Wednesday, 14 June 2017


                             ఓం శ్రీ  రాం  ఓం శ్రీ  రాం  ఓం శ్రీరాం
                                             శ్రీ మాత్రే నమ:
                                  శ్రీ  రామ చంద్రపరబ్రహ్మనే నమ:
                         ప్రాంజలి - సుందరాకాండ తెలుగు వచస్సు (12వ సర్గ)

అంత: పురమంతా అంగుళం కూడా వదలకుండా వెతికేను, రావణుని భార్యలందరినీ పరిసీలించి మరీ చూసేను, నేను చేసిన శ్రమ అంతా నిష్పరోయోజన మయ్యేను, సీత ఉన్న ప్రాంతము ఎక్కడ  ani  తెలుసు కోలేక పోయెను.

హనుమంతుడు లతాగృహములను, చిత్రగ్రుహములను వెతికేను, ఏంతో అందమైన, పతివ్రతా ఐన, సీత  కాన రాకుండేను, రఘునందనుని భార్య సిత కనబడకపోవుటవల్లెఈవిధముగాతల  పోసేను,  
ఎంత వెతికినను కానరాక పోతే సీత మరణించి ఉండ వచ్చునని అను కొనెను .

సీల రక్షణతో ఉన్న సీత, లొంగక పొతే రాక్షస రాజు చంపి యుండ వచ్చును, విక్రుతాకర  కారాముగల రాక్షసులు వేధింపులకు తట్టుకోలేక మరణించ వచ్చును, రావణుని భార్యల వత్తిడులను తట్టుకోలేక, అధారము లేక మరణించ వచ్చును, పుణ్యమైనా ధర్మ మార్గమున ఎక్కడైనా గుప్త ప్రదేశములో ఉండి యుండ వచ్చును.                  

సీత జాడ తెలియకుండా నేను సుగ్రీవునివద్దకు వెళ్ళనే వెళ్ళను, సుగ్రీవుడు ఆజ్ఞను పాటించని వారిని తీవ్రముగా దండిన్చును, సుగ్రీవునకు సీత కాన రాలేదు అన్న నన్ను శిక్షిమ్చును, వానారులందరికి సీత కనబడలేదని చెప్పిన లాభము లేకుండును. 

ఉత్తరతీరమునందు ఉన్న వానరులకు నేను ఏమి చెప్పవలెను, వానరుల అడిగే ప్రశ్నలకు ఏమి సమాధానము ఇవ్వ వలెను, లంకలో ఎమిచేసితివి, ఏమి చూసితివి, అన్న ఏమి చెప్పవలెను
నేను అక్కడకు వెళ్ళకుండా ఇక్కడే ప్రాయోపవేశము చేసెదను.

వృద్దుడగు జాంబవంతుడు అడిగిన ఏమి చెప్పవలెను, అంగదునకు, వానరులందరికి ఏమి చెప్పి నమ్మిమ్చగలను, నేను (అనిర్వేదము)దిగులు చెందక  పట్టుదలతో మరల వెతికేదను, అనిర్వేదము మానవులకు సర్వకార్యములందు ప్రవర్తిమ్పచేయు చుండెను.

అనిర్వేదము మానవులకు తలపెట్టిన పని సఫలమగునట్లు చేయును, అందుకే ఇంకా నేను వేతకని ప్రాంతములన్ని వెతికెదను, పానశాలలు, పుస్పగ్రుహములు, క్రీడాగ్రుహములను వేదికేదను, ఉద్యాన వీధులను, వెతుకుచూ మరల అన్వేషణ ప్రారంభిమ్చేను.

భూమి లోపల గృహములను, భూమి పైన ఉన్న గృహములను, ఇంటిపైకి ఎక్కియును, క్రిందకు దూకియును, వెతక సాగెను, ఒకచోట నిలబడి, మరల కదిలి, నడుస్తూ, పరిగెడుతూవెల్లసాగెను
హనుమంతుడు అక్కడ ఉన్న ప్రదేశ మంతయు వెతికేను. 

ప్రాకారములు ఉన్న వీధులలో తలుపులు తెరచి వెతికేను, కొన్ని గృహముల తలుపులు త్రొయుచూ వెతికేను, దిగుడుబవులను, సరస్సులను వెతికేను, హనుమంతుడు వెదకని ప్రదేశము లేకుండా వెదికేను.

వికృతాకార రాక్షస స్త్రీలను చూసెను, సౌందర్యములో సాటిలేని స్త్రీలను చూసెను, అందమైన పిరుదులు కలిగినవారిని చూసెను, హనుమంతునకు ఎంత వెతికినను  సీత కానరాకుండెను. 

రాక్షస రాజు బలాత్కారముగా తెచ్చిన నాగ కన్యలను చూసెను, సీత గురించు ఆలోచిస్తూ హనుమంతుడు నిరుస్చాహ పడెను, తాను చేసిన సముద్ర లంఘనము వ్యర్ధమైనదని భావించెను,
దు:ఖముచేత ఏమిచేయవలెనో అని ఆలోచనలో ఉండి పోయెను.

     శ్రీ  సుందరా కాండ మునందు  12వ సర్గము సమాప్తము

Tuesday, 6 June 2017


ఓం శ్రీ  రాం -  శ్రీ మాత్రే నమ: -  శ్రీ  రామ చంద్రపరబ్రహ్మనే నమ:
 ప్రాంజలి - సర్వేజనా సుఖినోభవంతు
ఓం శాంతి:  ఓం శాంతి: ఓం శాంతి:
సుందరకాండ 5వ సర్గ

హనుమంతుడు లంకానగరములో ప్రవేశించాడు, అక్కడ రాత్రి పేజీలుగా కనిపిస్తున్నది, ఎందుకనగా ఆకాశములో చీకటి రాత్రులందు తారాగతుల మద్య చంద్రుడు ప్రకాసించు  చుండెను. నక్షత్ర వెలుగులు విరజిమ్ము చుండెను. పృద్విమీద వెన్నెల అనే చాందిని కుడ్డ పరిచినట్లు చంద్రుడు వెలుగుచుండెను.తెల్లటి గోవుల మధ్య  గోసాలలో విహరించి మత్త వృషభము వలే చంద్రుడు ఉండెను.  హనుమంతునకు ప్రతి అంగుళము కనబడునట్లు వెన్నెలను కురిపిస్తున్నాడు చంద్రుడు.
వెన్నెలలో లంకలో  ఉన్న గృహాలను చూస్తూ ముందుకు నడుస్తున్నాడు హనుమంతుడు.

చంద్రుడు లోకములోని పాపాలను (చీకట్లో చేసేవి)  నాశనము  చుండెను, నదులు కలవటం వళ్ళ
చంద్రుడు మహాసముద్రమును ఉప్పొంగునట్లు చేయుచుండెను, ప్రకృతిలో ప్రశాంత వాతావరణము కల్పించి,  చంద్రుడు సకల భూతములను ప్రకాశింప చేయుచున్నాడు 

చంద్రుడు భూమిపై ప్రభాత సమయమున మందర పర్వతము నందును, చంద్రుడు ప్రదోష కాలమున మహా సాగరము నందును, చంద్రుడు పగటి వేలల యందు పద్మము లందును
చంద్రుడు సుందరమైన నిశాకరుని యందు  వెలుగు చుండెను.

చంద్రుడు నింగిలో వెలుగు చుండగా శ్రీ  రామచంద్రుని ఒక్కసారి మనసులో తలచుకొని  హనుమంతుడు నెమ్మదిగా నడక సాగెను. 

చంద్రుడు వెండి పంజరములో ఉన్న హంస వలెను, మందార చలముయోక్క గుహనందుఉన్న సింహము వలెను, చంద్రుడు మహా గజము పై అధిరోహించిన వీరునుని వలెను, చంద్రుడు ఆకాశగతుదై అద్భుతముగా ప్రకాశించు చుండెను. 

తీక్షనమైన కొమ్ములు గల ఆంబోతు వలెను, ఉన్నత శిఖరములుగల హిమపర్వతము వలెను,
బంగారు తొడుగు దంతములుగల గజము వలెను,చంద్రుడు పున్నమి వెన్నెలను ఎప్పుడు ప్రకాశిమ్చు చుండెను.

చంద్రుడు శిలాతలముపై పరుండిన సింహము వలెను, చంద్రుడు మహారణమునకు వచ్చిన మత్త గజము వలెను, చంద్రుడు రాజ్యాభిషేకమునకు వచ్చిన మహారాజు వలెను,  చంద్రుడు వెలుగును పంచుటను హనుమంతుడు చూచెను

చంద్రుని మీద ఉన్న మంచు తుప్పరులు తొలగి పోయెను, చంద్రునిలో ఉన్న నిశ్చలమైన ప్రకాశలక్ష్మికి ఆశ్రయ మయ్యెను, మాలిన్యమంతా పోయి చెవుల పిల్లివలె కనబడు చుండెను,
చంద్రబింబము హనుమంతునకు మరియు లంక అంతా వెలుగును విరజిమ్మెను.

వెన్నెలచే నష్టమైన తిమిర దోషము కలదియును, రాక్షసులు మాంసాహారరూపమైన దోషము కలదియును, స్త్రీల హృదయములందు ప్రేరితమైన కామదోషము కలదియును, స్వర్గ ప్రకశమై వెలుగుచున్న చంద్రుడను హనుమంతుడు చూచెను.

కర్ణ సుఖములు కల్గించు వీణానాదములు వినబడు చుండెను, సచ్చరిత్రగల స్త్రీలు పతులతో నిద్రించు చుండెను, రౌద్రాకారులగు రాక్షసలు విహారము చేయు చుండెను, హనుమంతుడు  వింతవేషాలతో ఉన్న రాక్షసులను చూచెను.

కొందరు రాక్షసులు ఛాతిలతో ' డి ' కొట్టు కొను చుండెను, కొందరు రాక్షసులు ఇష్టమైన కాంతలను ఆట పట్టించు చుండెను, కొందరు రాక్షసులు ద్రుడమైన  ధనస్సులను లాగు చుండెను, కొందరు రాక్షసులు చిత్ర, విచిత్ర మైన  వేషములు వేయు చుడెను.

రాక్షస స్త్రీలు పరస్పరము ఒకరి కొకరు ఆక్షేపించు కొనుచుండెను, తమ బలసిన భుజాలు పట్టుకొని ఒకరికొకరు ఊపుకొను చుండెను, రాక్ష స్త్రీలు పానమత్తుచే పరాకగా ఒకరికొకరు మాట్లాడు చుండెను, కొందరు మత్తుచే భీకరంగా అరుస్తూ భాణాలను సంధించు చుండెను.

కొందరు స్త్రీలు చందన లేపములు పూసికొని ఉండెను, కొందరు మంచి అందము కలిగియుండి నిద్రించు చుండెను, అందమైన మోముగల కొందరు మగువలు నవ్వు చుండెను,  స్త్రీలు కోపముతో దీర్ఘమైన విస్వాసములు విడుచు చుండెను.

