ్యోతిగా ప్రకాశించువాడు.

పద్మనాభుడు – నాభికమలం నుండి సృష్టికార్యాన్ని విస్తరింపజేసిన మహావిష్ణువు.

వేంకటేశ వరదుడు – భక్తుల మొక్కులను ఆలకించి వరాలను ప్రసాదించువాడు.

భక్తి సందేశం

పద్మావతీ సమేత వేంకటేశ్వరుని కటాక్షం లభించిన చోట భయం తొలగిపోతుంది, భక్తి పెరుగుతుంది, జీవితం మంగళమయమవుతుంది.

🌹🙏 గోవిందా! గోవిందా! పద్మావతీప్రియ గోవిందా! 🙏🌹

గోవింద నామం : ప్రసన్నమూర్తి

కం.

ప్రకృతి ప్రభవం ప్రభలే

సుకృతి సుఖదా ప్రసన్నమూర్తీ కళలున్

ప్రకృతి వైభవతేజా

ప్రకృతి గా వేంకటేశ్వరా మది దయగన్ ॥

భావం

ప్రసన్నమూర్తి – ఎల్లప్పుడూ ప్రసన్నవదనంతో భక్తులను అనుగ్రహించే శ్రీ వేంకటేశ్వరుడు.

ప్రకృతి ప్రభవం ప్రభలే – ఈ జగత్తు, ప్రకృతి, సృష్టి వైభవమంతా ఆయన సంకల్పమే.

సుకృతి సుఖదా – సత్కర్మలు చేసిన వారికి సుఖశాంతులను ప్రసాదించువాడు.

ప్రసన్నమూర్తి కళలున్ – ఆయన దివ్యకళలు భక్తుల హృదయాలను ఆనందింపజేస్తాయి.

ప్రకృతి వైభవతేజా – పర్వతాలు, నదులు, వనాలు, సూర్యచంద్రాదులలో ప్రకాశించే దివ్యతేజస్సు ఆయనదే.

ప్రకృతి గా వేంకటేశ్వరా – సమస్త ప్రకృతిలో వ్యాపించి ఉన్న పరమాత్మ స్వరూపుడు వేంకటేశ్వరుడు.

మది దయగన్ – నా మనస్సుపై కరుణాకటాక్షం ప్రసరించుమని భక్తుని ప్రార్థన.

భక్తి సందేశం

ప్రకృతిని ప్రేమించడం, సంరక్షించడం కూడా దైవారాధనే. ప్రకృతిలోని ప్రతి సౌందర్యంలో ప్రసన్నమూర్తి వేంకటేశ్వరుని దివ్యసాన్నిధ్యాన్ని దర్శించగలిగితే జీవితం ధన్యమవుతుంది.

🌹🙏 గోవిందా! గోవిందా! ప్రసన్నమూర్తి గోవిందా! 🙏🌹॥

గోవిందనామం : అభయహస్తం

కం.

గోవిందాభయహస్తం

భవశుభ కరుణామృతంబు

సేవాలక్ష్య ప్రదర్శన శీఘ్రమయముగన్ ॥

నవరత్న వెలుగు ధారిగ

భవహర వేంకటరమణా

నవమంగళదాయక మది నమ్మెడి విభుగన్ ॥

భావం

గోవిందాభయహస్తం – భక్తులకు రక్షణ, ధైర్యం, భరోసా ప్రసాదించే శ్రీహరి దివ్యహస్తం.

భవశుభ కరుణామృతంబు – సంసారబాధలను తొలగించి కరుణామృతాన్ని కురిపించే అనుగ్రహస్వరూపం.

సేవాలక్ష్య ప్రదర్శన – భక్తి, సేవ, ధర్మమార్గాలను చూపించే దివ్యదర్శనం.

నవరత్న వెలుగు ధారిగ – నవరత్నాల కాంతులవలె ప్రకాశించే మహిమాశాలి.

భవహర వేంకటరమణ – భవబంధాలను తొలగించి మోక్షమార్గం చూపించే శ్రీనివాసుడు.

నవమంగళదాయకుడు – నిత్యనూతన మంగళాలను ప్రసాదించే వరదమూర్తి.

మది నమ్మెడి విభుగన్ – నా మనస్సు సంపూర్ణ విశ్వాసంతో ఆశ్రయించే పరమదేవుడు.

భక్తి సందేశం:

అభయహస్తం భయాన్ని తొలగిస్తుంది; కరుణాదృష్టి చిత్తశాంతిని ప్రసాదిస్తుంది; గోవిందుని శరణాగతి జీవనాన్ని మంగళమయం చేస్తుంది.

🌹🙏 గోవిందా! గోవిందా! అభయహస్త గోవిందా! 🙏🌹॥

*మత్స్యావతారా

ప్రళయమత్స్యావతారా ప్రభాతలీల

సకల జీవప్రాణారక్ష సమయలీల

ప్రకృతి కాలనిర్ణయ శుభ ప్రభవలీల

వేంకటేశ్వర కళలుగా విద్యలీల

సరళ భావం:

ఓ వేంకటేశ్వరా! ప్రళయకాలంలో మత్స్యావతారాన్ని ధరించి, సృష్టికి కొత్త ప్రభాతాన్ని ప్రసాదించిన నీ దివ్యలీల అపూర్వమైనది. సమస్త జీవరాశుల ప్రాణాలను రక్షిస్తూ, అవసరమైన సమయంలో ధర్మాన్ని కాపాడే నీ కార్యాలన్నీ కరుణామయ లీలలే. ప్రకృతి చక్రాన్ని, కాలగమనాన్ని నియమబద్ధంగా నడిపించి, శుభఫలితాలకు కారణమవుతున్నది నీ సంకల్పమే. సమస్త కళలు, విద్యలు నీ నుంచే ఉద్భవించి లోకానికి జ్ఞానవెలుగును ప్రసరింపజేస్తున్నాయి.

*****

గోవింద నామాలపై పద్యాలు భావాలు 

నేటి గోవిందణామం 

శా.

శ్రీ ముద్రాంకితసర్వలక్ష్మిహృదయశ్రీసత్య ప్రాబళ్యమున్ 

శ్రీముద్రాంకితసత్యధర్మ గుణమున్ శ్రీవత్చ సౌభాగ్యమున్ 

శ్రీముద్రాంకితవిశ్వ ప్రజ్ఞతగన్ శ్రీసూక్తి గోవిందగన్ 

శ్రీ ముద్రాంకితవేంకటేశ్వర మదీ శ్రీ రంజణీసఖ్యతన్ 

భావం:

శ్రీమహాలక్ష్మి హృదయంలో స్థిరంగా ముద్రితమైన సత్యప్రభావమే గోవిందుని మహిమ.

సత్యం, ధర్మం, సద్గుణాలు, శ్రీవత్సలాంఛన సౌభాగ్యం ఆయనలో నిత్యంగా వెలుగుతాయి.

విశ్వజ్ఞానాన్ని ప్రసాదించేవాడు, శ్రీసూక్తుల సారస్వరూపుడు గోవిందుడు.

వేంకటేశ్వరుని అనుగ్రహంతో భక్తహృదయం శ్రీరంజనిగా మారి దైవసఖ్యాన్ని పొందుతుంది.

*****

గోవింద నామ పద్యం.. ధరణీనాయక

కం.

ధరణీనాయక లీలలు

శరణాగతవత్సలా విశాలగుణముగన్

కరుణాకమనీయకళా

అరుణోదయవిద్య వేంకటరమణ కృపగన్ ॥

భావం

ధరణీనాయకుడు – భూమండలానికి నాయకుడై జగత్తును పాలించే శ్రీహరి.

శరణాగతవత్సలుడు – తనను ఆశ్రయించిన భక్తులను ప్రేమతో కాపాడేవాడు.

విశాలగుణముగన్ – అనంతమైన దయ, క్షమ, కరుణ, ఔదార్య గుణాలకు నిలయం.

కరుణాకమనీయకళా – కరుణారసంతో నిండిన సుందర స్వరూపుడు.

అరుణోదయవిద్య – ఉదయసూర్యుని వెలుగులా అజ్ఞానాంధకారాన్ని తొలగించి జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించువాడు.

వేంకటరమణ కృప – వేంకటేశ్వరుని అనుగ్రహమే జీవనానికి పరమసంపద.

భక్తి సందేశం

శరణాగతి భక్తుని బలం; కరుణ భగవంతుని స్వభావం; కృపే జీవనాన్ని జ్ఞానోదయ మార్గంలో నడిపించే దివ్యశక్తి.

గోవిందా! గోవిందా! ధరణీనాయక గోవిందా! 🌹🙏॥

గోవింద నామ పద్యం దినకర తేజా 

దివ్య దినకర తేజాశు దీక్ష దృష్టి

సవ్య నిత్య విహారిగా సమయ దృష్టి

నవ్య కాంతుల పుత్తడి నయన దృష్టి

భవ్య వేంకటేశ్వర దృష్టి భాగ్య భవము॥

భావం

దివ్య దినకర తేజాశు దీక్ష దృష్టి – సూర్యుని తేజస్సువలె ప్రకాశించి, భక్తులకు జ్ఞానదీక్షను ప్రసాదించే దివ్యదృష్టి.

సవ్య నిత్య విహారిగా సమయ దృష్టి – సమస్త కాలాలను, సమస్త జీవులను సమదృష్టితో గమనించే పరమాత్మ స్వరూపం.

నవ్య కాంతుల పుత్తడి నయన దృష్టి – బంగారు కాంతులవలె ప్రకాశించే దివ్య నేత్రాలు, భక్తుల హృదయాలను ఆనందింపజేస్తాయి.

భవ్య వేంకటేశ్వర దృష్టి భాగ్య భవము – శ్రీ వేంకటేశ్వరుని కటాక్షం లభించుటే మానవజన్మకు మహాభాగ్యం.

భక్తి సందేశం

భగవంతుని కటాక్షం లభించిన చోట అజ్ఞానం తొలగిపోతుంది; విశ్వాసం పెరుగుతుంది; జీవితం భాగ్యమయమవుతుంది.

గోవిందా! గోవిందా! భవ్యదృష్టి గోవిందా! 🌹🙏॥

గోవింద నామం : పద్మావతీప్రియ

కం.

పద్మావతీప్రియ రమణ

పద్మదళాక్ష భవహరియె పరమకృపాగన్

సద్మములందున వెలుగై

పద్మనాభగ వేంకటేశ వరదా కృపగన్ ॥

భావం

పద్మావతీప్రియ రమణ – పద్మావతీ దేవికి ప్రియభర్తగా వెలసిన శ్రీనివాసుడు.

పద్మదళాక్ష – కమలదళాలవంటి సుందర నేత్రాలు కలవాడు.

భవహరి – సంసార దుఃఖాలను తొలగించి భక్తులను రక్షించువాడు.

పరమకృపాగన్ – అనంత కరుణాసాగరుడు.

సద్మములందున వెలుగై – భక్తుల గృహాలలో, హృదయాలలో దివ్యజ్యోతిగా ప్రకాశించువాడు.

పద్మనాభుడు – నాభికమలం నుండి సృష్టికార్యాన్ని విస్తరింపజేసిన మహావిష్ణువు.

వేంకటేశ వరదుడు – భక్తుల మొక్కులను ఆలకించి వరాలను ప్రసాదించువాడు.

భక్తి సందేశం

పద్మావతీ సమేత వేంకటేశ్వరుని కటాక్షం లభించిన చోట భయం తొలగిపోతుంది, భక్తి పెరుగుతుంది, జీవితం మంగళమయమవుతుంది.

🌹🙏 గోవిందా! గోవిందా! పద్మావతీప్రియ గోవిందా! 🙏🌹

గోవింద నామం : ప్రసన్నమూర్తి

కం.

ప్రకృతి ప్రభవం ప్రభలే

సుకృతి సుఖదా ప్రసన్నమూర్తీ కళలున్

ప్రకృతి వైభవతేజా

ప్రకృతి గా వేంకటేశ్వరా మది దయగన్ ॥

భావం

ప్రసన్నమూర్తి – ఎల్లప్పుడూ ప్రసన్నవదనంతో భక్తులను అనుగ్రహించే శ్రీ వేంకటేశ్వరుడు.

ప్రకృతి ప్రభవం ప్రభలే – ఈ జగత్తు, ప్రకృతి, సృష్టి వైభవమంతా ఆయన సంకల్పమే.

సుకృతి సుఖదా – సత్కర్మలు చేసిన వారికి సుఖశాంతులను ప్రసాదించువాడు.

ప్రసన్నమూర్తి కళలున్ – ఆయన దివ్యకళలు భక్తుల హృదయాలను ఆనందింపజేస్తాయి.

ప్రకృతి వైభవతేజా – పర్వతాలు, నదులు, వనాలు, సూర్యచంద్రాదులలో ప్రకాశించే దివ్యతేజస్సు ఆయనదే.

ప్రకృతి గా వేంకటేశ్వరా – సమస్త ప్రకృతిలో వ్యాపించి ఉన్న పరమాత్మ స్వరూపుడు వేంకటేశ్వరుడు.

మది దయగన్ – నా మనస్సుపై కరుణాకటాక్షం ప్రసరించుమని భక్తుని ప్రార్థన.

భక్తి సందేశం

ప్రకృతిని ప్రేమించడం, సంరక్షించడం కూడా దైవారాధనే. ప్రకృతిలోని ప్రతి సౌందర్యంలో ప్రసన్నమూర్తి వేంకటేశ్వరుని దివ్యసాన్నిధ్యాన్ని దర్శించగలిగితే జీవితం ధన్యమవుతుంది.

🌹🙏 గోవిందా! గోవిందా! ప్రసన్నమూర్తి గోవిందా! 🙏🌹॥

గోవిందనామం : అభయహస్తం

కం.

గోవిందాభయహస్తం

భవశుభ కరుణామృతంబు

సేవాలక్ష్య ప్రదర్శన శీఘ్రమయముగన్ ॥

నవరత్న వెలుగు ధారిగ

భవహర వేంకటరమణా

నవమంగళదాయక మది నమ్మెడి విభుగన్ ॥

భావం

గోవిందాభయహస్తం – భక్తులకు రక్షణ, ధైర్యం, భరోసా ప్రసాదించే శ్రీహరి దివ్యహస్తం.

భవశుభ కరుణామృతంబు – సంసారబాధలను తొలగించి కరుణామృతాన్ని కురిపించే అనుగ్రహస్వరూపం.

సేవాలక్ష్య ప్రదర్శన – భక్తి, సేవ, ధర్మమార్గాలను చూపించే దివ్యదర్శనం.

నవరత్న వెలుగు ధారిగ – నవరత్నాల కాంతులవలె ప్రకాశించే మహిమాశాలి.

భవహర వేంకటరమణ – భవబంధాలను తొలగించి మోక్షమార్గం చూపించే శ్రీనివాసుడు.

నవమంగళదాయకుడు – నిత్యనూతన మంగళాలను ప్రసాదించే వరదమూర్తి.

మది నమ్మెడి విభుగన్ – నా మనస్సు సంపూర్ణ విశ్వాసంతో ఆశ్రయించే పరమదేవుడు.

భక్తి సందేశం:

అభయహస్తం భయాన్ని తొలగిస్తుంది; కరుణాదృష్టి చిత్తశాంతిని ప్రసాదిస్తుంది; గోవిందుని శరణాగతి జీవనాన్ని మంగళమయం చేస్తుంది.

🌹🙏 గోవిందా! గోవిందా! అభయహస్త గోవిందా! 🙏🌹॥

*మత్స్యావతారా

ప్రళయమత్స్యావతారా ప్రభాతలీల

సకల జీవప్రాణారక్ష సమయలీల

ప్రకృతి కాలనిర్ణయ శుభ ప్రభవలీల

వేంకటేశ్వర కళలుగా విద్యలీల

సరళ భావం:

ఓ వేంకటేశ్వరా! ప్రళయకాలంలో మత్స్యావతారాన్ని ధరించి, సృష్టికి కొత్త ప్రభాతాన్ని ప్రసాదించిన నీ దివ్యలీల అపూర్వమైనది. సమస్త జీవరాశుల ప్రాణాలను రక్షిస్తూ, అవసరమైన సమయంలో ధర్మాన్ని కాపాడే నీ కార్యాలన్నీ కరుణామయ లీలలే. ప్రకృతి చక్రాన్ని, కాలగమనాన్ని నియమబద్ధంగా నడిపించి, శుభఫలితాలకు కారణమవుతున్నది నీ సంకల్పమే. సమస్త కళలు, విద్యలు నీ నుంచే ఉద్భవించి లోకానికి జ్ఞానవెలుగును ప్రసరింపజేస్తున్నాయి.