లంకా నగరంలో గొప్ప బుద్ధిమంతులను, సమ్మనితములైన ఉత్తమ పురుషులను, మంచి శ్రద్దావంతులగు అందమైన రాక్షసులను, మంచి పేరుతొ మంచిగా మాట్లాడు వారును,
అందమునకు తగ్గ గుణములు కలవారును, తేజముతో వేల్గొందు తున్న రాక్షసులను,
ప్రశాంతముగా వికృతాకారముగా ఉన్న రాక్షసులను, విశ్వవిక్యాత రాక్షసులను హనుమంతుడు చూసెను .

మంచి స్వభావము, శ్రద్ద భావము గలవారును, ప్రియుల యందును, పానమందును లగ్నమైనవారును, తారలవలె వేల్గొందు కొందరు అందమైన రాక్షస స్త్రీలను, స్త్రీలు ప్రియులపై ప్రేమాతిసయములు చూపుట మారుతి చూసెను

కొందరు స్త్రీలు ప్రియుల కౌగిలంతలలో చిక్కి సిగ్గు పడుచుండెను, స్త్రీలు పతిసుఖమును పొంది ఆత్యానంద భరతులైన వారును, పుష్పములు కప్పిన పక్షులవలె కొందరు స్త్రీలు ఉండెను,
కొందరు స్త్రీలను మేడలపైన ఉండుట హనుమంతుడు చూచెను

మన్మదావేశముతొ కూడిన స్త్రీలు, భర్తల వడిలో ఉండెను, భర్తలప్రేమకు పాత్రులైన స్త్రీలు రతికేళీలు సలుపు చుండెను, కొందరుస్త్రీలు పురుషులతో ధర్మమార్గమున సంసారము చేయు చుండెను.

రతీమన్మదులుగాఉన్న రాక్షసులను హనుమంతుడు చూసెను, కొందరు స్త్రీలు వస్త్ర విహీనులై నగ్నంగా బంగారు తీగవలె  నుండెను,  అత్యధిక సంభోగముతో పుట్టముకట్టిన బంగారము వలే నుండెను, కొందరి స్త్రీల శరీరవర్ణము చంద్రునిలో మచ్చరంగు వలే నుండెను,  కొందరు స్త్రీలు ప్రియుని వియోగాముతో భాదపడు చుండెను.

పుష్పమాలను ధరించి హర్షము గలవారై మనోహరముగా నుండెను, అన్దమైనమొముగలిగి, సుందరమైన కుచములు కలిగి ఉండెను, సుందరమైన నేత్రములు విద్యులతలవలె ప్రకాశిమ్చు చుండెను, స్త్రీలు భూషనాలు ధరించి ఇష్ట ప్రియుల ఆలింగనంలో ఉన్నట్లు మారుతి చూచెను.  

అతి ప్రాచీన మైన ధర్మము నందును, మన్మధుని చేత శోభాయుక్త  మైనదియును, నిత్యమూ భర్తనే తలచు చున్నదియును, స్త్రీలలలో  శ్రేష్టమైనదియును, అన్ని కాలములో ఎప్పుడు ఎవ్వనవతిగా ఉండ గలినదియును, అన్ని విధములుగా వైవిష్టము గల సీతా దేవి కాన రాకుండెను

విరహ దీపము చేత  పీడింమ్ప బడుచున్నదియును, ఏకధారగా కన్నీరు కారుస్తూ కంఠం తడిసి నదియును, ఉత్తమ హారము ధరించి, చక్కని కను రెప్పలు కలదియును, మనోహరమైన కంఠశ్వరము కలదియును, నృత్యము చేయని ఆడనెమలి వలే సీత కన బడ కుండెను.

అస్పష్టముగ కనబడు చంద్రరేఖను బోలినదియును, ధూలిచె ధూపరమైన బంగారు రేఖను బోలినదియును, దెబ్బ తగిలి మానినప్పుడు నిల్చిన వర్ణ రేఖను బోలినదియును, గాలిచేత చెదర గొట్టబడిన మేఘరేఖను బోలినదియును, వివిధ వర్ణ రేఖలు గల సీతాదెవి మాత్రము కనబడ కుండెను.

ఎంత సేపు వెతికినా సీతామాత కాన రాకుండెను, రాముని యొక్క దుఃఖము ఏవిధముగా తొలగించగలను, రాముని యొక్క కార్యము నేను ఏవిధముగా నెరవేర్చ గలను, నిగ్రహాశక్తి పరుడైన హనుమంతుడు కొన్నిక్షణాలు ఉస్చాహ శూన్యుడయ్యెను.

శ్రీ వాల్మీకి మహాముని సంస్కృతం లో విరచిమైన 5వ సర్గ తెలుగు వచస్సు సమాప్తము

 శ్రీ రామ్   ఓం శ్రీ రామ్    ఓం శ్రీ రామ్ 

ఓం శ్రీ  రాం -  శ్రీ మాత్రే నమ: -  శ్రీ  రామ చంద్రపరబ్రహ్మనే నమ:
 ప్రాంజలి - సర్వేజనా సుఖినోభవంతు
ఓం శాంతి:  ఓం శాంతి: ఓం శాంతి:
 

సుందర కాండము నందు 6వ సర్గ

లంకా నగర వైభవాలు చూసి హనుమంతుడు ఒక్కసారి ఆశ్చర్యపడినాడు, సూర్యుని బోలి  మిక్కిలి ప్రకాశించు ప్రాకారములను, రాక్షాసిధిపతి యోక్క ఎడంతస్తుల భవనములను, రాక్షసులచే రక్షింప  బడుచున్న భవనములను, కామరూపుడగు హనుమంతుడు యదేస్చగా చూస్తూ ముందుకు సాగెను. 

వెండితో లిఖించబడిన చిత్తరవులను, బంగారు మలాముతో చేయబడిన సింహద్వారములను,
సింహములచే రక్షింప బడుచున్న మహా భవనములను, సౌర్యలలక్ష్మీ సంపన్నుడైన హనుమంతుడు చూడసాగెను. 

ఏనుగుపై ఆసీనులైన మావటి వాండ్రను, వేగముగా రధములు లాగు అశ్వములను, సింహ వ్యాఘ్ర చర్మములను ధరించిన రాక్షసులను, ఏనుగు దంతములకు బంగారు తొడుగులను ఉండుట   చూచెను. 

వెండితోను పంచలోహములతో చేసిన ప్రతిమలను, విచిత్రముగా శబ్దము చేయుచు గాలిలో  ఎగురుతున్న భవనములను, రత్నములతో పొదగబడిన బహుమూల్యములైన ఆసనములను
మహా వీరులుండే భవనములను హనుమంతుడు చూసెను. 

కనివిని ఎరుగని అద్బుత ద్రుస్యములను, నానా ప్రాకారముల మీద మృగ-పక్షుల చిత్రములను,
వినయ యుక్తులగు రాక్షస భార్యలను, హనుమంతుడు చూసి ఏంతో  ఆనందించెను

రాజులు నివసిమ్చుటకు సమస్త హంగులు కలదియును,  మిక్కిలి ముఖ్యమైన చందనములతో సంపన్న మైనదియును, మహాజనులు వేచి ఉండు రాక్షసేంద్రుని భవనమును, సింహముతో నొప్పు వనమువలె ఉన్న రాజా భావనమును మారుతి చూసెను.

భవనములో ఎందఱో ఉత్తమ స్త్రీలు నివసించి ఉండెను, భేరి మృదంగద్వనులతో ప్రతిద్వనించు  చుండెను, శంఖనాదములతో నిత్య దేవతార్చనలు చేయుత కూడా అక్కడ చూసేను.  

పర్వదినములందు వివిధ హోమములు చేయుచుండెను, పూర్ణిమ అమావాశ్యనందు ప్రత్యేక పూజలు జరుగు చుండెను, భవన మద్య బాగము పైకప్పు నందు రత్నములు పొదగి యుండెను,
అక్కడ గంమ్భీరమైన నిశ్శబ్దము కూడా ఆవహించి ఉండెను, తేజోవంతముగా వెలుగుతున్న భవనమును హనుమంతుడు చూసెను.

ప్రహస్తుని భవనమును చూసి, మహహ పార్శుని భవనమును వెదికెను, కుంభ కర్ణుని భవనము చూసి,  ప్రక్కనే ఉన్న వనములు వెతికెను, విరూపాక్ష గృహమును వెతికి, ప్రక్కనున్న గృహములను వెతికెను, లంకా నగరికి అలంకారములుగా ఉన్న భవనములను మారుతి చూసెను.

మహోదర, విద్యుజిహ్వ,  విద్యున్మాలు,గృహములను, బహుద్రంష్ట, సుకుల, బుద్దిమంతుడైన సారని, గృహములను,   జంబుమాలి, సుమాలి, విష్ణుభక్తుడగు విభీషణ, గృహములను, 
ఇంద్రజిత్తు గృహమును, హనుమంతుడు సీత కొరకు వెతికెను.

ద్రుమాక్ష, సంపాతి, విద్యుద్రూప, భీమ, ఘన, గృహములను, విఘన, శుకనాభ, చక్ర, శర, కపట, హ్రస్వకర్ణ, గృహములను, దంష్ట్ర,మహాకపి రశ్మికెతు, సూర్య శత్రు, వజ్రకాయ, గృహములను, యుద్ధొన్మత్త,  రాక్షసుల గృహములను హనుమంతుడు వెదికెను. 

విద్యుజిహ్వ, ద్విజిహ్వ, హస్తి ముఖి, గో ముఖి గృహములను, కరాల, విశాల,సోనితాక్షులు ఇండ్లను వరుసక్రమంలో వెతికెను, ఐస్వర్యముతో తులతూగు గొప్ప గొప్ప భవణములను వెతికి, లక్ష్మి సంపన్నుడైన హనుమంతుడు రావణ గృహమునకు వచ్చెను. 

రక్షకు రాండ్రలుగా వికార నేత్రములు గల రాక్షస స్త్రీలను చూచెను, స్త్రీలు శూలములను, బల్లెములను, మద్గరములను ధరించెను,  ఎరుపు,తెలుపు, అనేక రంగులుగల జాతి గుర్రములను చూచెను, మంచివస్త్రములు, బంగారునగలతోఉన్నస్త్రీలను కూడా మారుతి చూసెను. 

మంచి జాతికి చెందిన, చక్కగా, బలంగా, ఉన్న ఏనుగులను, శత్రువులను భంజిమ్చే గొప్ప యుద్ధ  ఏనుగులను, గజ శిక్షణ పొందిన రాజ భవనంలో ఉన్న ఏనుగులను, ఐరావతము వంటి బలముగల ఏనుగులను హనుమంతుడు చూసెను. 

ప్రాతకాల సూర్యుని  వెలుగుతున్న శిబికలను చూసెను, వివిధాకారముగల పల్లకీలను, రధములను చూసెను, చిత్రములైనా లతాగ్రుహములను, చిత్రశాలను చూసెను, పగటిపూట ఉపయోగించే భవనమును హనుమంతుడు చూసెను.

కాష్టమైన క్రీడా పర్వతములను, విశాలమైన మైదానములను, రమనీయమైన కామగ్రుహములను, విలాస భావనములను చూసెను,  నెమలి నృత్యములతోను, పక్షుల కూతలతోను ఉన్న గృహమును
మందార చలమువలె సున్నితమైన దానిని హనుమంతుడు చూసెను. 

పై కప్పు అనంత రత్నములు పాడగా బడి యుండెను, పెక్కు నిధులు ఉండి రక్షక భటులు కాపలా కాయుచుండెను, ధీరులు, పురుషులుచే ననుష్ఠింపబడు దేవాలయమును చూసెను, హనుమంతుడు అది భూతపతి నివాస స్థానమని గ్రహించెను

ఆ భవనమంతా మహా శివుని  తెజస్సుతోను, రావణ తపశక్తి  ప్రభావ  తెజస్సు తోను, బంగారము, వజ్రాలు, రత్నాల తెజస్సుతోను, సూర్య తేజస్సుతో ఉన్న దేవాలయమును మారుతి చూసెను

మధు పత్రాలను, రక్త పాత్రలను, జంతు చర్మాలను, మాంసము వండే పెద్ద పెద్ద పాత్రలతో ఉన్న గృహమును, స్వర్ణముతో తయారు చేయ బడిన ఎత్తై న సింహాసనాలను, స్వర్ణ మయమగు మంచములను హనుమంతుడు చూసెను.

అందేలా యొక్క జుమ్కారముల తోడను, మృదంగ తాళముల నిర్ఘోషముల తోడను, పెద్దగా మ్రోగు తూర్య ధ్వనుల తోడను, కుబేరుని భవనము వలే విశాల మైనదియును, పెక్కు ప్రాసాదములతొ ఉన్నదియును, స్త్రీ రత్న శతములతో వ్యాప్త మైనదియును, విశాలమగు అంత:పుర కక్షలతో ఉన్నదియును, రావణుని మహా గృహమును హనుమంతుడు చూసెను


సుందర కాండము నందు 6వ సర్గ సమాప్తము
--((*))--
   

                              ఓం శ్రీ  రాం    ఓం శ్రీ  రాం     ఓం శ్రీరాం
                                             శ్రీ మాత్రే నమ:
                                  శ్రీ  రామ చంద్రపరబ్రహ్మనే నమ:
                                  సుందర కాండము నందు 7వ సర్గ

హనుమంతుడు లంకానగరములో సీత కొరకు వెతుకుతున్నాడు, లంకా నగరము గురించి ఆదికవి వర్ణించిన విధము ఈవిధముగా వివరించారు
 
నీళ మనులతొ పొదగ బడిన బంగారు కిటికీలను, పక్షి సమూహములు చేయు మదుర స్వరములను, వర్షా కాలములో మేఘములచే మెరిసే మెరుపులను, వేలుగు విరజిమ్ముచున్న  భవనములను హనుమంతుడు చూసెను. 

రాక్షసలు  స్వబలముతో నిర్మించిన గృహములను, బహువిధములైన రత్నములతో నిర్మించినవియును, దేవతలు, అసురులు, పూజింప దగినవి యును, ఎట్టి దోషములేని గృహములను మారుతి చూసెను.

సాక్షాత్తు మయునిచే నిర్మించ బడినవియును, భూలోకంలో సకలగుణ శ్రేష్టము లైనవియును
ఉన్నతమైన మేఘములు వలే తెల్లనియును, బంగారు నగిషి  దిద్దిన భవనములను చూసెను.

 అక్కడ భూమి పర్వత పంక్తులతో ఉండెను, పర్వతములపై వృక్ష సముదాయముతో నిండియుండెను, వృక్షములపై పుష్ప సముదాయములతో నిండి యుండెను, పుష్పములు, కింజుల్కములతో రేకులతో నిండి యుండెను.

పద్మాకారములో శ్వేత భవనములు యుండెను, పద్మములతో సరస్సులు నిండి యుండెను, 
పద్మములపై కింజల్కములు నిండియుండెను, పువ్వులతో ఉన్నతమైన వనములుండెను. 

వెండి, పగడములతొ నిర్మింపబడిన విహంగములుండెను, రత్నములతో చిత్రమైన సర్పములు చెక్కబడి యుండెను, మంచి అవయవ సంస్థానముగల జాతిగుఱ్ఱములు ఉండెను, అనేక పగడములు గల విమానమును హనుమంతుడు చూసెను.

బంగారంతో చేయబడిన పుష్పములతో నొప్పు రెక్కలుండెను, లీలగా క్రిందకు వంపబడిన కుటిలమైన పక్షము లుండెను, సాక్షాత్తు కామదేవుని దివ్య సుందర రూపాలుండెను., సుందరమైన ముక్కులుగల పక్షులు ప్రకాశించుచుండెను.

పద్మాల సరస్సునందు ఒక పద్మముపై లక్ష్మీదేవి యుండెను, ఇరువైపులా గజముల తోండము లందు పద్మాల కాడలుండెను, లక్ష్మీదేవి సుందరమైన హస్తము లందు పద్మములు ఉండెను.

బంగారముతో చెక్కబడిన లక్ష్మీదేవి చిత్రమును మారుతి చూసెను, సర్వప్రశస్యముగా ఉన్న లంకాపట్టణమంతా తిరుగు చుండెను,    పతి, గుణ, ద్యానముచే, ఉన్న సీత మాత్రము కనబడ కుండెను.

భర్తతోడు లేక, స్తైర్యమును కోల్పోయిన జానకి కానరాకుండెను, బహువిధములుగా నాలోచించి సీత కొరకు మారుతి వెతికెను. 

నిశిత బుద్ధియును, ధర్మ మార్గ వర్తియును,  సూక్ష్మ  దర్శనముగల మహాత్ముడును
అప్రతి హతమైన దృష్టిగల హనుమంతుడు, సీత కన్పడక పోవుటవలన దు:ఖా క్రాంతుడయ్యేను

సుందర కాండము నందు 7వ సర్గ  సమాప్తము

ఓం శ్రీ  రాం              ఓం శ్రీ  రాం                 ఓం శ్రీరాం
 

--((*))--

                             ఓం శ్రీ  రాం    ఓం శ్రీ  రాం   ఓం శ్రీరాం
                                             శ్రీ మాత్రే నమ:
                                  శ్రీ  రామ చంద్రపరబ్రహ్మనే నమ:
                                   సుందరకాండము నందు 8వ సర్గ

హనుమంతుడు అద్భుతమైన విమానము చూసాడు, దానిలో ఉన్న వీణలు విశేషాలు తెలుసుకొని సంతోషం వ్యక పరిచాడు.
 
విశ్వకర్మచే నిర్మిమ్చబడిన అత్యుత్తమమైన మెరుపు విమానమును, ఆదిత్య మార్గ చిహ్నమువలె కనబడుచు ప్రసంసింప బడుచున్నదియును, అమితమైన సౌందర్యముగల ప్రతిమలతో శొభించు చున్నదియును, పవననందనుడు మధ్యభాగమున ఉన్న విమానమును చూసెను. 

ప్రయత్న పూర్వకముగా ఏదియు నిర్మించ బడ నిదియును, బహు మూల్యమైన రత్నములు లేని భాగమనేది లేనిదియును, దేవ విమానము వలె విశేషమైన శక్తి కలదియును, అద్బుతమైన విమానమును పవన నందనుడు చూసెను. 

తపోనిష్టచే  సంప్రాప్త మైనదియును, పరాక్రమముచే నార్జింప బడినది యును, మనస్సును బట్టి ప్రయాణము చేయునదియును, రచనా విశేషములతో నిర్మించ బడినదియును, ఎక్కిన వాని మనస్సును బట్టి వేగముగా పోవు నదియును, శత్రువులకు కాన రాకుండా అడ్ డగించుటకు వీలు లేనిదియును,  వాయువేగాముతో, సమాన వేగముగా, పోవు విమానమును చూసేను.

పుణ్యవంతులు, మహాత్ములు ప్రయాణము చేయుటకు వీలున్నదియును, విమానమును కుండలములతో శోభిల్లు చున్న వారును, అధికమైన ఆహారమును  భుజించు వారును, గుండ్రని కండ్లుగల ఆకాశ సంచారుము చేయగల రాక్షసులను, మొదలగు వారితో పాటు పిశాచములు నడుపు విమానము చూసెను.

వసంత  ఋతువులో వికసించే పుస్పముల వలెను, మనోహరమైన శరత్కాల చంద్రునివలెను,
వసంతము కంటే మనోహరమైన పుష్పక వినమును, విశిష్టరూపముగా ఉన్న విమానమును హనుమంతుడు చూసెను.

సుందరకాండము నందు 8వ సర్గ సమాప్తము 



ఓం శ్రీ  రాం              ఓం శ్రీ  రాం                 ఓం శ్రీరాం
                                             శ్రీ మాత్రే నమ:
                                  శ్రీ  రామ చంద్రపరబ్రహ్మనే నమ:
                                   సుందర కాండమునందు 9సర్గ(మొదటి భాగము )

హనుమంతుడు రాక్షసేంద్రుని మహాభవనమును చూడ మొదలు పెట్టెను                  

రాక్షసేంద్రుని మహాభవనము అర్ధ యోజనము వెడల్పుగాను, ఒక  యోజనము పొడవు కలిగి బహు ప్రాసాదములతొ ఉండెను, అక్కడఉన్న భవనములు చూస్తు రావణుని భవనమునకు పోయెను,
 విశాల నేత్రములుగల సీత కొరకు హనుమంతుడు  వెతుకు చుండెను.

నాలుగు దంతములు, మూడు దంతములు గల ఏనుగులను, ఏనుగులపై  ఆయుధాలు ధరించిన మహా రాక్షసులను, నాల్గు దిశలు భవనమునకు  రక్షగా ఉన్న రాక్షసులను, లక్ష్మీ సంపన్నుడైన హనుమంతుడు చూసెను. 

జలములో ఉన్న  ఏనుగులను,మోసల్లను, మత్యములను,  తిమింగలములను, అనేక మైన విష సర్పములను, అ ప్రదేశము గాలికి కదిలే సముద్రము వలే నుండెను, రాజకన్యలు, అనేక మంది స్త్రీలు గల భవనమును చూసెను.

కుబేరుని వద్దను, ఇంద్రుని వద్దను, చంద్రుని వద్దను, ఎలక్ష్మీ నివసిమ్చునో ఆ లక్ష్మీ రావణ గృహమునందుండెను, కుబేర ,యమ, వరుణుల యోద్దగల సకల సమ్రుద్ధములను, అంతకన్నా ఎక్కువగా రాక్షస  గృహమున తనరారు చుండెను.  

బ్రహ్మాను తపస్సుచె మెప్పించి కుబేరుడు పుష్పక విమానము పొందెను, రాక్షసేంద్రుడు పరాక్రమముచే కుబేరుని జయించి విమానము పొందెను, ఆ విమానమునందు వెండి బంగారము తో నిర్మించిన  చిత్రములుండెను, తోడేళ్ళ చిత్రములతో రత్న కాంతులతో అద్భుతముగా వెల్గొందు చుండెను.