*****

1/08

గోవింద నమాల పద్యాలు 

విరజాతీర్ధ గోవిందా. విరజా నదివలే నిర్మల స్వరూపుడు 

విరజాతీర్ధ శుభంబుగన్ నిజముగన్ నిత్యార్ధ సఖ్యంబుగన్ 

చరితంబున్ సహనంబుగన్ నిరతమున్ చాతుర్య విశ్వాసమున్ 

కరుణార్ధంబగు భక్తితత్త్వముగనున్ కాలంబు ధర్మంబుగన్ 

నిరతంబున్కళ వేంకటేశ్వరమదీనిర్వాహ విజ్ఞానమున్ 

భావము

విరజాతీర్థమువలె పవిత్రమైన శుభస్వరూపుడు శ్రీ వేంకటేశ్వరుడు. ఆయన సత్యమునకు, నిత్యహితమునకు, స్నేహభావమునకు నిలయము. ఆయన చరిత్ర సహనమును, చాతుర్యమును, విశ్వాసమును బోధించును. కరుణతో నిండిన భక్తితత్త్వమే ఆయన సందేశము; ధర్మమే ఆయన కాలానుగుణ మార్గదర్శకత్వము. అట్టి వేంకటేశ్వరుని అనుగ్రహముచే జీవన నిర్వహణకు కావలసిన విజ్ఞానము, వివేకము, కార్యసిద్ధి కలుగును.

***

విరోధి మర్ధన గోవిందా 

విరోధుల్ మర్ధనం విభుండున్ బొనర్చున్

సరాగం సపూజ్యం సమర్థం సహాయమ్ ।

పరంధామ మాధవ్ పరాత్పార రూపున్

ధరాతత్త్వ గోవింద శక్తిం సదాహమ్ ॥

భావము:

విరోధులను మర్ధించువాడైన విభువు, ప్రేమతో పూజింపదగినవాడు, సమర్థ సహాయకుడు. పరంధాముడై, మాధవుడై, పరాత్పర స్వరూపుడై, భూమితత్త్వమంతటా వ్యాపించిన గోవిందశక్తిని నేను సదా ధ్యానించుచున్నాను.

*****

సాలగ్రామహర.. సాలగ్రామ రూపంలో భక్తులను రక్షించు వాడు 

 పద్యము

సాలగ్రామహరంసదా సాక్షి రూపు

విశ్వకీర్తి సుభక్తిగన్ గీతబోధ 

కలియుగాక్లేశహరం సకామ్య ధీర

విశ్వ వేంకటేశ్వర భజే విజ్ఞతిగను ॥

భావము:

సాలగ్రామ స్వరూపుడై సమస్త జగత్తుకు సాక్షిగా నిలిచే పరమాత్ముడు విశ్వవ్యాప్త కీర్తిని కలిగియున్నాడు. ఆయన భక్తులకు సుభక్తిని ప్రసాదించి, భగవద్గీత బోధల ద్వారా ధర్మమార్గాన్ని తెలియజేస్తాడు. కలియుగంలో కలిగే క్లేశాలను, బాధలను తొలగించి భక్తుల కోరికలను సత్ఫలితముల వైపు నడిపించే ధీరస్వరూపుడు. అట్టి విశ్వనాథుడైన శ్రీ వేంకటేశ్వరుని భజించుటయే నిజమైన విజ్ఞత, వివేకము.

****

సహస్రణామ గోవిందా 

మన సహస్రణామపు పూజ మనసు చేరు 

గణ మనోభవావిద్యల గమ్యమగుట 

రణమె హృదయ వాంఛలతీరు రమ్య బ్రతుకు 

గుణమె వేంకటేశ్వర గతి పుష్పముగను 

భావం:

సహస్రనామాలతో చేసే పూజ భక్తుని మనసును భగవంతునికి చేరుస్తుంది. అది మనోవికాసానికి, ఆధ్యాత్మిక విద్యలకు గమ్యస్థానమవుతుంది. హృదయంలోని కోరికల సంఘర్షణలకు శాంతిని ప్రసాదించి, జీవితాన్ని రమ్యంగా మారుస్తుంది. సద్గుణాలనే పుష్పాలుగా సమర్పించిన భక్తునికి శ్రీ వేంకటేశ్వరుని దివ్యగతి లభిస్తుంది.

*****

లక్ష్మీవల్లభ గోవిందా  

శా.

లక్ష్మీవల్లభ సాగరాశయన రమ్య లాలిత్యసారార్థమై

రక్షా రమ్యత గూర్చి భక్తజనులన్ ప్రాధాన్యతా లక్ష్యమున్ ।

లక్ష్మీ పద్మవతీ మనోహర హరా కారుణ్య సద్భావమున్

సూక్ష్మాసూక్ష్మము వేంకటేశ్వర కళా సూత్రంబు ధర్మార్థిగన్ ॥

భావం:

లక్ష్మీవల్లభుడైన శ్రీమహావిష్ణువు క్షీరసాగరంలో శయనిస్తూ లాలిత్యమయమైన దివ్యస్వరూపంతో భక్తులను ఆకట్టుకుంటాడు. ఆయన ప్రధాన లక్ష్యం భక్తజనుల రక్షణ. లక్ష్మీదేవి, పద్మావతీదేవి సమేతుడై కరుణ, సద్భావాలను ప్రసరింపజేస్తాడు. వేంకటేశ్వరుని దివ్యకళలు అత్యంత సూక్ష్మమైన ధర్మసూత్రాలను కూడా ధర్మార్థులకు బోధిస్తాయి.

*****

లక్ష్మణాగ్రజా గోవిందా 

లక్ష్మణాగ్రజ శ్రీ రామ లోక రక్ష

శిక్షితా ధర్మ స్వరూప నీవు శాంతి  ।

భక్త దీక్షతోడగు భవ్య చరిత్ర వెలసి

ముక్తి మార్గ నిత్యమగుట సూత్ర బ్రతుకు ॥

భావం:

లక్ష్మణుని అగ్రజుడైన శ్రీరాముడు లోకరక్షకుడు. ఆయన ధర్మస్వరూపుడు, శాంతి-సౌఖ్యాలను ప్రసాదించువాడు. భక్తి, దీక్ష, ఆదర్శ చరిత్ర ద్వారా మానవులకు మార్గదర్శకుడై, ముక్తికి దారితీసే జీవనసూత్రాన్ని బోధిస్తాడు.

*****

[065.. వానర సేవిత గోవిందా

వానర సేవితా మనసు వాక్యత విద్యల విశ్వమేగతీ
జ్ఞాన పరంపరాసహన కామ్యము గమ్యము జ్ఞాతియేస్థితీ
ప్రాణ మనోభవంబగుట బంధము నీదగు సర్వమైవిధీ
ధ్యాన మె వేంకటేశ్వర సుధారగ నిత్యము తృప్తి సంపదే

భావం:

వానర సేవితా మనసు వాక్యత విద్యల విశ్వమేగతీ
– హనుమంతుడు వంటి మహాభక్తులచే సేవింపబడిన గోవిందా! మనస్సు, వాక్కు, విద్యలు అన్నీ చివరకు నిన్నే చేరే విశ్వమార్గాలుగా నిలుస్తాయి.

జ్ఞాన పరంపరా సహన కామ్యము గమ్యము జ్ఞాతియే స్థితీ
– జ్ఞానసంప్రదాయానికి మూలమైన నీవే సహనస్వరూపుడవు. కోరదగిన లక్ష్యము, చేరదగిన గమ్యము, తెలుసుకోవలసిన పరమసత్యము కూడా నీవే.

ప్రాణ మనోభవంబగుట బంధము నీదగు సర్వమై విధీ
– ప్రాణం, మనస్సు, భావాలు, బంధాలు అన్నీ నీ సంకల్పానుసారమే నడుస్తాయి. ఈ జగత్తులో ఉన్న సమస్తం నీ ఆధీనంలోనే ఉంది.

ధ్యానమె వేంకటేశ్వర సుధారగ నిత్యము తృప్తి సంపదే
– ఓ వేంకటేశ్వరా! నీ ధ్యానం అమృతధార వంటిది. దానివల్ల భక్తునికి నిత్య తృప్తి, ఆధ్యాత్మిక సంపద, అంతరంగ శాంతి లభిస్తాయి.

🌹 లోకనీతి:
జ్ఞానం దారిని చూపుతుంది; భక్తి గమ్యాన్ని చేరుస్తుంది; ధ్యానం ఆ గమ్యానుభూతిని ప్రసాదిస్తుంది. 🙏॥

066..వారధి బంధన గోవిందా

 

061..కస్తూరీ తిలక గోవిందా
శా.
శా.
కస్తూరీ తిలకం లలాటముననే శోభల్లు కాంతుళ్లుగన్
ప్రస్థావించు కళామయంబు గుణమున్ ప్రావీణ్యతా విద్యగన్ ।
స్వస్తా విశ్వమయా శుభంబు గమనన్ సాధుత్వ భావంబుగా
విస్తారంబగు వేంకటేశ్వర కళల్ విజ్ఞాన గమ్యంబుగన్ ॥
భావం:
లలాటంపై ధరించిన కస్తూరి తిలకం దివ్యకాంతిని ప్రసరింపజేస్తుంది. అది కేవలం అలంకారం కాదు; కళ, గుణం, విద్య, ప్రావీణ్యాలకు సంకేతం. ఆ దివ్యచిహ్నం విశ్వమంతటికీ శుభప్రదమైన మార్గాన్ని సూచిస్తూ, సాధుత్వ భావాన్ని పెంపొందిస్తుంది. వేంకటేశ్వరుని దివ్యకళలు విశాలమైన జ్ఞానరూపంగా భక్తులను పరమతత్త్వానికి చేర్చుతాయి.
****
062..కాంచనాంబరధర గోవిందా

కాంచనాంబరధర కళా గమ్య విద్య
జ్ఞాన వైభవంతొ విరాజ మాన మూర్తి ।
భక్త చిత్త సరసిజ విహార శీల
వేంకటేశ్వర లీలగా వినయ శీలి ॥

భావం:
బంగారు వర్ణపు దివ్యాంబరాలను ధరించినవాడా! సమస్త కళలకు, విద్యలకు గమ్యస్వరూపుడా! జ్ఞానవైభవంతో ప్రకాశించే దివ్యమూర్తివి. భక్తుల హృదయకమలాలలో విహరించే స్వభావముగలవాడివి. నీ లీలలన్నీ వినయానికి, ధర్మానికి, భక్తికి మార్గదర్శకాలుగా నిలుస్తాయి.
******
063..గరుడ వాహన గోవిందా

తరళము
గరుడవాహన నిత్యగమ్యము గా విహారవిభోహరే
శరణు జొచ్చిన భక్తలక్ష్యము సంశయంబులు తీర్చగా ।
పరమపావన మేను లోకము పాశమైవిధి తీర్పుగా
తరుణ వేంకటశైలతీరుగ తత్వ భావము భక్తిగన్

భావం:
గరుడవాహనుడవైన శ్రీహరి భక్తులకు నిత్యగమ్యుడు. ఆయన శరణు వచ్చిన వారి సందేహాలను తొలగించి మార్గదర్శనం చేస్తాడు. ఈ లోకజీవితం కర్మబంధాల పాశంలా కనిపించినా, పరమాత్మ కృపతో అది ధర్మమార్గానికి దారి చూపుతుంది. వేంకటశైలనివాసుడైన గోవిందుని తత్త్వాన్ని భక్తితో గ్రహించినవారికి జీవితం పరమార్థసిద్ధిని ప్రసాదిస్తుంది.
****

064..గజరాజ రక్షక గోవిందా

కం
జలమున గజరాజ పిలుపు
నిలయమున్ వేదనామయంబు వేడగ వేళన్ ।
గలగల పయనించి హరియే
విలపించు గజరాజు వేగిర రక్షించెన్ ॥
భావం:
సరస్సులో మొసలి బారిన పడి బాధతో గజరాజు శ్రీహరిని ప్రార్థించిన వేళ, ఆ ఆర్తనాదాన్ని ఆలకించిన హరి గరుడునిపై గలగలమని వేగంగా ప్రయాణించి గజరాజును రక్షించాడు.
****

065..వానర సేవిత గోవిందా

వానర సేవితా మనసు వాక్యత విద్యల విశ్వమేగతీ
జ్ఞాన పరంపరాసహన కామ్యము గమ్యము జ్ఞాతియేస్థితీ
ప్రాణ మనోభవంబగుట బంధము నీదగు సర్వమైవిధీ
ధ్యాన మె వేంకటేశ్వర సుధారగ నిత్యము తృప్తి సంపదే

భావం:
– హనుమంతుడు వంటి మహాభక్తులచే సేవింపబడిన గోవిందా! మనస్సు, వాక్కు, విద్యలు అన్నీ చివరకు నిన్నే చేరే విశ్వమార్గాలుగా నిలుస్తాయి.
– జ్ఞానసంప్రదాయానికి మూలమైన నీవే సహనస్వరూపుడవు. కోరదగిన లక్ష్యము, చేరదగిన గమ్యము, తెలుసుకోవలసిన పరమసత్యము కూడా నీవే.
– ప్రాణం, మనస్సు, భావాలు, బంధాలు అన్నీ నీ సంకల్పానుసారమే నడుస్తాయి. ఈ జగత్తులో ఉన్న సమస్తం నీ ఆధీనంలోనే ఉంది.
– ఓ వేంకటేశ్వరా! నీ ధ్యానం అమృతధార వంటిది. దానివల్ల భక్తునికి నిత్య తృప్తి, ఆధ్యాత్మిక సంపద, అంతరంగ శాంతి లభిస్తాయి.

🌹 లోకనీతి:
జ్ఞానం దారిని చూపుతుంది; భక్తి గమ్యాన్ని చేరుస్తుంది; ధ్యానం ఆ గమ్యానుభూతిని ప్రసాదిస్తుంది.
🙏॥

066.వారధి బంధన గోవిందా 

వారధి బంధన భక్తులకు మార్గమై
దారిద్ర్య భంజన దయామయ ధర్మమై
వైదేహీ రమణ కారుణ్య సత్యమై
శ్రీవేంకటేశ్వర ధన్యతా పూజ్యమై
సూచనలు:
"దారిద్ర్య భంజనా" కంటే "దారిద్ర్య భంజన" అని వస్తే సమాసరూపానికి సహజంగా ఉంటుంది.
"వైదేహీరమణ" ను "వైదేహీ రమణ" అని విడదీసి రాస్తే పఠనంలో స్పష్టత ఉంటుంది.
భావం:
వారధి బంధన – భక్తులకు మోక్షమార్గాన్ని చూపినవాడు.
దారిద్ర్య భంజన – దారిద్ర్యాన్ని, దుఃఖాన్ని తొలగించేవాడు.
వైదేహీ రమణ – సీతాదేవి ప్రియభర్త శ్రీరాముడు.
శ్రీవేంకటేశ్వర – అదే పరమాత్మ వేంకటేశ్వరునిగా భక్తులకు ధన్యతను ప్రసాదించేవాడు.
*****

068..ఏకశ్వరూప గోవిందా

మీ పద్యం భక్తి–వేదాంత భావాలతో అందంగా ఉంది. భావాన్ని స్పష్టంగా చదివే విధంగా స్వల్ప సవరణతో:

పద్యం

లోక ఏకస్వరూప స్వపూజ్య తగును
లోల నేత్రమై వెలిసెడి లోకమందు ।
శ్రీకర పరతత్త్వమే సత్యమగును
నిత్య వేంకటేశ్వర లీల నీడయగును ॥

భావం :

ఈ జగత్తంతటిలో వ్యాపించి ఉన్న పరమాత్మ ఏకస్వరూపుడు, పూజనీయుడు. ఆయన అనేక రూపాలలో, అనేక నేత్రాల ద్వారా లోకంలో వెలుగుతూ ఉంటాడు. ఆ శ్రీకరమైన పరతత్త్వమే శాశ్వత సత్యం. జగత్తులో జరిగే సమస్తం నిత్య వేంకటేశ్వరుని లీలానిజాల నీడ వంటిదే.

సూక్తి :

🌹 రూపాలు అనేకమైనా పరతత్త్వం ఒక్కటే; అదే ఏకస్వరూప సత్యం.

🌹 జగమంతా దైవలీల; దైవతత్త్వమే శాశ్వత సత్యం. 🙏🌹
॥శ్రీనివాసో విజయతే॥

*-*-
:071..శ్రీ రామ కృష్ణా గోవిందా

మీ పద్యం భక్తిరసంతో నిండి ఉంది. "శ్రీ రామ కృష్ణా గోవిందా" మకుటానికి తగిన భావం చక్కగా వ్యక్తమైంది.

పద్యం

శ్రీ రామ కృష్ణా గోవిందా

తరుణ శ్రీరామకృష్ణావతార మహిమ
శరణమన్న చోట సహనశాంతి మహిమ ।
దైవతత్త్వమే శాశ్వత దీక్ష మహిమ
నిత్య వేంకటేశ్వరలీల నిగమ మహిమ ॥

భావం :

శ్రీరామ, శ్రీకృష్ణ అవతారాల మహిమ యుగయుగాలకూ మార్గదర్శకము. భగవంతుని శరణు పొందిన చోట సహనం, శాంతి, కరుణ వికసిస్తాయి. దైవతత్త్వాన్ని గ్రహించడమే శాశ్వత సాధన, దీక్ష. వేంకటేశ్వరుని లీలలు వేదనిగూఢార్థాలను వెల్లడించే దివ్యమహిమలు.

సూక్తి :

🌹 శరణాగతి శాంతిని ప్రసాదిస్తుంది; దైవతత్త్వం జీవనానికి దిశను ప్రసాదిస్తుంది.