పుష్పక విమానము మేరు మంధర పర్వతమువలె ఉండెను, ఆకాశము తాకుచున్నాట్లుగా అద్బుతమైన సౌదాలతో ఉండెను, ఆ విమానము అన్నిదిశలలో అలంకృతమై ఆకర్షిస్తూ ఉండెను
 మనస్సు ను ప్రసాన్తపరిచి సంతోషాన్ని ఇచ్చే విమానమును చూసెను. 

అగ్ని, సూర్యులవలె వెలుగొందుతూ సుందరముగా ఉన్నదియును, హేమ సోపాన సంయుక్త మైన శ్రేష్టమైన విమానమును చూసెను, ఉత్తమ ఘన్ధముగల రక్త చందన యుక్తమగు విమానముచు చూసెను., విశ్వకర్మచే విశేషముగా నిర్మించబడిన విమానమును మారుతి చూసెను

పాన భక్ష్య అన్నములవలన కలిగినదియును, నలుదిక్కుల వ్యాపించిన సువాసనను కలిగినది యును, దివ్య ఘన్ధముచెత మూర్తీభవించిన సువాసన కలదియును, వాసనలను గ్రహిస్తూ హనుమంతుడు సీతకొరకు వెతుకు చుండెను. 

ఏనుగు దంతములచే నిర్మించబడిన వివిదాకృతులను, ముత్యములు, పగడములు, రత్నములు, ఉన్న బొమ్మలను, భందు ప్రీతితొ తనను ఆహ్వానిస్తునట్టు, స్త్రీఅల పలకరిమ్పులను, అక్కడ ఇటురమ్ము  ఇటురమ్ము అని పిలిచినట్లు మారుతి భావించెను.  

ప్రుద్విపై పెద్ద బంగారు తివాచీలు పరుచబడి ఉండెను, మత్త విహంగములతో సుఘంధ పరిమళాలు వీచు చుండెను, పెక్కు స్తంభములతో ఉన్నభవనము దివికి ఎగురుచున్నట్లు ఉండెను,  గ్రహాది చిత్రాంకితమగు ఆ శాల భూమివలె విస్తీర్ణముగా ఉండెను

ప్రక్కపై పరచు జంపఖానాలు హంసలను బోలి తెల్లగా నుండెను, పాత్ర పుష్పోపహరములచె ఆశాల యమునా నదివలే కాంతిగా ఉండెను, ధూపములచె నిండియున్న సుఘంధములు ఘుభాలించు  చుండెను, హనుమంతునకు ఆప్రదేశము కాంతిజనకమై మనసును ఉల్లాసపరిచెను

శోకమును పోగొట్టునదియును కాంతికి ఉత్పత్తి స్తానమైన దివ్యశాలను, శబ్ద, స్పర్స, రూప, రస,గంధములను '5' ఇందిరియార్ధములతోను, దేవలోకములో ఉన్నట్లు 5 ఇంద్రియములు మారుతికి  తృప్తి పరిచెను, ఆ ప్రాంతము తల్లి వడిలో ఉన్నట్లు హనుమంతునకు సంతోషము కల్గెను. 
                                                                                                           ఇంకా ఉన్నది 



                         ఓం శ్రీ  రాం    ఓం శ్రీ  రాం    ఓం శ్రీరాం
                                             శ్రీ మాత్రే నమ:
                                  శ్రీ  రామ చంద్రపరబ్రహ్మనే నమ:
                                   సుందర కాండమునందు 9సర్గ(రెండవ భాగము )

అక్కడ దీపముల కాంతి చేతను, రావణుని తెజము చేతను, పుష్పక విమానము కాంతి తోను, ఆభరణాల కాంతితోను, ఏకాంతముగా వెలుగుతున్న కాంచన దీపముల తోను, సిద్ధి శక్తులతో ఉన్న ప్రాంతము హనుమంతుడు చూసెను.

నానా వర్ణములుగల వస్త్రములను, పుష్పహరములు ధరించిన స్త్రీలను, నానా వేష భూషితులై తివాచీలపై పరుండిన ఉత్తమ స్త్రీలను, అర్ధరాత్రియందు వివిధ క్రిడలచే అలసివళ్ళు మరచి నిద్రిస్తున్న స్త్రీలను, శబ్దములేక నిశ్చలముగా ఉన్న నరనారీ సహాస్త్రమును మారుతి చూసెను.

హంస బ్రమరములుగల మహా పద్మము వలే ఉన్న స్త్రీలను, నిమిళి నేత్రములు, పద్మ ఘంధములు గల స్త్రీలను, వికసించిన పద్మములవలె, మకుళితమైన పద్మములవలె ఉన్న స్త్రీలను, వికసించిన పద్మములపై మదించిన తుమ్మెదలను మారుతి చూసెను. 

పద్మవదన స్త్రీల మద్య రావణుడు నిద్రించు చుండెను, తారల మద్య వెన్నెల కురిపించే చెంద్రుడిలా ఉండెను, స్త్రీలందరు ఆకాశమునుండి రాలిన తారలుగా ఉండెను, స్త్రీల ముఖ పద్మముల బట్టి వారి గుణములు తెలిసెను. 

పాన క్రీడా సమయంలో విపర్యస్తమైన కెశములుగల స్త్రీలను, పెద్ద పెద్ద పూల చెండ్లు ధరించి క్రీడలొ రాలినపూలుగల స్త్రీలను, నుదుట తిలక చెదిరి ఘాడ నిద్రలో మైమరిచి ఉన్న   స్త్రీలను
కాలి అందెలు, హారులు, పడి ఉన్న స్త్రీలను మారుతి చూసెను.

ముత్యాల హారములు తెగి,  రాలిన ముత్యాలమద్య ఉన్న స్త్రీలను, పై వస్త్రములు మొత్తము జారి,  వివస్త్రగా కనబడుతున్న స్త్రీలను, రసనా దామములు తెగి మత్తు మత్తుగా కదులుతున్న స్త్రీలను
 భారమును మోస్తున్నఆడు గుఱ్ఱపు పిల్లవలెఉన్న స్త్రీలను మారుతి చూసెను. 

మహావనములో గజ రాపిడికి రాలిన పూలవలె ఉన్న స్త్రీలను, నలిగి, తెగిన పుష్పాలపై కదులుతూ పరుండిన స్త్రీలను, కర్ణములకు ధరించిన కుండలములు క్రింద పడేసిన స్త్రీలను
స్త్రీల నిజరూపలను చూసి మనోనిబ్బరముగా హనుమంతుడుండెను.

చంద్ర సూర్యులను బోలిన స్తనములపై హారములున్న స్త్రీలను, స్త్రీల రోమ్ములపై ఉన్న హారములు నిద్రించు హంసలు వలే ఉండెను,  బంగారువర్ణము కలిగి ఆభరణములతో స్త్రీలు, చక్రవాకములవలె ఉండెను, వైడూర్య ఆభరణములు ధరించిన స్త్రీలు నీటి కాకులవలె ఉండెను  

కొందరి స్త్రీల పిరుదులు ఇసుక తిన్నేలుగా కనబడు చుండెను, కొందరు స్త్రీలు చక్రవాక పక్షులతో శోభించు చున్న నదులవలె ఉండెను, ప్రేమాది భావములుగల మొసల్లుగా, కీర్తులె తోరణాలుగల స్త్రీలుఉండెను,చిరుమువ్వలె మొగ్గలుగా గల స్త్రీలను హనుమంతుడు చూసెను. 

ముఖముపైఉన్నకేశములు గాలికి కదిలి శొభయామానముగా నుండెను, స్త్రీల శరీరము పై ఉన్న చీర  చేరుగులు జండాల వలే ఎగురు చుండెను, స్త్రీల యోక్క కర్ణ  కుండలములు క్రింద పడి  సవ్వడి చేయు చుండెను,స్త్రీలశ్వాస-నిశ్వాసము వళ్ళ వస్త్రములు ఎగురుటను మారుతి చూసెను.

భార్యలురావణుని మోము అని బ్రాంతిచె సవతులను ముద్దుపెట్టు కొనెను, అస్వతంత్రులు రావణునిగా ఊహించి ఉత్తమస్త్రీలను చుంబించు చుండెను,  ప్రత్యేకముగా తయారుచేసిన మద్యమును త్రాగిన స్త్రీలు అక్కడ ఉండెను, సుఖకరమైనదియగు వదన శ్వాసము రావణుని సేవించినట్లు మారుతి చూసెను.

ఒక స్త్రీ మరియొక స్త్రీవక్ష స్తలముపై తల పెట్టుకొని నిద్రించెను, ఆమె భుజము తలకడగా చేసుకొని మరియొక స్త్రీ నిద్రించు చుండెను,ఒక స్త్రీ మరియొక స్త్రీతొడనే దిండుగా పెట్టుకొని నిద్రించు చుండెను, ఇంకొకస్త్రీ ఆమె యొక్క స్తనములనే దిండుగా పెట్టుకొని నిద్రించు చుండెను

కొందరు స్త్రీలు మదమునకు లోనై తొడలనె ఆశ్రయించి నిద్రించు చుండెను, పార్శములను, కటి ప్రదేశములను ఆశ్రయించి పెనవేసుకొని యుండెను, కొందరి స్త్రీలు స్నేహముతో శరీరముపై శరీరము చేర్చి నిద్రించు చుండెను, స్త్రీలుపరస్పరము ఊరు,పార్స,కటి, పృష్టముల నాశ్రయించి కౌగలించు కొనెను. 

వికసించిన పుస్పములవలె, వికసించిన స్త్రీలమఖాలు కనబడు చుండెను, పుష్పాలన్నీ దారంతో కట్టిన దండలాగా, స్త్రీలు ఒకరికొకరు చుట్టుకొనెను, స్త్రీలందరు వనంలో దట్టముగా ఉన్న పుస్పాలవలె పెనవేసుకొని ఉండెను, తుమ్మెదలు పువ్వు నుండి  పువ్వుపైకి పోయినట్లు స్త్రీలు కలసి ఉండెను. 

స్త్రీలపై ఉన్న ఆభరణములను, మేనిపై ధరించిన వస్త్రములను, కొప్పులపై ధరించిన పూలను, ఎవరివో అర్ధకాకుండగా ఉండెను, నిద్రలొ ఉన్న రావణుని తేజస్సును, స్త్రీల ఆభరణాల వెలుగును,  నిర్నిమేష నేత్రములతో రావణుడు స్త్రీలను చూచు చుండెను. 

అక్కడ రావణుని మరులుగొని దైత్యులు, గంధర్వుల వనిత లుండెను, అక్కడ రావణునిపై ప్రేమతో వచ్చిన, మదవతులైన స్త్రీలు ఉండెను, అక్కడ కోందరు స్త్రీలు రావణునిపై మన్మద ప్రేరణ కలిగి  ఉండెను,రావణుని ప్రక్కన మద మత్తులైనస్త్రీలను హనుమంతుడు చూచెను. 

అక్కడ బలత్కారముగా తెచ్చిన స్త్రీలు అనేవారు లేకుండెను, అక్కడ కొందరు స్త్రీలు రావణుని గుణసంపదచే వచ్చినవారై ఉండెను, అక్కడ రావణుని భార్యలలో ఇతరలుకు బార్య లైనవారు లేకుండెను, అక్కడ రావణునిపై తప్ప, ఇతరులపై ప్రేమ ఉన్న భార్యలు లేకుండెను. 

 రావణుని భార్యలలో నీచకులములొ పుట్టిన వారు లేకుండెను, రావణుని భార్యలలో తక్కువ అందము, హీనసత్వురలు లేకుండెను,  భార్యలలో ఉత్తమమైన భూషణములు ధరింపని వారు లేకుండెను, రావణునిచే బలాత్కారముగా తేబడిన సీత కాన రాకుండెను

హనుమంతుడు మనసులో అనుకొనెను రావణుని ఐశ్వర్యమునకు సీత లొంగి పోయి ఉండ వచ్చునను కొనెను,.  ఆది కవి వ్రాసిన ఈభావనను వివిధకవులు ఈ విధముగా వివరించారు.
రావణుని భార్యలను చూసినట్లుగా, రాముని భార్య అగు సీతను చూసిన జన్మ సఫలమగును,
రావణుని భార్యలను చూసినట్లుగా,  సీతను కుడా భార్యగా  అనుకున్న సర్వనాశన మగును

 రావణుని భార్యలను చూసినట్లుగా, భర్తే ఆరాధ్య దేవతాగా ఉన్నసీతను కామించిన బ్రష్టుడగును,
రావణునిచే తేబడిన సీత మరెక్కడన్నా ఉన్న వానరుల  ప్ర్రయత్నము విఫలము కాకుండును,
సీత తప్పక అందరికంటే గొప్ప గుణము కలిగి ఉండును, రావణుడు సీతను అపహరించి చేయ కూడని పని చేసిన వాడయ్యేను, భర్త లేని సమయాన చౌర్య రూపమున సీతను అపహరించి తెచ్చెను

హనుమంతుడు దుఃఖముతో  సీత కానక మనస్సులో భాద వ్యక్తీ కరించెను.

స్రీ సుందర కాండమునందు 9సర్గ సమాప్తము


--(*)--
                       ఓం శ్రీ  రాం   ఓం శ్రీ  రాం   ఓం శ్రీరాం
                                             శ్రీ మాత్రే నమ:
                                  శ్రీ  రామ చంద్రపరబ్రహ్మనే నమ:
                                   సుందర కాండము నందు  10 వ సర్గ

రాజభవనము అంతను వెతుకుచూ శయ్యాసనాగారమును చూసెను, రత్న, స్పటిక, మాణిక్యములతో అలంకరించబడిన మంచములను చూసెను, మంచములు, ఆసనములు, దంతపు నగిషీలతొ చేసిన చిత్రములు చూసెను, అత్యుత్తమైన సుఘంధ పరిమళాలతో ఉన్న గృహమును మారుతి  చూసెను. 

శయనా గృహమునందు ఒక ప్రక్క ఉత్తమమైన వస్త్రములు ఉంచెను,  మరో ప్రక్క చంద్రునితో సమానమైన శ్వేత చత్రమును ఉంచెను, అక్కడ శయనము చుట్టూ అశొక మాలలు కట్ట బడి యుండెను,  ఆ ప్రాంతము అగ్నితో సమానమైన వెలుగును హనుమంతుడు చూసెను. 

రావణుని వర్ణన 

శయనముపై  మేఘమువలె ఉన్న  రావణుడు నిద్రించు చుండెను, ఉత్తములైన కుండలములు, హారములు రావణుడు ధరించి యుండెను, మహాబాహువులు గల రావణుడు ఎఱ్ఱని నేత్రములు కలిగి ఉండెను, బంగారు వస్త్రములు ధరించిన రావణున్ని హనుమంతుడు చూసెను.   

సుఘంధము, ఎర్రచందనము పూసుకున్న రావణుడు నిద్రించు చుండెను, సంజ ఛాయలచే నేర్రబడి, విద్యులేఖా యుక్తమును బోలిన రావణుడు ఉండెను, స్వేచ్చ సారముగా రూపమును మార్చుకోగల అతని రూపం అందముగా ఉండెను, వృక్షములతో,పొదలతో నిండియున్న మందర పర్వతమువలె రావణుడుండెను. 

రావణుడు రాత్రియందు ప్రియరాన్డ్రతో  క్రీడించి విశ్రాంతిగా నిద్రించెను, మధుర రసాన్ని  త్రాగిన రావణుడు సుఖముగా నిద్రించు చుండెను, రాక్షస కన్యలకు ప్రియుడైన రావణుడు ఘాడముగ నిద్రించు చుండెను, వీరుడైన రాక్షసాదిపతిని పవన పుత్రుడగు హనుమంతుడు చూసెను. 

తీర్ఘ విశ్వాసములతో బుసలు కొట్టుచున్న సర్పమువలె రావణుడు ఉండెను, హనుమంతుడు రావణున్ని చూసి భయముతో దూరముగా వెళ్లి చూడ  సాగెను,  హనుమంతుడు  మరియొక వేదికపైకి ఎక్కి రాక్షస ప్రవరున్ని చూడ సాగెను,  మదపుటేనుగు సెలయేరులో ఉండి నిద్రపోతున్నట్లు రావణుడు ఉండుట చూసెను. 

రాక్షసేంద్రుని రెండు భాహువులు ఇంద్ర ద్వజముల వలే ఉండెను,   బాహువుల మీద ఇరావతము పొడిచిన గాయములు కనబడు చుండెను, బుజముల మీద విష్ణు చక్ర ప్రహారములు కాన బడుచుండెను, బలసిన  de దెహమునకు భుజాలు చాలా బలముగా కనబడు చుండెను.

రావణుని యొక్క  రెండు భుజములు పర్వత శిఖరములవలె ప్రకాశించు చుండెను, రావణుని రెండు భాహువులు పర్వతముపై నిద్రించు మహాసర్పముల వలే ఉండెను, రావణుని భాహువులకు   సుఘంద  ద్రవ్యములు పూత పూయ బడి యుండెను, భాహువులకు కుందేటి రక్తమువలె ఎర్రనైన చల్లని ఘంధము పూయ బడి యుండెను.

రాసా- పున్నాగ- పుష్పములను బోలి సౌరభము కలదియును, ఉత్తమమము లగు పొగడ పూల వంటి వాసన గలదియును, మృష్టాన్నరస సంయుక్తమును, మధు పానమును కూడు కొన్నదియును, రాక్షసేన్ద్రుని శ్వాస ఆ గృహము అంతా వ్యాపించుత హనుమంతుడు చూచెను. 

రావణుని ముఖము మణులతో ఉన్న బంగారు కిరీటమువలె ప్రకాశించు చుండెను, రావణుని వక్షము మద్య రత్నాలతో ఉన్న ధగ ధగ మెరుస్తూ పెద్ద హారము ఉండెను, రావణుడు  మిక్కిలి విలువగల పసుపు పచ్చని ఉత్తరీయము ధరించి ఉండెను, రావణుడు మినుముల రాసివలె నల్లని వర్ణముతో, ఎర్రని నెత్రముల ప్రకాశించు చుండెను.  

రావణుడు నిద్రిస్తున్నప్పుడు నాల్గు దిక్కులా విద్యుదీపములు వెలుగు చుండెను, రావణుని యొక్క సర్వావయవాలు  మెరుస్తు యుగ పురుషుడుగా కనబడు చుండెను, రాక్షసుని పాదముల వద్ద నిద్రిస్తున్న అతని భార్యలు అప్సరసలగా కనబడు చుండెను, ఆతని సౌందర్యము ఇంతఅని వర్ణించుట ఆబ్రహ్మాకు కుడా తగునా అనిపించు చుండెను.

శ్రేష్టమైన కుండలములు ధరించినవారును, ఎప్పుడు వాడి పోనీ పూలను ధరించిన వారును
చంద్రునివలె కాంతి వంతమైన ముఖము కలవారును, రావణుని భార్యలను వానారాధిపతి చూసెను, నృత్యవాద్యములనందు నైపుణ్యము కలవారును, విలువగల బంగారు ఆబరణములు ధరించినవారును, రాక్షసేంద్రుని కౌగిలిలొ చిక్కిన వారును, రావణుని భార్యలను హనుమంతుడు చూసెను.

భార్యలకు వజ్రములతో పొదగబడిన బంగారు కుండలములు ఉండెను, భార్యల బాహువుల యందు బంగారు కడియములు ధరించి యుండెను, భార్యల ముఖము ఒక దివ్యమైన వెలుగుగా వెలిగి పోవు చుండెను, భార్యలందరూ నక్షత్రములవలె వేలుగుచున్నట్లు హనుమంతుడు చూసెను. 

తీగలాగ సన్నని నడుముగల రావణుని భార్యలు మద్యమును త్రాగి ఉండెను, కొందరు మదము చేతను, అధిక  రతికేళి చేతను అలసి సొమ్మసిల్లి  యుండెను, ఎక్కడ అవకాసము దొరికే అక్కడ ఉన్న స్త్రీలను వారికి కౌగలించుకొని యుండెను, బలసి యున్న మనోహరమైన స్త్రీలను హనుమంతుడు అక్కడ ఉండుట చూసెను. 

 అంగ విన్యాసముతొ, నృత్యము చేసి, అలసినవారును, న్నృత్యానుకూలముగా అవయవములను ఉంచి నిద్రించు వారును, వీణను వాయిస్తూ, కరచుకొని, వళ్ళు మరచి, నిద్రిస్తున్న స్త్రీలను
 మహానదిలో తెప్పకు చుట్టుకొన్న లతలవలె స్త్రీలు  ఉండెను. 

చంకలో గుమ్మేటతో ఒక నీల నేత్రి నిదిరించు చుండెను, పిల్లవాడ్ని పెట్టుకొని నిద్రించి వాత్చల్యముగల తల్లివలె ఉండెను, అందమైన అంగములుగల ఒక స్త్రీ తప్పెటను హత్తుకొని నిద్రించు చుండెను, ఆ స్త్రీ ప్రియున్ని ఆలింగనము చేసికొని నిద్రించు కామినివలే ఉండెను.

 కమలములవంటి కళ్ళుగల యువతి వేణువును కౌగలించుకొని నిద్రించు చుండెను, ఆమె  ప్రియతమని ఎకాంత ప్రదేశమునందు గ్రహించి శయనించి ఉండెను, నియతముగా నృత్యముచేయు మరియొక స్త్రీ సప్తతంత్రులు వీణను మీటుచుండెను,   ఆ  వీణను హత్తుకొని ఉన్న స్త్రీ కాంతునితో నిద్రించు భామినివలె ఉండెను.  