🌹 రామకృష్ణ అవతారాలు ధర్మమార్గానికి దీపస్తంభాలు; వేంకటేశ లీలలు భక్తికి నిత్యనిధులు. 🙏🌹

మకుటం :
శ్రీ రామ కృష్ణా గోవిందా ॥ 🙏॥గోవింద నామస్మరణే శ్రేయః॥ ॥

072.. రఘుకుల నందన గోవిందా

రఘుకుల నందన కళ రమ్యత్వ భావమై
అఘములు బాసెడి కళ అదిదేవార్థమై
ప్రఘటీత కార్యపు కళ ప్రభవమే లక్ష్యమై
సుగుణ వేంకటేశ్వర సూత్ర కళ దైవమై

భావం :
రఘుకుల నందనుడైన శ్రీరాముని కళ (మహిమ) రమ్యమైన భావరూపంగా భక్తుల హృదయాలలో వెలుగుతుంది. పాపాలను (అఘములను) తొలగించే దైవశక్తి ఆయనలో నిండి ఉంది; అందువల్ల ఆయన ఆదిదేవుని పరమార్థాన్ని తెలియజేసేవాడు. లోకక్షేమం కోసం ప్రకటితమైన ప్రతి ధర్మకార్యానికి ఆయన ప్రభావమే లక్ష్యసాధనకు మూలం. సుగుణసంపన్నమైన వేంకటేశ్వర తత్వం జీవనసూత్రంగా నిలిచి, దైవమార్గాన్ని బోధిస్తుంది.
*****

073..ప్రత్యక్షదేవ గోవిందా

ప్రత్యక్ష దేవగా ప్రకృతి సాధ్యంబురా
ప్రత్యక్ష లక్ష్యమై ప్రభలమోక్షంబురా
ప్రత్యక్షసత్యమై ప్రగతి ధర్మంబురా
ప్రత్యక్ష వెంకన్న రమ్య భాగ్యంబురా

సరళ భావం 🌷
ప్రకృతిలో కనిపించే ప్రతి అద్భుతం భగవంతుని ప్రత్యక్ష స్వరూపమే. జీవితం యొక్క లక్ష్యం మోక్షమార్గాన్ని చేరుకోవడం. సత్యం, ధర్మం, ప్రగతి అన్నీ దైవానుగ్రహంతోనే వికసిస్తాయి. తిరుమల వేంకటేశ్వరుడు ప్రత్యక్ష దైవంగా భక్తులకు భాగ్యం, ఆనందం, ఆశ్రయం ప్రసాదిస్తాడు.
🌷 పద్యసూక్తి 🌷
ప్రకృతిలో ప్రత్యక్షమయ్యే సత్యమే దైవం;
ధర్మములో నిలిచే ప్రగతియే మోక్షమార్గం;
భక్తిలో వికసించే విశ్వాసమే వేంకటేశుని అనుగ్రహం.
మకుటం: ప్రత్యక్షదేవ గోవిందా! 🙏🌷

074..: పరమదయాకర గోవిందా

పరమదయాకరాసమయపాఠముజెప్ప మనస్సు గాంచుమా
నిరతము నిన్నువేడుకొను నీడను నిత్యము నీవు గాంచుమా
తరతమబేధమన్నది సుతాగుణముతత్త్వమునేనుగ చెప్పలేనుగా
కరుణయువేంకటేశ్వరునికాలశుభంబుయశస్సు లోకమున్

🌷 పరమదయాకర గోవిందా – సరళ భావం 🌷

ఓ పరమదయాళువైన గోవిందా! జీవితానికి అవసరమైన సమయపాఠాలను నాకు నేర్పించు. నిన్ను ఎల్లప్పుడూ ప్రార్థించే భక్తునికి నీ దివ్యరక్షణ నీడగా ఉండి కాపాడుము. భేదభావాలు, ఉన్నత–నీచ భావనలు మానవుల కల్పితాలే; అసలు తత్త్వం కరుణ, ప్రేమ, సమత్వంలోనే ఉంది. ఓ వేంకటేశ్వరా! నీ కరుణవల్ల కాలం శుభప్రదమై, లోకంలో యశస్సు, మంగళం వెల్లివిరియుగాక.

🌷 పద్యసూక్తి 🌷

> సమయాన్ని సద్వినియోగం చేయుటే జీవనపాఠం;

సమత్వాన్ని ఆచరించుటే తత్త్వజ్ఞానం;
కరుణను పంచుటే దైవానుగ్రహానికి మార్గం.

మకుటం :
🙏 పరమదయాకర గోవిందా! 🙏

వడ్డికాసుల వాడ గోవిందా

వడ్డి కాసుల వాడవు వరద రాజ
నిత్య వడ్డి కట్టెడి విద్య నీది రాజ
సత్య విలువ తెల్పగలుగు సమయ రాజ
నిన్ను వేంకటేశ్వర యని నిత్య కొలువ
భావం
ఓ గోవిందా! నిన్ను "వడ్డికాసుల వాడు" అని భక్తులు ప్రేమగా పిలుస్తారు. కానీ నీవు కోరేది ధనవడ్డీ కాదు; సత్కర్మల వడ్డీ, భక్తి వడ్డీ, జ్ఞాన వడ్డీ. కాలానికి తగిన పాఠాలను నేర్పి, సత్యం యొక్క విలువను తెలియజేస్తావు. అందుకే నిన్ను వేంకటేశ్వరునిగా నిత్యం ఆరాధిస్తూ కొలుస్తుంటాము.
*****

 వసుదేవ సుత గోవిందా

జన్మ వసుదేవసుతగా జ్ఞాన మనసు
భక్తికి బలమిచ్చెడివాడు బంధ మనసు
స్మరణకు ఫలము కరుణతో మనసు పంచు
దైవ లీల విద్యమనసు దీక్ష నిచ్చు

సరళ భావం 🌷
వసుదేవసుతుడైన శ్రీకృష్ణుడు జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించి మనసును సన్మార్గంలో నడిపిస్తాడు. భక్తులకు ఆత్మబలాన్ని ఇచ్చి దైవబంధాన్ని కలిగిస్తాడు. ఆయన స్మరణ కరుణను, శాంతిని, ఫలితాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. దైవలీలలను అర్థం చేసుకునే జ్ఞానాన్ని ఇచ్చి, ఆధ్యాత్మిక దీక్షను కలుగజేస్తాడు.
****

 వైజయంతి మాల గోవిందా

హృదయ వైజయింతికి మాల తృప్తి నివ్వ
పదము పాఠ్యము తీరగు పాశ మవ్వ
సర్వ వేళల సహకార సమయ మవ్వ
నిత్య వేంకటేశ్వర నీదు నీడ చాలు

ఓ వైజయంతీమాల ధరించిన గోవిందా! నా హృదయానికి విజయమనే వైజయంతీమాలను ప్రసాదించి తృప్తిని కలిగించు. నా మాటలు, విద్య, ఆచరణ సత్పథంలో నడిచేలా చేయు. జీవిత బంధాలు ప్రేమగా, ధర్మంగా మారేలా అనుగ్రహించు. అన్ని వేళలా నీ సహకారం, నీ కృప, నీ రక్షణ ఉండాలి. నీ నీడ ఉంటే అదే నాకు చాలు.
****
 వజ్ర కవచ ధర గోవిందా 

వజ్ర కవచధర మనసు వాక్య తెలప
పువ్వుల వలెను సహకార పూజ్య మవ్వ
నీదు మృదుమధురంబుగు నిత్య రూప
వేంకటేశ్వర మామది వినగలవిధి
వజ్ర కవచ ధర గోవిందా – సరళ భావం 🌷
ఓ వజ్రకవచధారి వేంకటేశ్వరా! నా మనసులోని మాటలను ఆలకించు. పువ్వుల వలె సున్నితమైన, సుగంధభరితమైన సహకార స్వభావం నాలో పెంపొందించు. నీ మృదుమధుర స్వరూపం ఎల్లప్పుడూ నా హృదయంలో నిలిచి ఉండాలి. నా ప్రార్థనను ఆలకించి సన్మార్గంలో నడిపించు.
***

బిల్వ పత్రార్చిత గోవిందా

బిల్వ పత్రార్చిత సుఖమునివ్వ దేవ
నిల్వలేను నీదరి నన్ను నెంచు దేవ
మువ్వకేమోక్ష మిచ్చిన ముఖ్య దేవ
నవ్వు చున్నారు నన్నునే నమ్మె దేవ

భావం:
బిల్వపత్రాలతో అర్చింపబడే దేవా! నాకు సుఖాన్ని ప్రసాదించు.
నీ శరణు తప్ప నాకు మరే ఆధారమూ లేదు; నన్ను కరుణతో ఆదరించు.
త్వరగా మోక్షాన్ని ప్రసాదించగల ముఖ్యదేవుడవు.
లోకులు నన్ను ఎగతాళి చేసినా, నేను నిన్నే నమ్ముకుంటున్నాను.
****

బిక్షుక సంస్తుత గోవిందా

నిత్య భిక్షుక సంస్తుత నిర్మలాత్మా
సత్యసాక్షివి జీవిత సమరమందు ।
చిన్మయానంద రూపుడవు చిత్తమందు
భక్తి భిక్షను నొసగెడు భవ్య గోవిందా ॥
భావం:
ఎల్లప్పుడూ భిక్షుకులచే స్తుతింపబడే నిర్మలస్వరూపుడా!
జీవిత సమరంలో సత్యసాక్షిగా నిలిచే వాడా!
చిన్మయానంద స్వరూపుడై భక్తుల హృదయాలలో వెలసే వాడా!
భక్తి అనే మహాభిక్షను ప్రసాదించే భవ్య గోవిందా!
****

స్త్రీపుం రూప గోవిందా

శా.
స్త్రీపుంరూప విభేదమెల్ల జగతిన్ శ్రీశక్తి పురుషార్థమున్
శ్రీపాదంబగు శక్తి సమ్మిళితమున్ శ్రీతత్త్వమై విద్యగన్ ।
శ్రీప్రావీణ్యత తత్త్వమందు కళలన్ శ్రీభేదభావంబుగన్
శ్రీప్రాధాన్యత శ్రీనివాస భవమున్ స్త్రీపుంస్వరూపంబుగన్ ॥
భావం:
ఈ జగత్తులో కనిపించే స్త్రీ–పురుష భేదాలన్నీ శ్రీశక్తి–పురుష తత్త్వాల ప్రకటనలు. ఆ రెండు తత్త్వాల సమ్మిళితమే పరమతత్త్వం. విద్య, కళ, సృష్టి, పోషణ, లయ మొదలైన సమస్త వైవిధ్యాల వెనుక ఉన్న ఏకత్వ స్వరూపమే శ్రీనివాసుడు. అందువల్ల ఆయన స్త్రీపుంస్వరూపుడు — శక్తి, చైతన్యాల సమగ్ర రూపం.
****

భక్త తారక గోవిందా

భక్త తారక మహమ బంధమౌ
శక్తి తత్త్వము తెలిప సాధనే యోగ్యతే బాధ్యతే
యుక్తి మార్గము విలువ యున్నతంబేయగున్
వ్యక్తి పూజలన్నియు వ్యసనమౌను రమణా

భావ వివరణ:
భక్త తారక మహిమ – భక్తిని మోక్షదాయక మార్గంగా స్వీకరిస్తే అది బాధ్యతను గుర్తు చేస్తుంది; బంధనాన్ని కాదు. – సాధన ద్వారానే అంతరంగ శక్తి, దైవతత్త్వం అనుభవమవుతుంది.
– వివేకం, యుక్తి కలిసిన మార్గమే ఉన్నతమైనది.
– తత్త్వాన్ని విడిచి వ్యక్తినే పరమంగా భావిస్తే అది వ్యసనంలా మారవచ్చని హెచ్చరిక వేంకటేశ్వరా
****

: నిత్యకళ్యాణ గోవిందా

సత్య పరిపాలన శుభము సమయ తీరు
పైత్యమేనిత్య పూజలు పైక మవ్వ
ముత్యమైవెలిగేస్థితి ముద్ర రమణ
నిత్య కళ్యాణ పరమాత్మ నిగమ తీరు

సత్యపాలన శుభకరం.
పైపై పూజలు మాత్రమే చేస్తే ప్రయోజనం లేదు.
ముత్యంలా ప్రకాశించే సద్గుణస్థితి మనోహరమైనది.
అదే నిత్యకళ్యాణ పరమాత్మ తత్త్వాన్ని తెలిపే వేదసారం.
****

 నీరజనాభ గోవిందా
ఉ.
కారణసింధు! కష్టముల గాఢత బాపెడి సత్యవిద్యలై,
పారమునందు చేర్చెడి ఉపాయము నంతయు నీకు పాహిమామ్॥
సారముగాను వేదముల సత్యము జూపెడి నిత్యదైవమా,
నీరజనాభ! నీవు గతి నిత్యము భక్తుల వేంకటేశ్వరా॥

భావం
కారణసింధు – జగత్తుకు మూలకారణమైన పరమాత్మ.
కష్టముల గాఢత బాపెడి సత్యవిద్య – నిజజ్ఞానం దుఃఖాంధకారాన్ని తొలగిస్తుంది.
పారమునందు చేర్చెడి ఉపాయము – సంసారసాగరాన్ని దాటించి పరమపదానికి చేర్చే మార్గం దైవానుగ్రహమే.
వేదసార స్వరూపుడు – వేదాలు బోధించే పరమసత్యమే శ్రీహరి.
భక్తుల గతి – భక్తులకు అంతిమ శరణ్యం, ఆశ్రయం.

***
శివకేశవ మూర్తి గోవిందా

శివకేశవ మూర్తి వశీకరణంబుగనున్
భవ కాలమయంబున భాగ్య భవంబుగనున్
నవరత్నపుకాంతుల నమ్మకమేబ్రతుకున్
వివరంబు విధానమువిద్యలవిస్మయమున్

ఈ పద్యంలో:
శివ–కేశవ అభేద తత్త్వం ఉంది.
భవజీవితం కాలప్రవాహంలో సాగుతుందనే తాత్త్విక దృష్టి ఉంది.
నమ్మకం (విశ్వాసం) జీవితానికి కాంతి అనే భావం ఉంది.
సృష్టి విధానం, విద్యలు అన్నీ దైవవిస్మయమే అనే ముగింపు ఉంది.
****

బ్రహ్మాండంబునబీజభావముగనున్ రమ్యత్వ ప్రేమంబుగన్  
బ్రహ్మండంసకలార్ధసాధనలుగన్ బ్రాహ్మణ్య లక్ష్యంబు గన్  
బ్రహ్మాడంసమరంబుభక్తివిలువల్ ప్రారబ్ద కర్మంబుగన్  
బ్రహ్మాండoబును వేంకటేశ్వరకళా ప్రావీన్యతా భావమున్

భావం:
బ్రహ్మాండమే సృష్టి బీజం, ప్రేమస్వరూపం.
అది సమస్త పురుషార్థాల సాధనకు మార్గం, ధార్మిక జీవన లక్ష్యం.
జీవిత సమరంలో భక్తి విలువలను తెలియజేసేది ప్రారబ్ధ కర్మ.
ఈ బ్రహ్మాండ వైభవమంతా వేంకటేశ్వరుని దివ్యకళా ప్రావీణ్యానికి ప్రతీక.
****
 గోవింద నామాలపై పద్యాలు భావాలు

నేటి గోవిందణామం
శా.
శ్రీ ముద్రాంకితసర్వలక్ష్మిహృదయశ్రీసత్య ప్రాబళ్యమున్
శ్రీముద్రాంకితసత్యధర్మ గుణమున్ శ్రీవత్చ సౌభాగ్యమున్
శ్రీముద్రాంకితవిశ్వ ప్రజ్ఞతగన్ శ్రీసూక్తి గోవిందగన్
శ్రీ ముద్రాంకితవేంకటేశ్వర మదీ శ్రీ రంజణీసఖ్యతన్

భావం:
శ్రీమహాలక్ష్మి హృదయంలో స్థిరంగా ముద్రితమైన సత్యప్రభావమే గోవిందుని మహిమ.
సత్యం, ధర్మం, సద్గుణాలు, శ్రీవత్సలాంఛన సౌభాగ్యం ఆయనలో నిత్యంగా వెలుగుతాయి.
విశ్వజ్ఞానాన్ని ప్రసాదించేవాడు, శ్రీసూక్తుల సారస్వరూపుడు గోవిందుడు.
వేంకటేశ్వరుని అనుగ్రహంతో భక్తహృదయం శ్రీరంజనిగా మారి దైవసఖ్యాన్ని పొందుతుంది.
*****

గోవింద నామ పద్యం.. ధరణీనాయక
కం.

ధరణీనాయక లీలలు
శరణాగతవత్సలా విశాలగుణముగన్
కరుణాకమనీయకళా
అరుణోదయవిద్య వేంకటరమణ కృపగన్ ॥

భావం

ధరణీనాయకుడు – భూమండలానికి నాయకుడై జగత్తును పాలించే శ్రీహరి.

శరణాగతవత్సలుడు – తనను ఆశ్రయించిన భక్తులను ప్రేమతో కాపాడేవాడు.

విశాలగుణముగన్ – అనంతమైన దయ, క్షమ, కరుణ, ఔదార్య గుణాలకు నిలయం.

కరుణాకమనీయకళా – కరుణారసంతో నిండిన సుందర స్వరూపుడు.

అరుణోదయవిద్య – ఉదయసూర్యుని వెలుగులా అజ్ఞానాంధకారాన్ని తొలగించి జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించువాడు.

వేంకటరమణ కృప – వేంకటేశ్వరుని అనుగ్రహమే జీవనానికి పరమసంపద.

భక్తి సందేశం

శరణాగతి భక్తుని బలం; కరుణ భగవంతుని స్వభావం; కృపే జీవనాన్ని జ్ఞానోదయ మార్గంలో నడిపించే దివ్యశక్తి.

గోవిందా! గోవిందా! ధరణీనాయక గోవిందా! 🌹🙏॥

గోవింద నామ పద్యం దినకర తేజా

దివ్య దినకర తేజాశు దీక్ష దృష్టి
సవ్య నిత్య విహారిగా సమయ దృష్టి
నవ్య కాంతుల పుత్తడి నయన దృష్టి
భవ్య వేంకటేశ్వర దృష్టి భాగ్య భవము॥

భావం
దివ్య దినకర తేజాశు దీక్ష దృష్టి – సూర్యుని తేజస్సువలె ప్రకాశించి, భక్తులకు జ్ఞానదీక్షను ప్రసాదించే దివ్యదృష్టి.
సవ్య నిత్య విహారిగా సమయ దృష్టి – సమస్త కాలాలను, సమస్త జీవులను సమదృష్టితో గమనించే పరమాత్మ స్వరూపం.
నవ్య కాంతుల పుత్తడి నయన దృష్టి – బంగారు కాంతులవలె ప్రకాశించే దివ్య నేత్రాలు, భక్తుల హృదయాలను ఆనందింపజేస్తాయి.
భవ్య వేంకటేశ్వర దృష్టి భాగ్య భవము – శ్రీ వేంకటేశ్వరుని కటాక్షం లభించుటే మానవజన్మకు మహాభాగ్యం.

భక్తి సందేశం

భగవంతుని కటాక్షం లభించిన చోట అజ్ఞానం తొలగిపోతుంది; విశ్వాసం పెరుగుతుంది; జీవితం భాగ్యమయమవుతుంది.

గోవిందా! గోవిందా! భవ్యదృష్టి గోవిందా! 🌹🙏॥

గోవింద నామం : పద్మావతీప్రియ

కం.
పద్మావతీప్రియ రమణ
పద్మదళాక్ష భవహరియె పరమకృపాగన్
సద్మములందున వెలుగై
పద్మనాభగ వేంకటేశ వరదా కృపగన్ ॥

భావం
పద్మావతీప్రియ రమణ – పద్మావతీ దేవికి ప్రియభర్తగా వెలసిన శ్రీనివాసుడు.
పద్మదళాక్ష – కమలదళాలవంటి సుందర నేత్రాలు కలవాడు.
భవహరి – సంసార దుఃఖాలను తొలగించి భక్తులను రక్షించువాడు.
పరమకృపాగన్ – అనంత కరుణాసాగరుడు.
సద్మములందున వెలుగై – భక్తుల గృహాలలో, హృదయాలలో దివ్యజ్యోతిగా ప్రకాశించువాడు.
పద్మనాభుడు – నాభికమలం నుండి సృష్టికార్యాన్ని విస్తరింపజేసిన మహావిష్ణువు.
వేంకటేశ వరదుడు – భక్తుల మొక్కులను ఆలకించి వరాలను ప్రసాదించువాడు.

భక్తి సందేశం

పద్మావతీ సమేత వేంకటేశ్వరుని కటాక్షం లభించిన చోట భయం తొలగిపోతుంది, భక్తి పెరుగుతుంది, జీవితం మంగళమయమవుతుంది.

🌹🙏 గోవిందా! గోవిందా! పద్మావతీప్రియ గోవిందా! 🙏🌹

గోవింద నామం : ప్రసన్నమూర్తి

కం.

ప్రకృతి ప్రభవం ప్రభలే
సుకృతి సుఖదా ప్రసన్నమూర్తీ కళలున్
ప్రకృతి వైభవతేజా
ప్రకృతి గా వేంకటేశ్వరా మది దయగన్ ॥

భావం

ప్రసన్నమూర్తి – ఎల్లప్పుడూ ప్రసన్నవదనంతో భక్తులను అనుగ్రహించే శ్రీ వేంకటేశ్వరుడు.

ప్రకృతి ప్రభవం ప్రభలే – ఈ జగత్తు, ప్రకృతి, సృష్టి వైభవమంతా ఆయన సంకల్పమే.

సుకృతి సుఖదా – సత్కర్మలు చేసిన వారికి సుఖశాంతులను ప్రసాదించువాడు.

ప్రసన్నమూర్తి కళలున్ – ఆయన దివ్యకళలు భక్తుల హృదయాలను ఆనందింపజేస్తాయి.

ప్రకృతి వైభవతేజా – పర్వతాలు, నదులు, వనాలు, సూర్యచంద్రాదులలో ప్రకాశించే దివ్యతేజస్సు ఆయనదే.

ప్రకృతి గా వేంకటేశ్వరా – సమస్త ప్రకృతిలో వ్యాపించి ఉన్న పరమాత్మ స్వరూపుడు వేంకటేశ్వరుడు.

మది దయగన్ – నా మనస్సుపై కరుణాకటాక్షం ప్రసరించుమని భక్తుని ప్రార్థన.

భక్తి సందేశం

ప్రకృతిని ప్రేమించడం, సంరక్షించడం కూడా దైవారాధనే. ప్రకృతిలోని ప్రతి సౌందర్యంలో ప్రసన్నమూర్తి వేంకటేశ్వరుని దివ్యసాన్నిధ్యాన్ని దర్శించగలిగితే జీవితం ధన్యమవుతుంది.

🌹🙏 గోవిందా! గోవిందా! ప్రసన్నమూర్తి గోవిందా! 🙏🌹॥

గోవిందనామం : అభయహస్తం

కం.
గోవిందాభయహస్తం
భవశుభ కరుణామృతంబు
సేవాలక్ష్య ప్రదర్శన శీఘ్రమయముగన్ ॥
నవరత్న వెలుగు ధారిగ
భవహర వేంకటరమణా
నవమంగళదాయక మది నమ్మెడి విభుగన్ ॥

భావం
గోవిందాభయహస్తం – భక్తులకు రక్షణ, ధైర్యం, భరోసా ప్రసాదించే శ్రీహరి దివ్యహస్తం.
భవశుభ కరుణామృతంబు – సంసారబాధలను తొలగించి కరుణామృతాన్ని కురిపించే అనుగ్రహస్వరూపం.
సేవాలక్ష్య ప్రదర్శన – భక్తి, సేవ, ధర్మమార్గాలను చూపించే దివ్యదర్శనం.
నవరత్న వెలుగు ధారిగ – నవరత్నాల కాంతులవలె ప్రకాశించే మహిమాశాలి.
భవహర వేంకటరమణ – భవబంధాలను తొలగించి మోక్షమార్గం చూపించే శ్రీనివాసుడు.
నవమంగళదాయకుడు – నిత్యనూతన మంగళాలను ప్రసాదించే వరదమూర్తి.
మది నమ్మెడి విభుగన్ – నా మనస్సు సంపూర్ణ విశ్వాసంతో ఆశ్రయించే పరమదేవుడు.

భక్తి సందేశం:
అభయహస్తం భయాన్ని తొలగిస్తుంది; కరుణాదృష్టి చిత్తశాంతిని ప్రసాదిస్తుంది; గోవిందుని శరణాగతి జీవనాన్ని మంగళమయం చేస్తుంది.

🌹🙏 గోవిందా! గోవిందా! అభయహస్త గోవిందా! 🙏🌹॥

*మత్స్యావతారా

ప్రళయమత్స్యావతారా ప్రభాతలీల
సకల జీవప్రాణారక్ష సమయలీల
ప్రకృతి కాలనిర్ణయ శుభ ప్రభవలీల
వేంకటేశ్వర కళలుగా విద్యలీల

సరళ భావం:
ఓ వేంకటేశ్వరా! ప్రళయకాలంలో మత్స్యావతారాన్ని ధరించి, సృష్టికి కొత్త ప్రభాతాన్ని ప్రసాదించిన నీ దివ్యలీల అపూర్వమైనది. సమస్త జీవరాశుల ప్రాణాలను రక్షిస్తూ, అవసరమైన సమయంలో ధర్మాన్ని కాపాడే నీ కార్యాలన్నీ కరుణామయ లీలలే. ప్రకృతి చక్రాన్ని, కాలగమనాన్ని నియమబద్ధంగా నడిపించి, శుభఫలితాలకు కారణమవుతున్నది నీ సంకల్పమే. సమస్త కళలు, విద్యలు నీ నుంచే ఉద్భవించి లోకానికి జ్ఞానవెలుగును ప్రసరింపజేస్తున్నాయి.
*****
[14/08, 19:53] Mallapragada Ramakrishna: 1/08
గోవింద నమాల పద్యాలు

విరజాతీర్ధ గోవిందా. విరజా నదివలే నిర్మల స్వరూపుడు

విరజాతీర్ధ శుభంబుగన్ నిజముగన్ నిత్యార్ధ సఖ్యంబుగన్
చరితంబున్ సహనంబుగన్ నిరతమున్ చాతుర్య విశ్వాసమున్
కరుణార్ధంబగు భక్తితత్త్వముగనున్ కాలంబు ధర్మంబుగన్
నిరతంబున్కళ వేంకటేశ్వరమదీనిర్వాహ విజ్ఞానమున్

భావము
విరజాతీర్థమువలె పవిత్రమైన శుభస్వరూపుడు శ్రీ వేంకటేశ్వరుడు. ఆయన సత్యమునకు, నిత్యహితమునకు, స్నేహభావమునకు నిలయము. ఆయన చరిత్ర సహనమును, చాతుర్యమును, విశ్వాసమును బోధించును. కరుణతో నిండిన భక్తితత్త్వమే ఆయన సందేశము; ధర్మమే ఆయన కాలానుగుణ మార్గదర్శకత్వము. అట్టి వేంకటేశ్వరుని అనుగ్రహముచే జీవన నిర్వహణకు కావలసిన విజ్ఞానము, వివేకము, కార్యసిద్ధి కలుగును.
***
విరోధి మర్ధన గోవిందా

విరోధుల్ మర్ధనం విభుండున్ బొనర్చున్
సరాగం సపూజ్యం సమర్థం సహాయమ్ ।
పరంధామ మాధవ్ పరాత్పార రూపున్
ధరాతత్త్వ గోవింద శక్తిం సదాహమ్ ॥

భావము:
విరోధులను మర్ధించువాడైన విభువు, ప్రేమతో పూజింపదగినవాడు, సమర్థ సహాయకుడు. పరంధాముడై, మాధవుడై, పరాత్పర స్వరూపుడై, భూమితత్త్వమంతటా వ్యాపించిన గోవిందశక్తిని నేను సదా ధ్యానించుచున్నాను.
*****
సాలగ్రామహర.. సాలగ్రామ రూపంలో భక్తులను రక్షించు వాడు

పద్యము
సాలగ్రామహరంసదా సాక్షి రూపు
విశ్వకీర్తి సుభక్తిగన్ గీతబోధ
కలియుగాక్లేశహరం సకామ్య ధీర
విశ్వ వేంకటేశ్వర భజే విజ్ఞతిగను ॥

భావము:
సాలగ్రామ స్వరూపుడై సమస్త జగత్తుకు సాక్షిగా నిలిచే పరమాత్ముడు విశ్వవ్యాప్త కీర్తిని కలిగియున్నాడు. ఆయన భక్తులకు సుభక్తిని ప్రసాదించి, భగవద్గీత బోధల ద్వారా ధర్మమార్గాన్ని తెలియజేస్తాడు. కలియుగంలో కలిగే క్లేశాలను, బాధలను తొలగించి భక్తుల కోరికలను సత్ఫలితముల వైపు నడిపించే ధీరస్వరూపుడు. అట్టి విశ్వనాథుడైన శ్రీ వేంకటేశ్వరుని భజించుటయే నిజమైన విజ్ఞత, వివేకము.
****

సహస్రణామ గోవిందా

మన సహస్రణామపు పూజ మనసు చేరు
గణ మనోభవావిద్యల గమ్యమగుట
రణమె హృదయ వాంఛలతీరు రమ్య బ్రతుకు
గుణమె వేంకటేశ్వర గతి పుష్పముగను

భావం:
సహస్రనామాలతో చేసే పూజ భక్తుని మనసును భగవంతునికి చేరుస్తుంది. అది మనోవికాసానికి, ఆధ్యాత్మిక విద్యలకు గమ్యస్థానమవుతుంది. హృదయంలోని కోరికల సంఘర్షణలకు శాంతిని ప్రసాదించి, జీవితాన్ని రమ్యంగా మారుస్తుంది. సద్గుణాలనే పుష్పాలుగా సమర్పించిన భక్తునికి శ్రీ వేంకటేశ్వరుని దివ్యగతి లభిస్తుంది.
*****

లక్ష్మీవల్లభ గోవిందా 

శా.
లక్ష్మీవల్లభ సాగరాశయన రమ్య లాలిత్యసారార్థమై
రక్షా రమ్యత గూర్చి భక్తజనులన్ ప్రాధాన్యతా లక్ష్యమున్ ।
లక్ష్మీ పద్మవతీ మనోహర హరా కారుణ్య సద్భావమున్
సూక్ష్మాసూక్ష్మము వేంకటేశ్వర కళా సూత్రంబు ధర్మార్థిగన్ ॥

భావం:
లక్ష్మీవల్లభుడైన శ్రీమహావిష్ణువు క్షీరసాగరంలో శయనిస్తూ లాలిత్యమయమైన దివ్యస్వరూపంతో భక్తులను ఆకట్టుకుంటాడు. ఆయన ప్రధాన లక్ష్యం భక్తజనుల రక్షణ. లక్ష్మీదేవి, పద్మావతీదేవి సమేతుడై కరుణ, సద్భావాలను ప్రసరింపజేస్తాడు. వేంకటేశ్వరుని దివ్యకళలు అత్యంత సూక్ష్మమైన ధర్మసూత్రాలను కూడా ధర్మార్థులకు బోధిస్తాయి.
*****

లక్ష్మణాగ్రజా గోవిందా

లక్ష్మణాగ్రజ శ్రీ రామ లోక రక్ష
శిక్షితా ధర్మ స్వరూప నీవు శాంతి  ।
భక్త దీక్షతోడగు భవ్య చరిత్ర వెలసి
ముక్తి మార్గ నిత్యమగుట సూత్ర బ్రతుకు ॥

భావం:
లక్ష్మణుని అగ్రజుడైన శ్రీరాముడు లోకరక్షకుడు. ఆయన ధర్మస్వరూపుడు, శాంతి-సౌఖ్యాలను ప్రసాదించువాడు. భక్తి, దీక్ష, ఆదర్శ చరిత్ర ద్వారా మానవులకు మార్గదర్శకుడై, ముక్తికి దారితీసే జీవనసూత్రాన్ని బోధిస్తాడు.
*****

అభిషేక ప్రియ గోవిందా

మ
అభిషేక ప్రియ ధర్మతత్పర సహాయంబున్ సాన్నిత్యమున్
ఉభయానందము నిత్య సత్యము సయోధ్యంబున్ సామీప్యమున్
ప్రభలైవెల్గులు సర్వవేళలుగనే ప్రావిన్యతాభాగ్యమున్
అభిషేకంబగు వేంకటేశ్వర సధానందoబు విశ్వాసమున్

భావం:
ధర్మమార్గంలో నడిచే భక్తులకు సహాయకుడై, తన సాన్నిధ్యాన్ని ప్రసాదించే వాడు వేంకటేశ్వరుడు.
ఇహపర లోకాలలో ఆనందాన్ని ఇచ్చి, సత్యమార్గంలో నడిపి, తన సమీపాన చేర్చే దయామూర్తి.
భక్తుని జీవితంలో జ్ఞానప్రకాశాన్ని నింపి, కార్యసిద్ధి మరియు భాగ్యాన్ని ప్రసాదించేవాడు.
స్వామివారి అభిషేక దర్శనం భక్తుని హృదయంలో విశ్వాసాన్ని పెంపొందించి, నిత్యానందాన్ని కలిగిస్తుంది.

సూక్తి: “జలాభిషేకముకంటె హృదయాభిషేకమే భగవంతునికి ప్రియము;
విశ్వాసమే భక్తికి నిత్యస్నానము.”