 మదముతో ఉన్న ఒక స్త్రీ మ్రుదంగమును హత్తుకొని నిద్రించుచు ఉండెను, బలసిఉన్న ఆ స్త్రీ మృదంగమే భర్త అని భావించి హత్తుకొని నిద్రించు చుండెను, మద్య పాన మత్తులో ఉన్న ఒక స్త్రీ తప్పెటను కౌగలించుకొని నిద్రించు చుండెను, కామ మత్తులో ఉన్న  స్త్రీలను హనుమంతుడు చూస్తు ముందుకు పోయెను.

ఒక స్త్రీ ఆడంబరము అనే వాయద్యమును గట్టిగా బాహు పాశమున బిగించెను, మరొకస్త్రీ నీటి కలశమును బోర్లించుకొని తడిసిన  పుష్పాలవలె శోభిల్లు చుండెను,  ఒక స్త్రీ తనచేతులతో కలశములు బోలిన వక్షోజాలను పాట్టుకొని నిద్రించు చుండెను, పూర్న చంద్రుని మోము గల ఒఅక స్త్రీ మరొక స్త్రీని కౌగలించుకొని నిద్రించు చుండెను. 

హనుమంతుడు పచ్చని శరీర కాంతిచే బంగారములా మెరుస్తున్న ఒక స్త్రీని చూసెను, రావణుని ఇష్టసఖి, సౌందర్యవతి అయిన మండోదరి నిద్రించు చున్నదియును, సౌందర్య యవ్వణంలో ఉన్న స్త్రీని చూసి హనుమంతుడు సీత అని ఆనందించెను, శయనంపై ఉన్న ఆమె స్తితిని చూసి వెంటనే హనుమంతుడు దైన్యము పొందెను.

హనుమంతుడు వాలముతో నేలపై కొట్టెను, కపి సహజ స్వభావముతో ముద్దుపెట్టుకొని ఆనందము అనుభవించెను, హనుమంతుడు గంతులు వేస్తూ  పైకి క్రిందకు పరుగెడుతూ ఉండెను, మారుతి స్తంభములపై ప్రాకుచు, తిరిగి క్రిందకు దూకుచూ ఉండెను.

 సుందర కాండము నందు  10 వ సర్గము సమాప్తము 


                                 ఓం శ్రీ  రాం   ఓం శ్రీ  రాం   ఓం శ్రీరాం
                                             శ్రీ మాత్రే నమ:
                                  శ్రీ  రామ చంద్రపరబ్రహ్మనే నమ:
                               సుందర కాండము నందు 11 వ స్వర్గ


నిద్రిస్తున్న వనితను  సీత అని ఆలోచన విడిచి స్వస్త చిత్తుడాయెను, సీతను గూర్చి పలు విధముల ఆలోచించి చింతకు లోనయ్యేను, సీతా మహాసాద్వికి రామునితో విరహితయై నిద్ర అనేది లేకుండెను,
రాముని తలుస్తూ ఎటువంటి ఆహారమును తీసుకోకుండా ఉండెను. 

భర్త లేనిచోట ఉన్నసీత ఎట్టి అలంకారము చేసు కోకుండా ఉండును, పతివ్రత ఐన సీత ఎటువంటి మద్యమును సేవించకుండా ఉండును, పరపురుషుని ప్రక్క సీత ఎట్టి పరిస్తితిలో నిద్రించాకుండా ఉండును, హనుమంతుడు ఆమె సీత కాదని భావంచి సీత కొరకు వెతుకుట ప్రారంభించెను. 

దేవతలరాజు ఇందృడు వచ్చి సీతను కామించిన సీత త్రుణీకరించును, సీత రామ చంద్రునితో సమానమైన వారు అసలు లేరని వాదించును, సీత సందర్సన కౌతూహలము గల వానరాధిపతి అక్కడ సంచరించెను, సీతను వెదుకుటకు హనుమంతుడు మరలా ప్రయత్నించు చుండెను.

పానభూమి యందు కొందరు స్త్రీలు అధిక రతితో అలసి యుండెను, మరి కొందరు పాటలు పాడుట వల్ల అలసి సొమ్మసిల్లి యుండెను, నృత్యము చేయుటవల్ల పాదముల నేప్పులతో మూలుగు చుండెను,
కొందరు అధికపానమత్తుచే శిధిల శరీరముగలవారై నిద్రించు చుండెను.     

అక్కడ వేలకొలది స్త్రీలు వివిధ అలంకారములతో ఉండెను, కొందరు స్త్రీలు సౌందర్యాది విషయముల గూర్చి ముచ్చటించు చుండెను, గీతముల లోని అర్ధములను గూర్చి ఒకరి కొకరు చెప్పు కోను చుండెను, కాలమును బట్టి తగు విధముగా అక్కడ ఉన్న స్త్రీలు పలుకు చుండెను.

రావణుడు ఆవుల మద్య ఉన్నమత్త వృషభమువలె ఉండెను, రాక్షసేశ్వరుడు ఆడేనుగులచే పరివృతమైన మదపు టెనుగు వలే ఉండెను, రాక్షసరాజు గృహము అంత సర్వ కామోపేతముగా ఉండుట గమనించెను, యవ్వన పొంగులతో ఉన్న నారీ సహస్రమును హనుమంతుడు చూసెను.

పాన సాల యందు లేళ్ళు మరియు మహిషముల యొక్క మాంస ములను, సువర్ణ పాత్రల యందు  భజిమ్ప బడిన నేమ్మల్లు, కోళ్ళు యొక్క మాంస ములను, అక్కడక్కడ పెరుగు లవణము కలిపినా వివిధములైన మేక పోతు మాంసములను,  ఎనుబందులు, పక్షులు యొక్క మాంసములను హను మంతుడు చూసెను. 

తినుటకు సిద్ధముగా ఉన్న కొక్కర మాంసములను, అనేక రకములుగా తయారు చేసిన మేక మాంసములను, కొమ్ము చేపలను, కుందేటి మాంసమును, గొర్రెమాంసమును, సగము తిన్న దున్నబోతు మాంసమును హనుమతుడు చూసెను.

ద్రాక్ష దానిమ్మ రసములతో తయారు చేసిన రసమును, ప్రధానముగా పులుపు ఉప్పు తో చేసిన పదార్ధములను, పాన పాత్రలయందు పడ వేసిన వివిధ ఫలములను, పుష్పాలతో శోభగా ఉన్న ప్రాంతమును మారుతి చూసెను.

పాన సాలల యందు అగ్ని లేకుండగనే మండు చున్నట్లు గమనించెను,  మాంసమును మంచి పాకాది సంస్కారములచే సంస్కరించెను, అనేక పద్ధతులతో భక్షములను తయారుచేసి ఇంపుగా అమర్చేను, అక్కడకొన్ని సయనములు, ఆసనములు ఖలీగ ఉండుట మారుతి చూసెను.

దివ్యమైన స్వచ్చమైన అనేక విధములగు సహజ మద్యములను, వివిధ ద్రవ్యములతో తయారు చేయ బడిన కుత్రిమ మద్యమమములను, అనెక విధములుగా పోపులు పెట్ట బడిన పదార్ధములను,
బంగారు,స్పటిక పాత్రలతో పానభూమి సొభిల్లు చుండెను. 

విప్పపూలు మొదలగు పూలతొ చేయబడిన పుస్పాసవములను, ఖర్జూరపు పళ్ళతో చేయబడిన ఫలాసవములను,  ద్రాక్షపల్లతో  చేయబడిన ద్రాక్షా సవములను, మధుర భరితమైన పదార్ధాలతో పానభూమి సోభిల్లుచుండెను.

అక్కడ మద్యముతో నిండిన బంగారు భాండములను, పూర్తిగా త్రాగిన మణులతో చేసిన రక్త పాత్రలను
వివిధ భాక్షముల్తో నిండిన వెండి పాత్రలను, సగము త్రాగిన పాత్రలను హనుమంతుడు చూసెను. 

ఒక ఆబల మరియొక ఆబల వస్త్రములను అపహరించి నిద్రించు చుండెను, ఒక యువతి ఆమె వద్దకు చేరి ఘాడముగా ఆలింగనముచేసి నిద్రించు చుండెను, నిద్రించు చున్న స్త్రీ యొక్క వస్త్రము యజ్ఞాస్వము వలె ఎగురు చుండెను, మంద మారుతముచే పై వస్త్రములు మెల్లగా కదులు చుండుట మారుతి చూసెను. 

చల్లని చందనముల యోక్క మధుర రసముల యొక్క వాసనలను, మద్యముయోక్క, వివిధ పుష్పముల యోక్క వాసనలను, ఘంధ లేపణలు పూసుకున్న వారి వాసనలను, పుష్పక విమానములో నుండి వచ్చు వాసనలను మారుతి గమనించెను.

ఆ గ్రుహములొ కొందరు స్త్రీలు నిగ నిగ లాడుచు శ్యామల వర్ణములు కలిగి ఉండెను, మరి కొందరు స్త్రీలు బంగారమువలె మెరుస్తూ స్వేత వర్ణము గలగి ఉండెను, అధిక రతిచే అలసి పోయినా స్త్రీలు ఇంకా అందముగా కనబడుచుండెను, హనుమంతుడు స్త్రీలను చూస్తు సీత కనారాక దిగులు పడు చుండెను. 

హనుమంతునకు ధర్మలోప భయ శంకితుడై సందేహము ఉదయించెను, నిద్రించు చున్న  స్త్రీలను చూచుట మిక్కిలి ధర్మనాశనమని భావించెను,  నా దృష్టి ఇంత వరకు ఎన్నడును పర దారులపై ప్రవర్తించ లేదియును, కాని ఇక్కడ  పరదార పరి గ్రహీత యగు రావణుడు చూడబడు చుండెను.

ధీరచిత్తుడగు హనుమంతునకు మనస్సునందు ఆలోచన ఉదయించెను, నేను రావణ స్త్రీల నందరిని  యదేస్చగా చూడ గలుగు చున్నాను, సర్వెంద్రియములకు మనసే కారణము కనుక ఆ మనసే నాకు స్తిరముగా ఉండెను, కాని మానసిక వికారము అనేది  కలుగ లేదని హనుమంతుడు తలచెను. 

సీతకొరకు నేను మరొక ప్రదేశమునకు పోయి  వేదికెదను, స్త్రీల మధ్యకు పోయి  స్త్రీల నందరిని  పరిసీలిస్తు సీత కొరకు వేదికేదను, జంతువు బట్టి  అజంతువులు ఉన్న చోట వెతుకు చుండ వలెను, లెల్ల మధ్యకు పోయి స్త్రీలను వెతుకుట ఏమి లాభము కలుగును. 

నేను నిష్కల్ముష మైన మనస్సుతో ఈ ప్రాంత మంతా వేదుకు చున్నాను, అంత:పురములో దేవ, ఘంధర్వ, నాగ కన్యలను చూచు చున్నాను, ఎంత వెతికినను పతి వ్రతయగు సీత మాత్రము కాన రాకుండెను, పట్టు వీడకుండుగా పట్టుదలతో వెతికితే సీత కానవచ్చునని తలంచెను.