గోవింద నామానుసంధానం: అభిషేక ప్రియ గోవిందా!
భక్తహృదయ పవిత్ర గోవిందా!
ధర్మరక్షక గోవిందా!
వేంకటరమణ గోవిందా! 🙏🏻॥

*****
ఆపన్నివారణ గోవిందా
వ
ఆపన్నివారణ విశాల సమర్ధతేనున్
దీపంబుకాంతులకలౌను నిరీక్ష విధానమేనున్
పాపంబుకాలము నుశాంతి ప్రభావమేనున్
శాపంబు తీర్చెడి సహాయ సకాల మేనున్

భావవ్యాఖ్య:
ఆపదలో ఉన్న భక్తులను రక్షించుటలో అపారమైన శక్తి, సామర్థ్యం కలవాడు గోవిందుడు.
చీకటిలో దీపకాంతి దారిచూపినట్లు, భక్తుని నిరీక్షణకు ఫలితమిచ్చి మార్గదర్శకుడౌతాడు.
పాపబంధాలను కాల్చివేసి, మనస్సుకు శాంతిని ప్రసాదించే కరుణామూర్తి.
శాపములు, కష్టములు, దుఃఖములు తొలగించుటకు సమయానుకూలంగా సహాయం చేసేవాడు.

సూక్తి: "ఆపదలో అండగా నిలిచేది బంధువు కావచ్చు;
ఆపదను తొలగించేది గోవిందుడే."

గోవింద నామమాలిక:

> ఆపన్నివారణ గోవిందా!

ఆశ్రితరక్షక గోవిందా!
శాపవిమోచన గోవిందా!
శాంతిప్రదాయక గోవిందా!
శ్రీ వేంకటేశ గోవిందా! ॥ 🙏॥

చిన్న పద్యరూప విస్తరణ:

ఆపదలందున ఆదరించి అండగ నిలుచువాడా
పాపతమస్సును పారద్రోలే పరమదయాళుడా
శాపవిమోచన శాంతిదాయక శ్రీనివాసా
ఆపన్నివారణ గోవిందా! అనాథరక్షక గోవిందా! ॥
****
రత్న కిరీటా గోవిందా
జలధర

రత్నకిరీట సుకాంతుల సరాగ యోగా
రత్నదురంధర సన్నిధి సరమ్య త్యాగా
రత్న పరాత్పర పెన్నిధి సహాయ సేవా
రత్న సుబుద్ధి సమర్ధత రమత్వ దేవా

భావవ్యాఖ్య:
రత్నఖచిత కిరీటంతో ప్రకాశిస్తూ, భక్తుల హృదయాలలో ప్రేమభక్తి యోగాన్ని కలిగించే స్వామి.
అమూల్య రత్నసంపదలకు అధిపతియై, తన సన్నిధిలో త్యాగసౌందర్యాన్ని బోధించువాడు.
పరమ రత్ననిధివంటి దైవస్వరూపుడై, ఆశ్రితులకు సహాయం చేయుటనే సేవగా స్వీకరించువాడు.
రత్నసమానమైన సద్బుద్ధిని ప్రసాదించి, సమర్థతతో జీవనాన్ని రమ్యంగా మార్చే దేవుడు.

సూక్తి:“తలపై రత్నకిరీటముకన్నా, హృదయంలో భక్తిరత్నమే దైవానికి ప్రియము.”

గోవింద నామస్మరణ:

> రత్నకిరీట గోవిందా!

రమ్యవిగ్రహ గోవిందా!
రత్ననిధి గోవిందా!
సుబుద్ధి ప్రద గోవిందా!
శ్రీ వేంకటరమణ గోవిందా! ॥ 🙏

అనుబంధ జలధర:

రత్నముల కాంతి రంజిత దివ్య కిరీటధారా
సత్యగుణాంబుధి సన్నుత సద్భక్తపోషా
నిత్యకృపాకర నిర్మల చిద్రూప దేవా
రత్నకిరీట గోవిందా! రక్షించు మమ్ము ॥
*****

రామానుజనుతా గోవిందా

ప్రేమా కరుణదేవ పీయూష మేయగున్
నామ వేంకటరమణ నమ్మకంయేయగున్
క్షేమంబు చూపుల్లు కీర్తిగా యోగమున్
రామానుజనతా సరాగంబుగాయగన్

భావం: శ్రీరామానుజాచార్యులచే స్తుతింపబడిన గోవిందుడు ప్రేమ, కరుణల అమృతస్వరూపుడు. ఆయన నామస్మరణ భక్తునికి విశ్వాసాన్ని కలిగిస్తుంది. ఆయన కీర్తన క్షేమాన్ని, యోగక్షేమాలను ప్రసాదిస్తుంది. అందుకే భక్తుడు ప్రేమతో, రాగభావంతో "రామానుజనుతా గోవిందా" అని ఆలపిస్తాడు. 🙏॥ శ్రీ వేంకటేశాయ నమః ॥🙏
*****
స్వయం ప్రకాశ గోవిందా :

ఈ స్వయం ప్రకాశం మది యిచ్చ తీర్చ
ఈ స్వరూపమే సర్వంబు మిష్ట హృద్య
ఈ హితకర దివ్య భవమున్ నిత్య మయము
నిత్య వేంకటేశ్వరలీల నిగమ వెలుగు

భావం
" — పరమాత్మ స్వయంప్రకాశ స్వరూపుడు. ఆయన జ్ఞానజ్యోతి నా మనసులోని సందేహాలు, కోరికలు, ఆత్మతృష్ణలను తీర్చి శాంతిని ప్రసాదించింది.
" — ఈ దివ్యస్వరూపమే సమస్త సృష్టికి మూలం. భక్తుని హృదయానికి అత్యంత ప్రియమైనది కూడా అదే.
— ఈ దైవభావం క్షణికమైనది కాదు; నిత్యమైనది. జీవునికి శాశ్వత హితాన్ని కలిగించే దివ్యానుభూతి.

" — శ్రీ వేంకటేశ్వరుని లీలలు వేదాల (నిగమాల) సారాన్ని ప్రకాశింపజేసే జ్ఞానదీపికలు. ఆయన లీలల ద్వారానే పరమసత్యం అవగతమవుతుంది..

🙏॥ శ్రీ వేంకటేశాయ నమః ॥🙏
****
ఆశ్రితపక్ష గోవిందా
ఉ
ఆశ్రిత కాలమానము సమానము చేయు శుభంబు గాయగన్
ఆశ్రితలక్ష్యసాధనలు అక్షర రూపము యెల్ల వేళలన్
ఆశ్రిత గాంచభాగ్యమగు ఆనతి సర్వము ప్రేమ చూపుగన్
ఆశ్రితపక్షపాతము సహాయ పరంబు వేంకటేశ్వరా

భావం
– భగవంతుడు తనను ఆశ్రయించిన వారి జీవితంలో కాలానుగుణంగా కలిగే కష్టసుఖాలను సమతతో నడిపించి శుభఫలాలను ప్రసాదిస్తాడు.
– ఆశ్రితుల లక్ష్యసాధనకు ఆయన దివ్యవాక్యాలు, సత్యస్వరూపమైన ఉపదేశాలు శాశ్వత మార్గదర్శకాలుగా నిలుస్తాయి.
– భక్తుని నమస్కారమే అతని భాగ్యం. ఆ చిన్న వినయాన్నికూడా భగవంతుడు ప్రేమతో స్వీకరిస్తాడు.
– ఓ వేంకటేశ్వరా! నిన్ను ఆశ్రయించిన వారి పక్షాన నిలిచి వారికి సహాయపడటమే నీ సహజ స్వభావం.
****

[14/08, 09:01] Mallapragada Ramakrishna: 104..తులసీ వనమాల గోవిందా 

తులసీ వనమాల సుగుణ్యసుధామృతమున్ 

తలపించగ కృష్ణ విధానపు భక్తిగనున్ 

సులభంబగు రీతిన సూత్రము పాదముగన్ 

కళలేసుఖదుఃఖముగాంచుచుభాగ్యతగన్ 

భావం

తులసీ వనమాల సుగుణ్య సుధామృతమున్

— తులసీ వనమాలను ధరించిన గోవిందుడు సద్గుణరూప అమృతస్వరూపుడు.

తలపించగ కృష్ణ విధానపు భక్తిగనున్

— కృష్ణుని స్మరించుట ద్వారా భక్తిమార్గం సహజంగా వికసిస్తుంది.

సులభంబగు రీతిన సూత్రము పాదముగన్

— ఆయన పాదసేవయే జీవితాన్ని నడిపించే సులభమైన సూత్రము.

కళలే సుఖదుఃఖము గాంచుచు భాగ్యతగన్

— జీవనంలో సుఖదుఃఖాలను సమభావంతో అనుభవిస్తూ నిజమైన భాగ్యాన్ని పొందగలరు.

****

105..శేష శయన గోవిందా

[14/08, 09:20] Mallapragada Ramakrishna: 105..జ భ స జ గ.. యతి 8

 శేషశయన గోవిందా 

ప్రభాత శేషశయన గాంచు విద్యగన్ 

విభాగ తీరుగనునె వినమ్ర సాక్షిగనున్ 

ప్రభావ లక్ష్మి గుణ పదాంబుజార్ధమున్ 

శుభాశుభంబుకళలు తీ రుగానగన్ 

పద్య భావం:

ప్రభాత శేషశయన గాంచు విద్యగన్

— ప్రభాతకాలంలో శేషశయనుడైన శ్రీహరిని ధ్యానించుట జ్ఞానప్రదమగును.

విభాగ తీరుగనునె వినమ్ర సాక్షిగనున్

— జీవితంలోని వివిధ స్థితులను వినమ్రతతో గ్రహించే సాక్షీభావం కలుగును.

ప్రభావ లక్ష్మి గుణ పదాంబుజార్ధమున్

— లక్ష్మీపతియైన ఆయన పాదపద్మాల మహిమ, గుణప్రభావం భక్తునికి మార్గదర్శనమగును.

శుభాశుభంబు కళలు తీరుగానగన్

— శుభాశుభ ఫలితాల వెనుకనున్న తత్త్వాన్ని గ్రహించి సమత్వబుద్ధి పొందగలుగును.

****

[14/08, 09:55] Mallapragada Ramakrishna: 106..శేషాద్రి నిలయ గోవిందా

పాషాన హృదయమున్ పాపం మార్చులీల 

వేషాలు గాంచుచూ విద్య వేదలీలలు 

ఉషోదయ ధర్మమున్ ఉజ్వలా కాంతిగాన్ 

శేషాద్రి నిలయాన వేంకట రమణలీల 

భావం

పాషాన హృదయమున్ పాపం మార్చు లీల

— రాతివంటి కఠిన హృదయాలను సైతం మార్చి, పాపాలను తొలగించే దివ్యలీలలు నీకున్నవి.

వేషాలు గాంచుచూ విద్య వేదలీలలు

— అనేక రూపాలలో ప్రత్యక్షమై, విద్యా-వేద తత్త్వాలను బోధించే లీలలను ప్రదర్శిస్తావు.

ఉషోదయ ధర్మమున్ ఉజ్వలా కాంతిగాన్

— ఉదయసూర్యుని ప్రకాశంవలె ధర్మమార్గాన్ని వెలిగించి జీవులకు దిశానిర్దేశం చేస్తావు.

శేషాద్రి నిలయాన వేంకట రమణలీల

— శేషాద్రిపై నివసించే వేంకటరమణా! నీ లీలలు అనంతమైనవి, మంగళప్రదమైనవి.

[14/08, 15:46] Mallapragada Ramakrishna: 107..శ్రీ శ్రీనివాస గోవిందా

శ్రీ శ్రీ ప్రభావము సహాయ స్థిరంబుగానున్

శ్రీశ్రీ విజ్ఞానము వినూత్న విశ్వసమేనున్

శ్రీ శ్రీ శుభంబగు విధాన సగీత మేనున్

శ్రీ శ్రీనివాస సహనంబు నిరంజనౌనున్

మొత్తం భావం:

శ్రీనివాసుడు తన దివ్యప్రభావంతో భక్తులకు ఎల్లప్పుడూ స్థిరమైన సహాయంగా నిలుస్తాడు. భక్తుల విశ్వాసాన్ని బట్టి వారికి విజ్ఞానాన్ని ప్రసాదించి, ఆధ్యాత్మిక ప్రగతికి మార్గం చూపుతాడు. భగవద్గీతలో బోధించిన శుభకరమైన ధర్మవిధానాలకు ప్రతిరూపంగా ఉండి, సత్ప్రవర్తనతో జీవించమని ఉపదేశిస్తాడు. అపారమైన సహనగుణంతో అందరినీ సమదృష్టితో ఆదరించే నిర్మల స్వరూపుడు శ్రీ శ్రీనివాస గోవిందుడు.

 🙏॥ శ్రీనివాసాయ నమః ॥🙏

 

సుందరకాండ గేయం  (01)

(హనుమంతుని సముద్రలంఘనం)

కోరస్

రం రం రం

రామ రామ అనరా! రామభక్తి కనరా!

గం గం గం

గంభీర ధైర్య శక్తి యుక్తి గనరా!

సం సం సం

సుందరకాండ సుందర తత్త్వము వినరా!

తం తం తం

తత్వార్థ నాయక హనుమంతుని కనరా! ॥

హృదయానంద రామభక్తి అమృతధారరా

సర్వార్థ సాధక సఖుడై ఆంజనేయుడురా

నిత్యానంద భరితమైన రామనామమురా

భవసాగర తరణమునకు దివ్య నౌకరా ॥

---

చరణం – 1

మహేంద్రగిరి శిఖరముపై నిలిచె వీరుడై

రామకార్య సాధనకై సంకల్పముచేసి

"సీతమ్మను కనుగొంటా" నిశ్చయముతోనై

గర్జన చేసి ఎగిరెనయ్య గగనమార్గమున ॥

కోరస్

రం రం రం... రామ రామ అనరా!

గం గం గం... గంభీర ధైర్యమునరా! ॥

---

చరణం – 2

వృక్షములు వంగి చూచెను వీర విక్రమము

దేవతలు పూలు జల్లె భక్తి పరవశము

సముద్రము అలలు లేచె ఆశ్చర్యముగాను

సూర్యుడును శీతలమై దీవెనలిచ్చెనూ ॥

కోరస్

సం సం సం... సుందర తత్త్వము వినరా!

తం తం తం... హనుమంతుని కనరా! ॥

---

చరణం – 3

మేఘములను చీల్చుచు ముందుకు సాగెను

వాయుదేవుడు తోడుగా మార్గము చూపెను

సీతమ్మ జాడకోసము మనసున నిలిపెను

రామనామమే ఆయుధమై రక్షణనిచ్చెను ॥

కోరస్

హృదయానంద రామభక్తి అమృతధారరా

సర్వార్థ సాధక సఖుడై ఆంజనేయుడురా ॥

---

చరణం – 4

సముద్రుడు తలచెను "సాయం చేయవలె"

మైనాకుని పిలిచెను "పైకి రావలె"

అతిథిగా హనుమంతుని ఆదరింపవలె

విశ్రాంతి ఇచ్చి కార్యమున సాగనంపవలె ॥

---

చరణం – 5

స్వర్ణశిఖర మైనాకుడు ముందుకు వచ్చెను

వాయుపుత్రుని గౌరవముగా ఆహ్వానించెను

"నీ తండ్రి నాకు చేసిన మేలు మరువలేను"

అని వినయముతో పలికి నమస్కరించెను ॥

---

చరణం – 6

రామకార్య దీక్షతో హనుమంతుడు నిలిచె

విశ్రాంతికన్న కార్యమే ముఖ్యమని తెలిపె

భక్తి శక్తి ధైర్యములు జగమునకు నేర్పె

సీతమ్మకై లంకవైపు మరల సాగె ॥

---

ముగింపు

ఎన్నియుగాలైన ఎడమరవలేని నామం

ఎన్నిసార్లు విన్నా ఇంకా వినాలనే నామం

ధైర్య లక్ష్య శక్తి యుక్తికి సంపదగు నామం

హరే రామ హరే రామ రామ రామ హరే హరే ॥

చివరి కోరస్

జై జై జై

జానకీరామ దూతునికి జై జై!

రా రా రా

రామనామ సుధారసం రుచించరా!