సుందర కాండము నందు 11 వ స్వర్గము సమాప్తము

   




                                                           
 

Saturday, 20 May 2017


Seneca on True and False Friendship
కొద్దీ  (ఛందస్సు )

తోమె కొద్దీ గిన్నె మెరుపు
రుద్దె  కొద్దీ సబ్బు నురగ
పిండె కొద్దీ పండు నలుగు
కొట్టె  కొద్దీ  కొండ కరుగు

తవ్వె  కొద్దీ నీరు పడుట
మెచ్చె కొద్దీ ఆశ  పెరుగు
నచ్చె కొద్దీ భాధ మిగులు
నవ్వె కొద్దీ   కళ్ళు మెరియు

ఉతికె కొద్దీ బట్ట చిరుగు
తురుమె కొద్దీ చిప్ప మిగులు
ముదిరె కొద్దీ బెండ తినరు
చితిపె కొద్దీ చీము కురియు

రాపిడి కొద్దీ వేడి కలుగు
సాధన కొద్దీ విద్య పెరుగు
సోధన కొద్దీ కొంత తెలియు 
ఇష్టము కొద్దీ కాని దవును

--((*))--

Monday, 6 February 2017



సౌందర్యలహరి
1 శ్లో|| శివః శక్త్యాయుక్తోయది భవతి శక్తః ప్రభవితుం
న చే దేవం దేవో నఖలు కుశలః స్పందితు మపి |
అతస్త్వా మారాధ్యాం హరిహర విరఞ్చాదిభిరపి
ప్రణంతుం స్తో్తుంవా కథ మకృత పుణ్యః ప్రభవతి ||

అమ్మా, ఓ భగవతీ! సర్వమంగల సహితుడయిన శివుడు జగన్నిర్మాణశక్తివయిన నీతో కూడితేనేకాని జగాలను సృజించడానికి సమర్థుడు కాడు; నీతో కూడకపోతే ఆ దేవుడు తాను కదలటానికి సైతం అశక్తుడు. అలాంటప్పుడు హరి హర బ్రహ్మాదుల చేతను పూజింపదగిన నిన్ను మ్రొక్కటానికిగాని, స్తుతించటానికి గాని పూర్వజన్మలో పుణ్యం చేయని వ్యక్తి ఎలా సమర్థుడవుతాడు? కాడు.
*************
 
సౌందర్యలహరి
2 శ్లో|| తనీయాంసం పాంసుం తవచరణ పజ్కేరుహ భవం
విరిఞ్చిస్సఞ్చిన్వన్ విరచయతి లోకా నవికలమ్ |
వహత్యేనం శౌరిః కథమపి సహస్రేణ శిరసాం
హరః సంక్షుద్యైనం భజతి భసితోద్ధూళనవిధిమ్ ||

ఓ మాతా! బ్రహ్మదేవుడు నీ చరణకమలాలలో పుట్టిన కించిత్తు పరాగాన్ని గ్రహించి లోకాలను ఎలాటి వైకల్యం లేకుండ సృజిస్తూన్నాడు. ఈ ఇంచుకపదరజస్సునే మహావిష్ణువు కూడా ఆదిశేషుడై తన వేయి శిరస్సులతో భారంగా మోస్తున్నాడు. దానినే శివుడు చక్కగామొదిపి తన శరీరానికి విభూతిగా అలదు కొంటున్నాడు.
*************

సౌందర్యలహరి
3 శ్లో|| అవిద్యానా మంతస్తిమిర మిహిరద్వీపనగరీ
జడానాం చైతన్యస్తబక మకరంద స్రుతి ఝరీ |
దరిద్రాణాం చింతామణిగుణనికా జన్మజలధౌ
నిమగ్నానాం దంష్ట్రా మురరిపు వరాహస్య భవతి ||
 
అమ్మా! నీ పాదరేణువు అజ్ఞానుల తమోంధకారాన్ని పోగొట్టే సూర్యద్వీప నగరం. ఆ నీ పాదలేశం మందబద్ధులైన జడులకు జ్ఞానమనే మకరందాన్ని జాలువార్చే ప్రవాహం; లేమిచేత కుంగిపోయే దరిద్రులకు, సకలసంపదలనిచ్చే చింతామణుల శ్రేణి. అంతేగాక జనన మరణ సంసారరూపమైన సాగరంలో మునిగి దరిగానక తపించే వారికి - విష్ణువు అవతారమైన ఆదివరాహస్వామియొక్క కోర అవుతోంది. అంటే ఉద్ధరించేది; సంసార సాగరాన్ని తరింపజేసేది అని భావం.సౌందర్యలహరి

4 శ్లో|| త్వదన్యః పాణిభ్యా మభయవరదో దైవతగణః
త్వమేకా నైవాసి ప్రకటిత వరాభీత్యభినయా |
భయాత్త్రాతుం దాతుం ఫలమపిచ వాఞ్చాసమధికం
శరణ్యే లోకానాం తవహిచరణా వేవ నిపుణౌ ||

భగవతీ! లోకశరణ్యా! ఇంద్రాదులైన దేవతాగణం తమ హస్తాలలో అభయ వరముద్రలను ధరించి వరాలను, అభయాన్ని ప్రసాదిస్తున్నారు. నీవు మాత్రం హస్తాలలో ఎలాంటి వరాభయముద్రలను ధరించవు కదా! కారణం, ఓ అంబా! భక్తులను భయం నుంచి రక్షించడానికి వారు కోరిన దానికన్నా అధిక ఫలాన్నిఒసగడానికి, ఆడంబరమైన బాహ్యప్రదర్శ లేని నీ పాదసరోజములే చాలును.
*************

సౌందర్యలహరి
5 శ్లో|| హరిస్త్వామారాధ్య ప్రణత జన సౌభాగ్య జననీం
పురా నారీ భూత్వా పురరిపుమపి క్షోభమనయత్ |
స్మరో పి త్వాం నత్వా రతినయన లేహ్యేన వపుషా
మునీనా మప్యంతః ప్రభవతి హి మోహాయ మహతామ్ ||

ఓ జగన్మాతా! ప్రణమిల్లే భక్తజనులకు సౌభాగ్యాన్ని ప్రసాదించే నిన్ను, పూర్వం శ్రీహరి ఆరాధించి సుందరాంగియై, త్రిపురాలను తెగటార్చి క్రోధావిష్టుడైన శివుడి మనసులో సైతం కామవికారాన్ని కలిగించి క్షోభపెట్టగలిగాడు. అలాగే మన్మథుడు నిన్ను కొలిచి, తన సతి రతీదేవి కన్నులను రంజింపచేయగల సౌందర్యాన్ని పొంది, ఆ రూపుతో అరణ్యాలలోతపస్సు చేసుకునే మునుల మనస్సులలో కామాభిలాష కలిగించటానికి సమర్థుడైనాడు. ఔరా! నీ ప్రసాద మహత్తు అద్భుతం కదా!

సౌందర్యలహరి
6 శ్లో|| ధనుః పౌష్పం మౌర్వీ మధుకరమయీ పంచవిశిఖాః
వసంత స్సామంతో మలయమరు దాయోధన రథః |
తథా ప్యేకస్సర్వం హిమగిరిసుతే కామపి కృపామ్
అపాజ్గాత్తే లబ్ధ్వా జగదిద మనజ్గో విజయతే ||

ఓ హిమగిరి కుమారీ! మన్మథుడి విల్లు పువ్వులతోరూపొందించబడినది; వింటినారి తుమ్మెదల శ్రేణి; పుష్ప నిర్మితమైన బాణాలూ ఐదు అతడి అమ్ముల పొది; కాలబద్ధుడై మళ్ళీ మళ్ళీ వచ్చే వసంతుడు అతడి సామంతుడు; అతడి యుద్ధరథం నిరంతరం చలించే రూపులేని మలయమారుతం; ఇలా పనికిరాని పరికరాలు కలిగిన మన్మథుడు అంగ రహితుడు; బలిష్టమైన మేనులేని వాడు. అయిననూ, నిన్నారాధించి, నీ కడగంటి కటాక్షంతో ఈ జగత్తును తన ఆధీనములోనికి తెచ్చుకుంటున్నాడు.
*************

సౌందర్యలహరి
7 శ్లో|| క్వణత్కాఞ్చీదామా కరికలభ కుంభస్తననతా
పరిక్షీణామధ్యే పరిణత శరచ్చంద్రవదనా |
ధనుర్బాణాన్ పాశం సృణి మపి దధానా కరతలైః
పురస్తా దాస్తాం నః పురమథితు రాహో పురుషికా ||

గణగణమని మ్రోగుతున్న చిరుగంటలతో కూడిన మొలనూలు కలదీ, గున్న ఏనుగు కుంభస్థలాలతో సాటివచ్చే కుచముల భారంచే కాస్త ముందుకు వంగినదీ, సన్నని నడుము కలదీ, శరత్కాల పూర్ణచంద్రుడి వంటి నెమ్మోము కలదీ, చెరకు వింటిని, పుష్పబాణాలను, పాశాన్ని, అంకుశాన్నిచేతుల్లో ధరించినదీ, త్రిపురాలను మట్టుపెట్టిన శివుడి శౌర్యస్వరూప ఐన భగవతీదేవి మా ఎదుట సుఖాసీనయై ప్రత్యక్షమగుగాక!.

సౌందర్యలహరి
8 శ్లో|| సుధాసింధోర్మధ్యే సురవిటపివాటీపరివృతే
మణిద్వీపే నీపోపవనవతి చింతామణిగృహే|
శివాకారే మఞ్చే పరమశివపర్యజ్కనిలయామ్
భజంతి త్వాం ధన్యాః కతిచన చిదానందలహరీమ్ ||

తల్లీ! పాలకడలి నడుమ నెలకొన్న రత్నాల దీవిలో, కల్పవృక్షాల వరుసతో చుట్టబడినదైన కదంబచెట్ల పూలతోటలలో చెలువొందే చింతామణులతో నిర్మితమైన గృహంలో, పరబ్రహ్మ అయినటువంటి పరమశివ పర్యంకనిలయవై, మంగళరూపమైన ( త్రికోణపు) పానుపుపై, నిరతిశయానంద ప్రవాహ స్వరూపిణివైన నిన్ను కొందరు ధన్యులుమాత్రం సేవిస్తున్నారు. (అందరికీ సామాన్యంగా నీ సేవ లభించదని భావం).