హా హా హా

హనుమద్భక్తి మార్గమున నడువరా! ॥

 ॥ శ్రీరామ జయం రామ జయ జయ రామ 

కారుణ్య రామ కళ్యాణ రామ పట్టాభి రామ ॥

*****

సుందరకాండ గీతము (02)

(మైనాకుడు – సురస – సింహిక – లంకాదర్శనం)

పల్లవి :

సమయస్ఫూర్తి హనుమంతా రామదూతా వీరవ్రతా

సీత వెదక సాగినావు భక్తహృదయ ఆనందితా ॥

చరణం – 1

మైనాకుడు మార్గమందు మన్ననలతో నిలిచెను

ఆతిథ్యమును స్వీకరింప మధురముగా పలికెను

“రామకార్య వేళ మించె” యని హనుమ పలికెను

ఆశీస్సులు అందుకొనుచు ఆకాశమున ఎగిరెను ॥

చరణం – 2

దేవలోకము చూచి సంతోషించి పొగిడెను

మైనాకునకు దేవేంద్రుడు అభయమును ప్రసాదించెను

రామదూతుని కార్యదీక్ష లోకమంత మెచ్చెను

ధర్మమార్గ గౌరవమును దేవతలందు వెలిగెను ॥

చరణం – 3

సురసమ్మ రాక్షసాకృతి ధరించి మార్గమాగెను

“నా నోటిలో ప్రవేశించు” యని గర్జన చేయెను

రామకథను వినిపించె హనుమ వినయముతో

కాని ఆమె అంగీకరింపక నిలిచె దృఢముతో ॥

చరణం – 4

నోరు పెంచె సురసమ్మ యోజనాలు విస్తరించె

దేహమును హనుమంతుడు మరింతగా విస్తరించె

చివర బొటనవేలి సైజై చాకచక్యముగ మారెను

నోటిలోనికి వెళ్లి వచ్చి జ్ఞానవిజయము పొందెను ॥

చరణం – 5

“బుద్ధిశాలి హనుమంతా విజయము నీదే” యని

సురసమ్మ ఆశీర్వదించె సంతోష హృదయమున

దేవగణము మెచ్చుకొనె సమయస్ఫూర్తి గుణమును

రామకార్య సిద్ధికై సాగె వానరశ్రేష్ఠుడు ॥

చరణం – 6

సింహికమ్మ నీడ పట్టి కిందికి లాగసాగెను

సుగ్రీవుని మాట గుర్తు చేసి హనుమ చూచెను

చిన్నరూపమై లోపలికి చొచ్చుకొని వెళ్లెను

గోళ్లతోనే సంహరించి బయటకు వచ్చెను ॥

చరణం – 7

సిద్ధగంధర్వ దేవగణము “బాగు బాగు” మెచ్చెను

సింహిక వధ పూర్తిచేసి సాగరము దాటెను

త్రికూటాద్రి శిఖరమందు లంకానగరమందిరం

అమరావతి సౌందర్యమై కంటిముందు వెలిగెను ॥

చరణం – 8

పూలచెట్లు పూలవాన కురిపించగా నిలిచెను

పుష్పరాశి మధ్య హనుమ పుష్పవిగ్రహమై మెరిసెను

సీతమ్మ జాడ వెదకుటకై సంకల్పమున నిలిచెను

సుందరకాండ మహిమలతో భక్తహృదయమున వెలిగెను ॥

కోరస్

జయ హనుమంతా! కార్యసిద్ధి ప్రధాతా!

సర్వసిద్ధి సమయస్ఫూర్తి విధాతా!

సీతారామ పాదసేవకా! నిత్య సమర్థతా!

విశ్వాసపాత్రులకు విశ్వవిద్యా ప్రదాతా! ॥

జయ హనుమంతా! జయ జయ హనుమంతా!

రామదూతా! భక్తజనావనతా!

జయ హనుమంతా! జయ జయ హనుమంతా!

మారుతి తనయా! మంగళదాయకా! ॥

ఓం తత్సత్ ఓం తత్సత్ ఓం తత్సత్ అనుదినము

భక్తజనుల హృదయమందు భాసిల్లును రామనామము ॥

శ్రీ రామ జయ రామ జయజయ రామ

*****

సుందరకాండ గీతము (3) – రెండవ సర్గ

నూరు యోజనముల సముద్రము దాటి

నొప్పులేని వేగముతో నడచి వచ్చి

త్రికూట శిఖరముపై నిలిచి హనుమ

లంకనగర సౌందర్యమును వీక్షించె ॥

రామా... రఘురామా... జయ జయ రామా

రామకార్య సాధకుడై సాగె హనుమా ।

రామా... రఘురామా... జయ జయ రామా

సీతమ్మ జాడకై వెదకె హనుమా ॥

వనములు సరసులు పుష్పలతలతో

వెలసిన ఉద్యాన వైభవమును జూచి

అమరావతియై వెలిగె నగరమని

ఆశ్చర్యముతో మనసందు ఆలోచించె ॥

విశ్వకర్మ నిర్మితమైన పురమిదని

వితతమైన అగడ్తలతో వెలసెనని

బంగరు ప్రాకారములు బలముగలని

బలరక్షణ జూచి మది విస్మయించె ॥

శతఘ్నులు బురుజులపై సిద్ధమై యుండ

శస్త్రధారుల రక్షణలు సాగుచుండ

దేవతలకైన గెలుపు దుర్లభమని

ధీర హనుమ తలచి దిగులుపడె ॥

"సామ దాన భేదములు ఫలింపవేమో

సంగ్రామమే మార్గమగు సమయమిదియో

ముందు సీత జాడ తెలిసి నిర్ధారింతు

తరువాత కార్యగతిని తలచుదున్" అనె ॥

"ఏ రూపమున లంకలో ప్రవేశింతు

ఏ విధముగా రాక్షసుల మోసగింతు

కనపడకుండ సీతను కనుగొనాలి

కార్యసిద్ధి చెడకుండ కాపాడాలి" ॥

అహంకారమున కార్యము నశించునని

అలసత్వమున ఫలితము చెడిపోవునని

స్థిరచిత్తముతో ఉపాయమును గ్రహించి

సూక్ష్మరూపమున సాగుట నిశ్చయించె ॥

సూర్యాస్తమయ సమయము చేరగానే

సూక్ష్మమార్జాల రూపమును ధరించె

చకచకమని లంకలోన ప్రవేశించి

చుట్టుపక్కల వైభవమును వీక్షించె ॥

మణిమయ గోపురములు మిలమిలలాడ

మరకత స్ఫటిక శోభలు వెలుగులీన

ఎంతటి విశాల పురమిదని తలచి

ఎక్కడ సీతయుండునో విచారించె ॥

రాక్షసుల కాపలలు రాత్రింబగళ్లు

రాజధాని యంతటను నిండియుండ

వారి దృష్టి దాటియెల సీత వెదక

వానరశ్రేష్ఠుని మది సందిగ్ధమాయె ॥

అంతలో శశిధరుడు ఉదయించె నెమ్మదిగా

అమృత వెన్నెలల జల్లు కురిపించగా

సీతాన్వేషణ కార్యమునకు తోడై

సాక్షియై వెలుగునిచ్చె చంద్రుడప్పుడే ॥

రామకార్య సాధనకై ధీర హనుమ

రాత్రియంత లంకలో సంచరింప

సీతమ్మ జాడ కనుగొన నిశ్చయించి

సుందరకాండ గాథ ముందుకు సాగె ॥

చరణం

మార్జాల రూపము దాల్చె హనుమ రామ

మాయల లంకలో జొచ్చె రామ

కనపడక సీతను వెదక రామ

కార్యసిద్ధికై సాగె ధీర రామ ॥

ఏమని చెప్పెద రామ

దుర్భేద్యమైన లంక రామ

సుందర వనమున సీత

 కానరామ

హనుమ ఆలోచనయె కార్యసిద్ధి రామ

రామా... రఘురామా... జయ జయ రామా

రామకార్య సాధకుడై సాగె హనుమా ।

రామా... రఘురామా... జయ జయ రామా

సీతమ్మ జాడకై వెదకె హనుమా ॥

*****

సుందర కాండ గీతము (లంకా ప్రవేశం)(03)

పల్లవి

లంకను చేరె హనుమంతుడు ధైర్యముతో
రామకార్య సాధనకై భక్తి బలముతో
జయ జయ రామదూతా వీర హనుమా
జనకజా దర్శనమే నీ మహిమా ॥

చరణం – 1

బంగారు ప్రాకారములు భాసిల్లగా
మణిమయ గోపురములు మెరిసిల్లగా
దేవేంద్రపురి సదృశమై వెలుగొందగా
దూరమునుండి లంకను దర్శించెగా ॥

**చరణం – 2****ఎవరని యదల చప్పుడు యేల తెలియు **

**కాల కలయిక కలలగు కథలు తెలియు **

**ప్రాంజలి కళలు కలువలై ప్రాక తెలియ **

**చరిత మారదు మనసుగా చలువ తెలియ **

“రాక్షస బలమిది ఘోరమై యున్నది
రామబాణ శక్తికి తూలదు యున్నది
సీతమ్మ జాడ కనుగొనుటే కార్యము”
అని తలచి సాగె మారుతి ధైర్యము ॥

చరణం – 3

లంకాధిదేవి మార్గమున నిలిచెను
“ఎవ్వడవు?” యని కోపముతో గర్జించెను
మారుతి పిడికిలి పోటుతో నేలపడె
బ్రహ్మవరం జ్ఞప్తికి వచ్చి నమస్కరించె ॥

చరణం – 4

“వానరుడొకడు నన్నెదిరి గెలిచిన వేళ
రాక్షస కులమునకు సమీపించు కాళ్
సీతకారణముగ రావణునికి వినాశం”
అని చెప్పి ఇచ్చె లంక ప్రవేశాశీర్వాదం ॥

చరణం – 5

ఎడమ పాదముతో లంకలో అడుగిడె
రహస్య మార్గములలో సంచరించె
వేదఘోష వినిపించు గృహములు చూచె
వికృతరూప రాక్షస గణములు గాంచె ॥

చరణం – 6

రావణుని రాజభవనము వెలుగొందె
రాగ నృత్య నాదములతో నిండియుండె
కఠిన కాపల దాటి గూఢముగా చేరె
సీతమ్మ వెదకుటకై మనసును నిలిపె ॥

ముగింపు

రామనామ బలముతో రణధీరుడు
సీతాన్వేషణకై సాగె కపీశ్వరుడు
లోకాభిరాముని కార్యమునే ధ్యేయము
జయ హనుమంత! జయ జయ మారుతి శౌర్యము ॥

***

5వ సర్గ

 

సుందరకాండ ఐదవ సర్గ 

01

ఉ.మందర పర్వతమ్మునను మానస లక్ష్మియె కాంతి శోభగన్ 

సుందర సాగరమ్మున సుశోభిత లక్ష్మియు విశ్వ మందునన్ 

పొందిక పద్మమoదు జల పూజిత లక్ష్మియు శాంతి చూపుగన్ 

చందురు నాశ్రయం బిపుడు చక్కని లక్ష్మియు లంక యందునన్

02.

పంజరమందు హంసకళ పాలన లక్ష్మిగ కాంతి పూజ్యమై 

శృంజన ధీర నేనుగగు శృత్వ ము లక్ష్మియు వీర యోధినీ

భంజన సింహవాహయగు భవ్య  సులక్ష్మియు గర్జనేయగున్ 

రంజన చంద్రకాంతియగు రమ్యత లక్ష్మియు లంక యందునన్

03.చం ::వనితలు మాంసభక్షణము వారి ప్రియాతి ప్రియంబు కోపమున్

వణుకుల మధ్య తృప్తిగను వాక్కుల తీరుగ శోభనమ్ముగన్

క్షణమున చీకటేవెలుగు కామ మహత్త్య శుభమ్ము సర్గమున్

మనమది యేకమేసుఖము మాన్య పవిత్రము నిత్య లంకగన్

04.మ.రమణీయాక్ష నరాకృతిం బొ లుచు వర్ణ శ్రేణి  వీణా నులా

పము చేతంకళగన్ మనో మయముగన్ పాదమ్ము నచ్చామృత

త్వము యాత్మాప్రతి పాదకామ్మగుటయున్ దద్వార్ణ మూలమ్ముగన్

సమనీభావము వాణి సత్యమగుటన్ సారూప్య మౌ లంకలో

05.ఉ::మార్చెడి బుద్ధి విద్దెలగు మానవ రాతలు మార్పుకేయగున్ 

గూర్చెడి త్యాగబంధమగు కోర్కెల తీరుగ సేవలేయగున్ 

దీర్చెడి దుఃఖసౌఖ్యముల తీరుగ పొందెడి లాభనష్టముల్ 

చేర్చెడి మాటతీరగుట చిత్తము తీరుగ జీవనమ్ముగన్

06.చం.కులుకులుతీరునేర్ప చిగురూకనిపింపగ నేమి చేసెదన్  

థలుకులయందమoతయు ని థానము మైమరుపౌను డెందమే  

మలుపులహృద్యపువ్వుల సమాన సుకావ్యము తీరుగా నగున్  

తలపులవింతలేవలపుతాకిన సత్యపు నీడతోడుగన్

07.ఉ.శ్రీ రఘురాము వేడుచును శ్రేయము పూజ్యము నెంచకూర్చుమా  

కారణమేమియన్నను సకామ్యము తెల్పి సముద్దరింపుమా  

నేరుగ నమ్ముచూపులతో నిత్యము మేముగ సేవలే సుమా  

ప్రేరణ రామనామమగు ప్రేమను పంచుట స్వామి నిత్యమున్

08.ఉ.పుణ్యము మేలుగోరుటయు పున్నమి వెన్నెల తీరు నాత్మగన్ 

మణ్యము పాప భీతియన మార్గము లేనిది మాన సమ్ముగన్ 

గుణ్యము కీడునెంచగల గుప్తము లీలలు పాప పుణ్యముల్                రుణ్యత దుష్టపాలనయె రుత్వ దురాత్మగ కాలమేయగున్ 

"09.ఉ.అంగన లెల్లసంబరము నానతితృప్తియు నద్భుతమ్ముగు

చ్చంగున తిప్పురక్కసులు చెంతన సఖ్యత జూపు లాహిరీ

ఖంగున మాటశబ్దములు కాలపు రీతిన నేస్తమవ్వగా

సంగతి గుప్తమే మనసు సాగర తోడుగ శాంతనమ్మహో"

10.శా.ఔరాయేమిది యోగయోగ్యతగునే ఔనత్య నాదంబు గా

తీరంబున్ గతి యోర్తు కాలముగనే తీవ్రత్వ సౌఖ్యమ్ముగన్

వైరంభట్టి తటాలునన్ నెగసెలే వైరాగ్య నాధాంబుజన్

నీ రాజ్యమ్మున వారలే శుభ దులై యిష్టమ్ము చందంబుగన్"

11.ఉ:కల్పన నంబరమ్ముననె కట్టుగ వెన్నెల శోభలీనగన్ 

పొల్ప మహీతలమ్మగు నపోహల తీవ్రత నిత్యసత్యమున్ 

తల్పపు లీలలన్నిగన తన్మయ మొందెడి వైభవమ్ముగన్

మల్పులు రాక్షసాళిదగు మాయల నీడన లంకరాజ్యమున్

12.మ 🌸అలరారే మదినందమేసకలమే యాకర్ష యాశ్చర్యమున్ 

గలనవ్వుల్ మది రువ్వుకాంతులుగనేగమ్యమ్ము చేర్చేoచ చూ

పులతోచేరువ రాగ మానసముగాపూజ్యమ్ము దాహమ్ముగన్

పులకించే మది దేహ భావములుగా ముఖ్యమ్ము రాజ్యమ్ముగన్

13: శా:: నిశ్శబ్దమ్మగు నాట్య నాటకముగన్ నీడైన న్యాయమ్ముగన్

నిశ్శబ్దమ్మగు లోలితాభవముగన్ నింగిన్ సముత్సాహమున్

నిశ్శబ్దమ్మగు కాలమున్ కరణిలో నీ మమ్ము లోకమ్ముగన్

నిశ్శబ్దమ్మగుటే స్వరమ్ము వరమై నిర్మోహ దాహమ్ముగన్

14:శా:: నిశ్శబ్దంబగు  గాలి కళగా నిర్మాణ లక్ష్యమ్ముగన్

నిశ్శబ్దంబగు ధ్యాన మార్గముగనున్ నిర్మాణ శాంతమ్ముగన్

నిశ్శబ్దంబగుడెందమే కదిలెడిన్ నిశ్చేష్ట కాలమ్ముగన్

నిశ్శబ్దంబగువెల్గులున్ విమలమై నిత్యమ్ము సత్యమ్ముగన్

15:: సైరా గర్వముగాను గుంభనముగన్ సై సై యనేరాక్షసుల్

ఏరా కైపుగనున్ మదీభవముగానేమాయ చేసావులే

యౌరా యెంత సుఖమ్ము మేకము కళల్ ఔనత్య లక్ష్యమ్ముగన్

పోరా! రమ్మను చూపు రమ్ము నిదియున్ పూజ్యమ్ము నీకేయగున్

16: మ.మదినిచ్చున్ పరువమ్ము చేరగలగన్ మానమ్ము మాధుర్యమున్

చెదిరెన్ దాపము చిన్మయమ్మగుటయే చిత్తమ్ము ధ్యానమ్ముగన్

పదిలమ్మున్ కళ తీరు సఖ్యతగనున్ పాశమ్ము నీడేయగున్

రుధిరమ్మున్ కలుపే ప్రభావముగనున్ రుద్రత్వ కేళీకళా

17:ఉ.మానస మన్మధుండు కల మర్మము గ్రోలుచు పూలగుంపుగన్

మౌనము వీడి సమ్మనము మాన్యత పొందెడి వీలు మేలుగన్

మానస రాజు గూడికథ మన్మధ చేష్టలు కామ్య కామినిల్

గాన మనస్సు నేకమగు గమ్యము తీరుగ కోర్కె రేవుగన్

18:మ.విధికాదే మనసైనవారిసుఖమున్ విజ్ఞాన మేపంచగా

నదిపొందే సహకారమేయను భవంబానంద జీవమ్ముగన్

విధియాడే కళ తప్పదో వయసు గావిశ్వాస సాహిత్యమున్

మదిమాయల్ సహనమ్ము వెంటగనునే సాధించు తీరే యగున్

19:చం.భవభవ భావసంద్రమది బాధ్యత బంధముగాను నాటగన్

నవనవ నాడి తత్త్వమగు నమ్మక మైన యశస్సు తోడుగన్

బవలు సుహాసినీ పిలుపు పాఠము నీడగ తోడు సౌఖ్యమున్

సవరనలేను జీవనము సాధన శోధన యుండ వచ్చుటన్

20.ఉ.కోకిల గానలాలసయు కోర్కెల యుల్లము జల్లుజల్లుగా 

కేకకు కేకతోడగుట కేళివిలాసము తేజరిల్లెగన్ 

నీకది కొంతవింతగుట నెమ్మది నమ్మక జీవగమ్యమున్ 

చాకిరి యేకుమేకనగ జాతర తప్పని సత్యమేయగున్

  21.ఉ.చక్కగ మద్యపానమున జాతర స్త్రీలగు మత్తు వాక్కులే

చుక్కయు గోరి రొమ్ములను  చూపుచు చేష్టలు వింత వింతగా

మక్కువ సుందరాంగులు సమానము సత్పురుషా సమా సుఖం

బొక్కొకవేళ వేడుచునెమ్రొక్కిన భర్తల కౌగిలింతగన్

 22.మకో. స్త్రీలు కేళులు సంగమాసమ శీఘ్ర భోగము సందడే 

స్త్రీలు రంగుగ వస్త్రమాయ శరీర వర్ణన చూపులై 

స్త్రీలు యోగము తోవియోగము తీరు పుష్పమ నస్సుగన్ 

స్త్రీలు నుత్తమ రాజవంశము సేవ లక్ష్యము చూపుటే

:23. భావం బెక్కడ లేక వృత్తి నియమాపాయంబు జింతింప కెం

దేవర్తించి పదార్ధ వంచనలచే దీపించి మూర్జళి సం

భావింపే హనుమా ప్రణీత కృతి సామాన్యా కృతిం బూని పై

పై వన్నెల్ వచరింప దాని తిలకింపంబోరు ధీరోత్తముల్

24. రాతిని నాతిగా మలుపు రాముని లీలలు కాలతీరుగన్

ఖ్యాతిగ సత్యమే పలుకు కాల సు వాక్కుసతీ వియోగమున్

జాతి గుణమ్ముగా హనుమ జాగిల మాదిరి రామ భక్తిగన్

రాతిరి తూర్పు కొండలభిరామము లయ్యెను సూర్యకాంతితోన్

25.ఉ::కేవల చంద్రకాంతిగను కృత్రిమ దేహము గాంచలేకయున్,

తావిరి పుట్టుపుత్తడగు, నాభావన తత్త్వరేఖల గాంచలేకయున్,

పావని పూర్వగాయములు సానలు, దీరిన మేఘరేఖలుల్,

గావున నట్టి సీతగనగానొనరింపగ, నేర్పు పెంపుమున్.

సుందరకాండ.. 5 వ సర్గ సమాప్తం 

****

 

సుందర కాండ.. 4 వ సర్గ

01. మ.కో.కామ రూప్యత తేజశాలిగ కాలనేర్పుగ శ్రేష్టుడై

క్షేమమాచరణమ్ము శత్రువు క్షే మశాంతికి వీరుడై
ప్రాకరమ్మున దూకి లంకన వామ పాదము మోపగా
చాకచక్యము గాను దూకెను తాను నమ్మిన మార్గమున్

02.రాజవీధిన పుష్పవెళ్ళువ రాతి రందున గాంచగా
భాజ భవ్యత ముత్య కాంతుల భాగ్య తీరున గాంచగా
తేజ మవ్వగ నవ్వులేయగు తీవ్ర వాద్యము గాంచగా
యోజనాస్థితి మేఘకాంతులు యోగ్యతేయన లంకగన్

03. తెల్లని మేఘమాలలగు దీప్యపు కాంతులు లంకయందునన్

మెల్లగ రాక్షసాగృహము మేలుగ నేప్రవహించ వాకిలిన్
చల్లగ మేలుకొల్పగుట జాతికి యాంకిత కాంతి పుంజమున్
ఉల్లము జల్లుగాయగుట యున్నత భావము లంకయందునన్

4.శా ::ఆశ్చర్యమ్మగు శోభరాక్షసగృహా యాకార పద్మమ్ముగన్
ఆశ్చర్యమ్మగు దీప్యమానముగనున్ ఆకాశ సౌదంబుగన్
ఆశ్చర్యమ్మగుసర్వతోసుఖముగన్ ఆనంద మేముఖ్యమున్
ఆశ్చర్యమగు రాజమార్గములతల్ ఆకర్ష యాకాంక్షగన్

5:శా::చప్పుళ్లే విన మేడనిక్కవనితా జా డ్యమ్ము ఊపుల్లుగన్ 

చప్పుల్లేవిన మల్ల యుద్ధపు కళా జబ్బల్లు ఘాతంబులున్

చెప్పుల్లే విన రక్ష ఘర్జనలవిచిత్రమ్ము గానుండగన్ 

చప్పుల్లేవిన వేగ సైనికులగన్ చేసేటి యార్భాటమున్

6:శా::బ్రహ్మాండంబున సర్వ వై భవములున్ పద్మమ్ము తీరేయగున్

 బ్రహ్మాండంబున రమ్యతా కళలుగన్ బ్రహ్మోత్స వమ్మేయగున్

 బ్రహ్మాండంబునరావణా గృహము యున్ భద్రమ్ము వైభోగమున్

బ్రహ్మాండబున గుండ లంక శుభముగన్ బంధమ్ము పిల్పే యగున్

7::కొందరు యజ్ఞ దీక్షలతొ గొప్పగ వేదము శబ్దగీతమున్ 

కొందరు దర్భలేకరము లోజప హోమము చేయుచుండగన్ 

కొందరు యెద్దుచర్మమగు బొంతలు చుట్టియు సర్వ రక్షగన్ 

కొందరు ముండనమ్ముగను కొల్వగు రక్షణ రాక్ష సేంద్రులున్

8::కొందరు కూట మద్గరము కోరిన యాయుధ ధారులేయగున్ 

కొందరు కుంటి వాళ్ళుగను నోంటిగ కళ్ళ వాళ్ళగన్ 

కొందరు పొట్టివాళ్ళగను పూజ్యము చన్నులు లేని వాళ్ళగన్ 

కొందరు వంకరాముఖము కోరిక రాక్షస గల్గి యుండిరీ

9:చం.పనులను యెన్ని చేసినను పాఠము నాకగు గాన మాధురీ

కనులకు నమ్మశక్యమగు కాలము తీరున వాంఛ లీలగన్

ఆణువణువేసుధాలతలు ఆశ్రిత పిల్పుల మాదిరేయగున్

 తనువుకు తృప్తిదాహమగు తన్మయ లక్ష్యము లంకయందునన్

10:శా.పుష్పాలాం కృత దైవ సన్నిధిగనున్ శోభా ప్రభావమ్ముగన్ 

భాష్పoబుల్ సుమశోభసంత సముగన్ బంధుత్వ 

తత్భావమున్ 

నిష్పాక్షంబగు జీవితమ్ముసమరం నీడల్లె సౌగంధిగన్

దుష్పాధమ్ములుగాని తాండవమగున్ సూక్ష్మమ్ము యే మాటగన్

11:ఉ.దేహపు గుండెదిట్టమగు దివ్యము తేజము కాపు కాచుచున్ 

మోహపు దేశమందు కళ మోక్షము జూపుచు కొంత వింతగన్ 

స్నేహము శంకరా యనుచు శీ ఘ్రము పిల్పులు విన్నపా లుగన్

దాహము తీర్చుతీరుగను ధన్యత తెల్పుచు లంకయందునన్

12:ఉ.సుందర నందనమ్ముయగు శోభిలు సుందరి దేహ తాపముల్ 

కొందరు ప్రేమ జూపులగు గూల్చ మనస్సును బుద్ధిహీనులై 

కందెను సర్గమేయనుచు కల్మష తీరున రెచ్చకొట్టుచున్ 

పొందవివేకమయ్యదియె భూమిగ లంకన చూచెమారుతీ

13:చం.పలుకుయె మన్ననన్నొసగు పాశము పెంచు శుభంబు తోడుగా 

తలపులు తప్పునొప్పులగు తన్మయ మొoద వికాస మవ్వగా 

మెలుకువ మేటి దీక్షలగు మేదిని మోహము గాంచ తీరుగా 

సులభము కాదు జానకిని చూచుటయు నిక్కము కష్టమేయగున్

14:ఉ౹౹పంచగ కాలమాయె,తలపండిన సత్యము నీతులాయె,శా

 పించెడి ధర్మమాయె,నిజ మెంచెడి వారలు నెక్కువాయె,ప్రా

పంచక భోగమాయె,పరి పాలన నీడచరిత్రమాయె,ర

క్షించుము దీనులౌ ప్రజల సేమములారసి లంక యందునన్

15:చం.మనసుకు చాల కష్టమగు మాయలు తీరున కర్మ లంకగన్ 

క్షణమున కోపతాపముల కార్యము జేయుచు నున్న తీ రుగన్ 

ఋణమును తీర్చు విద్దేలగు భూమినసత్యము సంపదే యగున్ 

తనమన భేదమేయనక తత్త్వపు బోధను గాంచ మారుతీ

16:ఉ.దారిని జూపుమా మనసు దైన్యము నుంచితి నిద్దరింపుమా 

నేరుగ జేరలంకగను నీదయ నేనుగ జూడ నిక్కడన్ 

కారణమేనుసీతగన కార్యము ధన్యత నొందు వీలుగన్

శ్రీరఘు నందనా శరణు శ్రేయము గూర్చుము లంకనందునన్

17:ఉ.శ్రద్దగనే భవంతులగు సామ్యపు సుందర వైభవమ్ముగన్ 

సిద్ధులు పొందరక్కసులు చిత్తము భక్తిగరాజ్యమoదునన్ 

బుద్ధులు నేర్పునోర్పుగను పూజ్యులు పూజలు చేయు చుండగన్

విద్దెలు యున్నవారికళ వేడుక తీరుగ నేస్తలంకగన్

18.తొందరలేక వెత్కెదను తోట గృహంబులు గట్టుగట్టుగన్ 

ఇందున యెoదుజూచినను యీశ్వర లీలలు లంకయందునన్ 

సందులు వీధులన్నిదయ సఖ్యత గాంచుట నేను జూచితీ 

యందున కానలేక మది యాసల జానకి రామభక్తిగన్

 

🎶 సుందరకాండ కీర్తన 🎶

పల్లవి

రామదూత హనుమా

రామబంటువు నీవే సుమా

దీక్షా తత్వ భక్తశ్యామా

ప్రేమతో మమ్ము గనుమా

చరణం 1

చప్పుడు వింటి సందడి నిండెను

మనసున దప్పుడె యోచన కలిగెను

ధ్వనియది సత్యమో మిధ్యయో గదా

తిప్పలు పోవు మార్గమును తెలుపవా

చరణం 2

రత్నకాంతుల వస్త్రవైభవమున్

లంకను నిండె స్త్రీల గోప్యతయున్

యంగచౌష్టవమున్ యత్నముగ చూచెదన్

రావణపురమున్ హనుమంతుఁడు జూచెదన్

చరణం 3

నవనాడి రాత్రుల కలలలోన

సీతమ్మరొ జ్ఞాపకమే నాలోన

నవనీతమువలె నాకంతరమున్

నవవిద్యలవాక్కు వెలుగున్ ఇమ్ము

చరణం 4

రామ తైలము లేని దీపమునై

రామ శీలముగున్న రూపమునై

రామ నామమునే జపించుచునై

ప్రేమముని పాలించు దోషమునై

చరణం 5

ప్రశ్నగ లంకిని పలుకుచునై

ప్రశ్నగ ధైర్యమును నింపుచునై

ప్రశ్నకు వానరుని జ్ఞానమునై

ప్రశ్నయందు విజయం సాధించునై

చరణం 6

సాగునె జీవనౌక భవసాగరమున్

తూగుచు యాటుపోటులలోనున్

యోగపథానువర్తనముగనున్

ముక్తికై జానకీపతిని జపించున్

చరణం 7

భీకర రూపముగ లంకిని బాదెదన్

శ్రీకర పాహిమాం మని రక్షించెదన్

ఏకకు యాంజనేయముని నమ్మెదన్

దివ్య రౌద్రముని జయముగా గానెదన్

చరణం 8

లంకిని మాటలతో సమాధానమై

సీతా దర్శనమే సదుపాయమై

రామదూతుడున్ శివవంశజుడై

దివ్య కృపామయుడై రక్షించెదన్

ముగింపు (పల్లవి పునరావృతం)

రామదూత హనుమా

రామబంటువు నీవే సుమా

దీక్షా తత్వ భక్తశ్యామా

ప్రేమతో మమ్ము గనుమా 🙏

👉 

3వ సర్గ

 01.మకో.మంద మారుత చల్లగాలులు మానసమ్మును తేల్చగన్

సందు మేఘము లంకనందున సందడేసుఖ మివ్వగన్

చందనమ్మగు వాసనేమది చాకచక్యము నేర్పుగన్

అందమా బహుసుందరం మ ది ఆశ తీర్చెడిలంకయున్

02.చం::మెరుపులుగాసమమ్మగుట మేలుగ జేయుట నిత్య వైభవమ్ 

తరువులతోనుతేలగలతన్మయభాగ్య భవంతి కాంతులున్ 

చెరువులు నందుపక్షులవిచిత్రము జూపెడిరాజ హంసలున్ 

అరుపులులేనిసంగతులుగానుయె నిశ్శబ్దమవ్వ లంకగన్

03.మకో.ఏంత చెప్పగ తక్కువేయగు యెంచ లేనిది వైభవమ్

కాంతి యంతయు చూడ చక్కగ కాలతీరుగ యుండగన్

బ్రాంతి కాదది యక్షరాలగు బంధ పిల్పుగ నేయగున్

శాంతి మార్గము శోభలే గతి శాసనమ్మగులంకగన్

04.మ.కో ఎందు కింత భయమ్ము తోనన  యెల్లలన్నియు రక్షగన్ 

చిందులేసెడి రక్షయోధులు చెప్పుమాటలు యాటలన్ 

మందువల్లన నీతి తప్పని మత్తుయెక్కిన వారుగన్ 

అందుకేయది మత్తు సంపద గాను గానగ వచ్చుచున్

05.చప్పుడు వింటి నయ్యదియె సందడి బెంచగ మానసంబునం
దప్పుడె యోచనల్ కలుగు నా ధ్వని సత్యమొ! మిధ్యయో!గదా!
యెప్పటికప్పుడే మనసు నింతగ నారడి బెట్టునదేదొ? యేమొ? యీ
తిప్పలు పోవు మార్గమును తెల్పున దేదియొ తోచకున్నదే!

06. మకో.రత్న కాంతుల వస్త్రవైభవ రాశి బోసిన తీరుగా

యత్న ప్రాయపు స్త్రీల స్థణ్యము లాశ తీర్చెడి గోప్యత న్
రత్న మేయగు యంగచౌష్టము రవ్వ కాంతుల నీడలో
యత్నమంతయు జూడచక్కగ యాకలేయగు లంకగన్

07.మ::నవనాడీ మయరాత్రముల్ కనవలెన్,నాతల్లి సీతమ్మరో..
భవరూపమ్ముగ బాధ్యతన్ గనుచు,నాభాగ్యమ్ము కారుణ్యతన్
నవనీతమ్మగుచిత్తమందిరముతో  నానందియై సౌఖ్యముల్
నవవిద్యామది దివ్యవాక్కు నిడగా నాబుద్దిగ వెత్కెదన్.

06. మకో.రత్న కాంతుల వస్త్రవైభవ రాశి బోసిన తీరుగా

యత్న ప్రాయపు స్త్రీల స్థణ్యము లాశ తీర్చెడి గోప్యత న్
రత్న మేయగు యంగచౌష్టము రవ్వ కాంతుల నీడలో
యత్నమంతయు జూడచక్కగ యాకలేయగు లంకగన్

07.మ::నవనాడీ మయరాత్రముల్ కనవలెన్,నాతల్లి సీతమ్మరో..
భవరూపమ్ముగ బాధ్యతన్ గనుచు,నాభాగ్యమ్ము కారుణ్యతన్
నవనీతమ్మగుచిత్తమందిరముతో  నానందియై సౌఖ్యముల్
నవవిద్యామది దివ్యవాక్కు నిడగా నాబుద్దిగ వెత్కెదన్.

08.మ.కో.రామ తైలము లేనిదీపము రవ్వ కాంతిగ చిత్తమున్
రామ శీలము గున్న రూపము రక్ష పొందని వైనమున్
రామ నేడుగ కోపమున్నను రమ్యతేయగు డొల్లగన్
ప్రేమ పాలిత తప్పు దొర్లిన పిచ్చియేమది తీరుగన్

09.ప్రశ్నగ రాక్షసస్వరము రావణ పాలన లంఖినీవచన్
ప్రశ్నగ శబ్దమై పలుకు రాక్షస మాయగ యడ్డు పల్కుగన్
ప్రశ్నగ నీవుయెవ్వడవు ప్రాణము తీసెద ఖచ్చితమ్ముగన్
ప్రశ్నకు వానరుండు సహపాఠము చెప్పుచు ధైర్యముంచగన్

10.ఉ౹౹సాగునె జీవనౌక భవ
సౌఖ్యసుధాంబుధికాల మార్పుగన్
తూగదె యాటుపోటులకుఁ దూల్చవె బాధల తీరు తప్పదున్
భోగ విలాససంపదలఁ బొంగక, నేనుగ గ్రుంగిపోక,స
ద్యోగపధానువర్తనమె యుక్తము ముక్తికిజానకీపతీ

11.శా::స్త్రీరూపమ్మున యున్న లంఖిని కళే శీఘ్రమ్ము రౌద్రమ్ముగన్
సారూప్యంహనుమా నిమిత్త పలుకే సంతృప్తి గాచూచెదన్
కోరీ లంకను గాంచ వచ్చితిని సకోపమ్ము నీకెందుకున్
నారీవచ్చినదారినేవెడెలెదా నమ్మాలి నాపల్కులన్

12.భీకర రూపిలంఖిని దభీయని బాదెను ఆంజనేయుగన్
ఘీకర శబ్దమైహనమ గేలిగ కోపము వచ్చి కొట్టగన్
శ్రీకర పాహిమామ్ మనసు శీగ్రము రక్షణ చేయుమా యనెన్
ఏకకు యాంజనేయ మము విద్దెల కావుము లంఖినీయనెన్

లంఖిని హనుమంతునితో పలికెను

13.శా:సామాన్యుండవునీవునన్నువిడిచే సాగించ లేవానరా
నామాయాప్రభవమ్ముగాను
వధనాకార్యమ్ము ప్రాణమ్ముగన్
నీమాయల్ ననుగాను యేమి యనకే నేతాడ రౌద్రమ్ముగన్
సామాన్యమ్మన శబ్దమే ప్రభువమున్ సామర్ధ్య హింసించగన్

[25/09, 19:36] Mallapragada Ramakrishna: 05.చప్పుడు వింటి నయ్యదియె సందడి బెంచగ మానసంబునం
దప్పుడె యోచనల్ కలుగు నా ధ్వని సత్యమొ! మిధ్యయో!గదా!
యెప్పటికప్పుడే మనసు నింతగ నారడి బెట్టునదేదొ? యేమొ? యీ
తిప్పలు పోవు మార్గమును తెల్పున దేదియొ తోచకున్నదే!

24 ఏమని చెప్ప చేర గిరి యిచ్ఛగ దర్శనకాంక్ష తీర్చగన్
మామది శోధనాచరిత మార్గము యేలను తండ్రి నాకుగన్
సామము బుద్ధితత్త్వమగు సాధ్యము నెంచను లేకనుండితిన్
ప్రేమగ నిన్ను కొల్వగల ప్రేరణ చాలును నాకు యిప్పుడున్

15.గుట్టలు పుట్టలే వెతక గుట్టున పట్టగ లేక పోవగన్
పట్టున గట్టిపట్టుగల బ్రత్కగు జానకి నీడ వెత్కగన్
మట్టున బెట్ట రాక్షసుల మాయలు యన్నియు ధైర్య ధీరగన్
జట్టులు గున్న సైనికుల జా డ్యము మార్చెను వాయుపుత్రుడున్

16.లంఖిని ప్రోశ్చాహం

నీవే శ్రీ శివవంశజుండవని నేనిష్టా గరిష్టాత్మతో
భావిoతున్ సతతమ్ము దీనునకు భావ్యం వేదియో చూపి  నీ
సేవల్ గైకొనమయ్య అజ్నుతను నా చెనైన కార్యంబు వో
దేవా దీనశరణ్య దివ్యగుణవార్ధీ వాయు పుత్రుడా

17.కాంతల వస్త్ర వైభవము కాముక లీలలుగాను గాంచగా
పొంతన స్త్రీల భవ్యముయె పూజ్యపు గొప్యత గాను నుండగా
పంతము యంగ చౌష్టవము పాఠ్యము సంతసమేను తీరుగా
యంతయు జూడచక్కగ సయోధ్యత తీరున గాంచ మూలమున్

18.శా::లంకాపట్టణమున్ దురాత్మకళలే దుర్బద్ధి తో నిండుటన్
ఇంకానీవుగవెళ్లి సీతగనుమా యిచ్చాను సారమ్ముగన్
ఇంకానందిగశాపమున్నదిలే యీశ్వర సంకల్పమున్
సంకోచించక సీత రామకలుపూ సందర్బమేనీకుగన్

సుందర కాండ 3 వ సర్గ సమాప్తము

హనుమాన్ కీర్తనలు 2 వ సర్గ

 *అన్నపూర్ణాదేవి అర్చింతునమ్మా*

*నా మనవి ఆలించి నను బ్రోవుమమ్మా*

*|అన్నపూర్ణాదేవి|* 

*విశ్వైకనాథుడే విచ్చేయునంటా*

*నీ ఇంటి ముంగిటా* *నిలుచుండునంటా*

*lఅన్నపూర్ణాదేవిl*

*నా తనువునో తల్లి నీ సేవ కొరకు*

*అర్పింతు నోయమ్మ పై జన్మ వరకు*

*నా ఒడలి అచలాంశ నీ పురము జేరి*

*నీ పాద ముద్ర తో నెగడాలి తల్లి*

*lఅన్నపూర్ణాదేవిl*

*నా ఒడలి ఉదకాంశ నీ వీడు చేరి*

*నీ పాద పద్మాలు కడగాలి తల్లి*

*నా తనువు తేజోంశ నీ గుడికి చేరి* 

*నీ ముందు దివ్వెగా నిలవాలి తల్లి*

*lఅన్నపూర్ణాదేవిl*

*నా తనువు మరుదంశ నీ గుడికి చేరి* 

*నీ చూపు కొసలలో విసరాలి తల్లి*

*నా తనువు గగనాంశ నీ మనికి జేరి*

*నీ నామ గానాలు మోయాలి తల్లి*

*lఅన్నపూర్ణాదేవిల్

****

కీర్తన.. 789

పల్లవి

రామకార్యమునకు రామదూతుడై

హనుమ మంగళమూర్తి – జయ జయమూర్తి

చరణం – 1

వచ్చిన కార్యమునకై వాక్కున దృఢముగా

దీక్షతొ సాగెడి ధీరత మహిమగా

హేమలంక చేరెడి తేజమున గర్వముగా

రామకార్య సిధ్ధికి రమ్యునై నిలువగా

చరణం – 2

శక్యమునైనది సూక్ష్మ రూపముతో గాని

అశక్యమేమియే వాయుపుత్రునకాని

సాహసమంతయు సాధ్యమై నిలిచెని

రామదూతుడి భక్తి రత్నమై వెలిగెని

చరణం – 3

సీత జాడకై సాగె సేవా మనసుతో

మంచి మార్గములలో మంగళాత్ముడై

లంకలో శోధన జేయు దీక్షతతో

జానకిని గాంచెడు జయహనుమతో

👉

[23/09, 06:35] Mallapragada Ramakrishna: కీర్తన..101112

పల్లవి

విశ్వాసమే జీవన ధర్మము

విశ్వాసమే మంగళ మర్మము

చరణం – 1

పుస్తకమే ఈ బ్రతుకు పుణ్య–పాపములతో నిండి

మాయల మధ్యన మౌనమై నిలిచెను గమ్యమై

వాక్కుల తీరున ధర్మమై వెలిసెను

ప్రస్తుత లక్ష్యమై ప్రాభవమై నిలిచెను

చరణం – 2

విశ్వాసము సుధీచరితమై విద్యలతో యోగమై

యుగాల వెంట కదులెను వీణామాధుర్యమై

హృదయ విస్తారమై గుణముగా నిలిచెను

ప్రేమముగా జీవకాలని వెలిగించెను

👉

పల్లవి:హనుమంతా

సరగున రారమ్ము ప్రోవ జయహనుమంతా !

సహజ భక్తివహి సింహ వీర హనుమంతా !!

చరణం 1:

సీతారామ నామముల జపమున భాసిల్లున్

సత్యధర్మ సౌధమున నివసియున్

మాతృభక్తి గల వీర ! మారుతి సూతా !

దాససేవ గల వీర ! దయామయ హనుమంతా !!

చరణం 2:

లంకలో ప్రవేశించు లావణ్యమున్ చూపితివి

దశముఖుని దర్పము దహించితివి

రామదూతుడవు నీవు రక్షకుడవు నీవు

రాజమౌలికి మణియవు ! జయహనుమంతా !!

*శ్రీ బాలా త్రిపురసుందరి స్తోత్రం*

*కదంబ వనచారిణీం ముని కదంబ కాదంబినీం*

*నితంబ జిత భూధారం సురనితంబిని సేవితాం*

*నవంబురుహ లోచనాం అభినవాంబుదా శ్యామాలాం*

*త్రిలోకజన కుటుంబనీం త్రిపుర సుందరీ మాశ్రయే*

*కదంబవన వాసినీం కనకవల్లకీ ధారణీం*

*మహార్షమణి హారిణీం ముఖసముల్ల సద్వారుణీం*

*దయా విభవ కారిణీం విశదలోచనీం చారిణీ*

*త్రిలోకజన కుటుంబనీం త్రిపుర సుందరీ మాశ్రయ*

*కందబ వన శాలయా కుఛ బరోల్ల సన్మాలయా*

*కుచో పామిత శైలయా గురుకృపాల సద్వేలయా*

*మదారుణ కపోలయా మధురగీత వాచాలయా*

*కయాపి ఘన లీలయా తపచితవయం లీలయా*

*కందబ వన మధ్యగం కనక మండలోపస్థితాం*

*షడంబ రుహ వాసినీం సతత సిద్దసౌదామినీం*

*విడంబిత జపారుచిం వికచచంద్ర చూడామణీం*

*త్రిలోకజన కుటుంబనీం త్రిపుర సుందరీ మాశ్రయే*

*కుచాంచిత విపంచితాం కుటిల కుంతలాలంకృతం*

*కుశే శయనివాసినీం కుటిల చిత్తవిద్వేషణీం*

*మదారణ విలోచనాం మనసి జారి సంమోహినీం*

*మాతంత ముని కన్యకాం మధుర భాషిణి మాశ్రయే*

*స్మరతే ప్రథమ పుష్టిణీం రుధిర బిందు నీలాంబరాం*

*గ్రుహిత మధు పాత్రికాం మధు విఘూర్ణ నేత్రంచలం*

*ఘనసథిన భారోనతాం గలిత చూలికాం శ్యామలాం* 

*త్రిలోకజన కుటుంబనీం త్రిపుర సుందరీ మాశ్రయే*

*సకుంకుమ విలేపనాం అళిజ చుంబి కస్తూరికాం*

*సమందహసితేక్షణాం సచర చాప పాశాంకుశాం*

*అశేష జన మోహినీం అరుణ మాల్య భూషాంబరాం*

*జపా కుసుమ భాసురాం జప విధౌ స్మరేదంబికాం*

*పురందర పురంధ్రికాం చికుర బంధ సైరంధ్రికాం*

*పితామహ పతివ్రతాం పటు పటీర చర్చారతాం* 

*ముకుంద రమణీమణి లసదలంక్రియా కారిణీం*

*భజామి భువానాంబికాం సురవధూటితా చేటికాం*

*ఇతి శ్రీమద్ శంకరాచార్య విరచిత త్రిపురసుందరి స్తోత్రం సంపూర్ణం.*🙏

🌸🌸🌸🌸🌸🌸

అర్హత కీర్తన

పల్లవి

అర్హత లేని దారిగను ఆనతి కల్గదులే నిజమ్ముగన్

అర్హత గల్గు వానికిని ఆంజని పుత్రుని ప్రేమ యుండుటన్ ॥

చరణము 1

అర్హత యాంజనేయుని సహాయ రమామది రామ డెంచగన్

అర్హత నమ్మకమ్మగు సమాజయ స్నేహము తీరుయేయగున్ ।

అర్హత ధైర్య సాహసము సామ్య మనస్సుగ నెంచగల్గగన్

అర్హత యే శుభమ్ముగను ఆనతి మీరని ఆంజనేయుడున్ ॥

చరణము 2

అర్హత వాక్యముగ చెప్పిన ఆచరణ తీరము మేలుగన్

అర్హత విద్య కలిగిన వాడు వినయమునే గల్గుచుండగన్ ।

అర్హత దివ్య సేవగతం ఆరతి లేని దారముగనన్

అర్హత యే భవాబ్ధితరము ఆనతి శాంతి దాయకున్ ॥

చరణము 3

అర్హత పూజ గీతముగ ఆరతి వెలుగును జూపగన్

అర్హత యందు భక్తి గల వాడికి ఫలించును మోక్షపథమన్ ।

అర్హత వీరహనుమ గుణ గాధలతోడు మేలుకొనున్

అర్హత యే సుపథంబుగ సమాజమునందు శాశ్వతమున్ ॥

👉

ర్తన (ఆది తాళం, హంసధ్వని రాగం సూచన)

పల్లవి

రామకార్య సిద్దికి మారుతీ వందనము

భక్తుల హృదయమందు నిలిచే నిత్య స్మరణము ॥

అనుపల్లవి

తల్లిదండ్రులు గురువులారూ దారులారూ నీకే సమము

నిత్యసత్య స్మరణముతో జానకీపతి నీవే శరణము ॥

చరణము 1

మనమున నెంచు కార్యములు మాన్యత నందు వెలసెను

క్షణములు జేరును సకాలమై సదా గమ్యమై యుందు

గుణములు నిండిన సంగతుల కలిసిన భాగ్యములందు

మనసగు రామకార్యమున్ మారుతి లంఘనమై యుందు ॥

చరణము 2

తల్లియు దండ్రియు గురువులారూ నీవే శరణమై

కల్లలు కాని కరుణయై సంబర సమ్మతమై యుందు

నొల్లనో వేరుదైవమును నిత్యసత్యమై నిలిచెను

ఉల్లమునందు స్మరణతో జానకీపతీ శరణమై యుందు ॥

చరణము 3

సమయచిత్తము లేనియై సత్వతత్త్వము ప్రశ్నలై

సమరమై యున్న కల్పన సంధి గష్టముగ వెలసెను

అమలుకాలమున్ ధర్మమై అంధకారమై నిలిచెను

ప్రముఖులైన వారియందు ధర్మమార్గము నిత్యమై యుందు ॥

👉

🎶 కీర్తన (ఆది తాళం – కీరవాణి రాగం సూచన)

పల్లవి

రామకార్య సిద్దికి మారుతీ శరణమై యుందు

భక్తుల హృదయమందు నిలిచే నిత్యసత్యమై యుందు ॥

అనుపల్లవి

జానకీపతీ పాదము నిత్యమై శరణమై యుందు

ధర్మమార్గమందు దివ్యశక్తి జాగ్రత్తై యుందు ॥

చరణము 1

మనమున నెంచు కార్యములు మాన్యత నందు వెలసె యుందు

క్షణములు జేరును సకాలమై సదా గమ్యమై యుందు

గుణములు నిండిన సంగతుల కలిసిన భాగ్యములందు

మనసగు రామకార్యమున్ మారుతి లంఘనమై యుందు ॥

చరణము 2

తల్లియు దండ్రియు గురువులారూ నీవే శరణమై యుందు

కల్లలు కాని కరుణయై సంబర సమ్మతమై యుందు

నొల్లనో వేరుదైవమును నిత్యసత్యమై నిలిచె యుందు

ఉల్లమునందు స్మరణతో జానకీపతీ శరణమై యుందు ॥

చరణము 3

సమయచిత్తము లేనియై సత్వతత్త్వము ప్రశ్నలై యుందు

సమరమై యున్న కల్పన సంధి గష్టముగ వెలసె యుందు

అమలుకాలమున్ ధర్మమై అంధకారమై నిలిచె యుందు

ప్రముఖులైన వారియందు ధర్మమార్గము నిత్యమై యుందు ॥

చరణము 4

చంద్రుని కాంతి పుంజములు చంద్రిక రూపమై యుందు

చంద్రుని మచ్చపొడ దివ్య సాతమై శోభిలై యుందు

చంద్రుడు విష్ణు చక్రముగా తనరించు సూచకమై యుందు

చంద్రుని సోయగమ్ములు తోడన సీత శోధనమై యుందు ॥

చరణము 5

దిగుడు బావులు పెక్కులై నట తేలగిల్లినవై యుందు

మొగలి పువ్వుల మల్లెల మొగ్గలే విరబూయ యుందు

ఎగయు కొండ వాగులు ఇప్పపూవుల మంకెలై యుందు

సొగసుగా శిఖరాగ్ర శోభతో లంకనగరమై యుందు ॥

చరణము 6

భోగవతీపురాధిపతి పూజ్య కుబేరునై యుందు

యోగము రావణుండును యోగ్యత పొందినై యుందు

భాగము పాలనలో దీర్ఘ లంకనగరమై యుందు

త్యాగ కుబేర సంచిత కాంచన రూపమై యుందు ॥

👉