Wednesday, 27 July 2016

కిష్కింధకాండ

 ఓం శ్రీ  రామ్   ఓం శ్రీ రామ్    ఓం శ్రీ రామ్ 
ప్రాంజలి ప్రభ - కిష్కింద కాండ 

సర్వేజనా సుఖోనోభవంతు


వాల్మీకి రామాయణం
  కిష్కింధకాండ
సుగ్రీవుడి ఆజ్ఞ ప్రకారం 4 దిక్కులకి వెళ్ళిన వానరములలో 3 దిక్కులకి వెళ్ళిన వానరములు నెల రోజుల తరువాత వెనక్కి తిరిగి వచ్చేశాయి. వాళ్ళు అన్ని ప్రాంతాలని వెతికినా సీతమ్మ జాడ ఎక్కడా కనపడలేదు.
దక్షిణ దిక్కుకి వెళ్ళిన వానరములు వింధ్య పర్వతం దెగ్గరికి వెళ్ళి, ఆ పర్వతంలో ఉన్న చెట్లని, గుహలని, సరస్సులని, మార్గమధ్యంలో ఉన్న నదులని, పట్టణాలని, గ్రామాలని అన్వేషిస్తూ వెళుతున్నారు. అలా కొంతదూరం వెళ్ళాక నిర్జనమైన అరణ్యానికి చేరుకున్నారు. అక్కడ చెట్లకి ఒక పండు లేదు, ఆకులు లేవు, ఒక జంతువు కూడా కనబడడం లేదు. అక్కడ తినడానికి కనీసం మూలములు కూడా కనపడలేదు. ఒకప్పుడు కణ్డువు అనే మహర్షి ఈ అరణ్య ప్రాంతంలో ఉండేవారు. ఆయన తపఃశక్తికి దేవతలు కూడా భయపడేవారు. అటువంటి సమయంలో కణ్డువ మహర్షి కుమారుడు ఈ అరణ్యంలో శరీరాన్ని విడిచిపెట్టాడు. అప్పుడు కణ్డువ మహర్షికి ఈ అరణ్యంపట్ల ఒక రకమైన ఖేదం ఏర్పడి ఈ అరణ్యంలో మనుష్యులు కాని, పక్షులు కాని, చెట్లు కాని, జంతువులు కాని ఏమి ఉండవు అని శపించారు. 

వాళ్ళు ఆ అరణ్యాన్ని దాటి ముందుకి వెళ్ళగా, ఒక గుహ నుండి భయంకరమైన ఆకారం కలిగిన రాక్షసుడు బయటకి వచ్చి వానరాల మీదకి పరుగులు తీశాడు. ఆ రాక్షసుడిని చూసి దేవతలు కూడా భయపడతారు. అలా వస్తున్న రాక్షసుడిని చూసిన అంగదుడు వస్తున్నది రావణుడే అనుకొని, తన శక్తినంతా కూడబెట్టి అరిచేతితో ఒక దెబ్బ కొట్టాడు. ఆ దెబ్బకి రాక్షసుడి నవరంధ్రములనుండి రక్తము కారి కిందపడిపోయి మరణించాడు. అప్పుడు వారు ఆ రాక్షసుడు ఉన్నటువంటి గుహని వెతికారు, కాని ఎక్కడా సీతమ్మ జాడ కనపడలేదు. 

అలా వారు ఎన్ని ప్రాంతాలని వెతికినా ఏమి ప్రయోజనం లేకపోయింది. వాళ్ళకి ఎక్కడా నీరు, ఆహారము దొరకలేదు, దాంతో వాళ్ళకి విపరీతంగా ఆకలి వేసింది. అప్పుడు వాళ్ళు తడిరెక్కలతో ఎక్కడినుంచన్నా పక్షులు వస్తున్నాయేమో అని వెతుకుతున్నారు. అప్పుడు వాళ్ళకి ఒక బిలం నుండి తడి రెక్కలతో పక్షులు రావడం కనపడింది, వాటి వెనకాల కొన్ని జంతువులు తడి శరీరాలతో బయటకి వస్తున్నాయి. అప్పుడా వానరాలు గడ్డితో, లతలతో కప్పబడి ఉన్న ఆ బిలంలోకి ప్రవేశించారు. లోపలికి వెళితే అంతా చీకటిగా ఉంది, అందుకని ఆ వానరాలు ఒకరి చేతులని ఒకరు పట్టుకొని మెల్లగా లోపలికి వెళ్ళారు. 

తీరా లోపలికి వెళ్ళి చూస్తే, అక్కడ లేని వృక్షం లేదు, అక్కడ లేని లత లేదు, చెట్లన్నీ పండ్లతో, పుష్పాలతో పరమ శోభితంగా ఉన్నాయి. ఆ చెట్లకి పెద్ద పెద్ద తేనెపట్లు ఉన్నాయి, అక్కడున్న సరోవరాలలో బంగారంతో చెయ్యబడ్డ తామరపువ్వులు వికసించి ఉన్నాయి. ఆ బంగారు పువ్వు నుండి పడిన పుప్పుడి చేత ఆ సరస్సులలోని నీరు చాలా తీయగా ఉంది. అక్కడ అంతస్తులతో కూడిన మేడలు ఉన్నాయి, ఒక అంతస్తు బంగారంతో, మరొక అంతస్తు వెండితో, మరొక అంతస్తు బంగారంతో, అలా అంతస్తులన్ని బంగారం, వెండితో తాపడం చెయ్యబడి ఉన్నాయి. ఎక్కడ చూసినా వజ్రాలు పొదగబడ్డ బంగారు శయనాలు, ఆసనాలు ఉన్నాయి. ఆ వానరాలు ఈ ప్రాంతాన్ని చూసి ఆశ్చర్యపోయారు. అక్కడ సరోవరాలలో ఉన్న నీటిని తాగి దాహం తీర్చుకున్నారు. 

అప్పుడు వాళ్ళకి కొద్ది దూరంలోనే ఒక స్త్రీ కనబడింది. ఆ స్త్రీ కృష్ణాజినం కట్టుకొని, నారచీర కట్టుకొని, తేజస్సుతో, తపోశక్తితో మెరిసిపోతూ ఉంది. ఆ తల్లి దెగ్గరికి ఈ వానరాలు వెళ్ళి నమస్కరించి " మాకు చాలా ఆశ్చర్యంగా ఉంది. బయట నుంచి చూస్తే చిన్న బిలంలా ఉంది, లోపలికి వస్తే ఇంత అద్భుతంగా ఉంది. అసలు ఈ గుహ ఎవరిది, ఈ మేడలు ఎవరివి. మాకు చాలా చిత్రంగా ఉంది " అన్నారు. 

అప్పుడా స్త్రీ " పూర్వం దానవ రాజు దెగ్గర మయుడనే శిల్పి ఉండేవాడు. ఆ మయుడికి అనేక మాయా శక్తులు ఉన్నాయి. ఆయన బంగారంతో ఈ ప్రాంతాన్ని నిర్మించాడు. ఆ మయుడు బ్రహ్మని గూర్చి 1000 సంవత్సరాలు తపస్సు చేశాడు. మయుడి తపస్సుకి ప్రీతి చెందిన బ్రహ్మదేవుడు ఆయనకి విశేషమైన వరాలని ఇచ్చాడు. తదనంతరం శుక్రాచార్యుల యొక్క ధనమంతా తీసుకొచ్చి మయుడికి ఇచ్చారు. కాని ఆ మయుడు హేమ అనే అప్సరస స్త్రీ యందు మనస్సు పెట్టుకున్నాడని తెలిసి, ఇంద్రుడు ఆయనని తన వజ్రాయుధంతో సంహరించాడు. మయుడు హేమ అనే అప్సరస స్త్రీ యందు మనస్సు పెట్టుకున్నాడు కనుక, ఈ గుహలో ఉన్న సమస్త ఐశ్వర్యము కూడా హేమకి చెందుతుందని బ్రహ్మగారు తీర్పు ఇచ్చారు. అప్పుడా హేమ ఈ ఐశ్వర్యానికి కాపలాగ ఉండడానికి నన్ను నియమించింది. నేను మేరుసావర్ణి యొక్క కుమార్తెని, నా పేరు స్వయంప్రభ. నాకు స్నేహితురాలైన హేమ నృత్యమునందు, సంగీతమునందు ప్రావీణ్యము కలిగిన స్త్రి. ఆమె నన్ను పిలిచి ఈ ఐశ్వర్యాన్ని, గుహని కాపాడమని అడిగింది. స్నేహము మీద ఉన్న అనురక్తి చేత నేను ఈ గుహని కాపాడుతూ ఉంటాను. మిమ్మల్ని చూస్తుంటే బాగా అలసిపోయినట్టున్నారు కనుక మీకు కావలసిన కందమూలాలని, ఫలాలని ఆరగించండి. నీళ్ళు, తేనె కావలసినంత తాగి విశ్రాంతి తీసుకోండి. విశ్రమించిన తరువాత మీరు ఎవరో, ఇక్కడికి ఎందుకు వచ్చారో నాకు చెప్పండి " అనింది. 

అప్పుడా వానరాలు కడుపునిండా కావలసిన పదార్ధాలని తిని విశ్రమించారు. అప్పుడు హనుమంతుడు స్వయంప్రభతో " దశరథ మహారాజు కుమారుడైన రాముడు తండ్రికి ఇచ్చిన మాట ప్రకారం తన భార్య అయిన సీతమ్మతో, తమ్ముడైన లక్ష్మణుడితో కలిసి అరణ్యవాసానికి వచ్చాడు. కాని సీతమ్మని రావణాసురుడనే రాక్షసుడు అపహరించాడు. అపహరింపబడ్డ సీతమ్మని వెతుకుతూ వాళ్ళు కిష్కిందకి చేరుకున్నారు. అక్కడ వారు సుగ్రీవుడితో మైత్రి కుదుర్చుకున్నారు. సుగ్రీవుడు రాముడికి ఇచ్చిన మాట నిలబెట్టుకోవడం కోసం నాలుగు దిక్కులకి వానరాలని పంపించాడు, సీతమ్మని వెతకడం కోసం. దక్షిణ దిక్కుకి యువరాజైన అంగదుడి నాయకత్వంలో వచ్చిన వానర సమూహములో నేను ఒకడిని, నన్ను హనుమ అంటారు. సీతమ్మ జాడ కనిపెట్టడం కోసం వెతుకుతున్న మాకు ఎక్కడా ఆహారం, నీరు దొరకలేదు. అటువంటి సమయంలో తడి రెక్కలతో పక్షులు ఈ గుహ నుండి బయటకి రావడం చూశాము. ఇక్కడ నీళ్ళు దొరుకుతాయనే ఆశతో మేము ఈ గుహలోకి ప్రవేశించాము. సీతమ్మ జాడ మాకు చెప్పగలవా " అని అడిగాడు.

అప్పుడా స్వయంప్రభ " ఈ గుహలోకి మృగములు తప్ప మిగిలినవి ఎవన్నా ప్రవేశిస్తే, ప్రాణాలతో బయటకి వెళ్ళడం కుదరదు. కాని మిమ్మల్ని చూస్తే జాలేస్తుంది, అందుకని మీ అందరినీ నా తపఃశక్తి చేత బయటకి పంపిస్తాను. మీరు కళ్ళు మూసుకొని, కళ్ళ మీద చేతులు పెట్టుకోండి " అనింది.

అప్పుడా వానరాలు మృదువైన కనురెప్పల్ని మూసి, తమ మృదువైన చేతులతో ఆ కన్నులని మూసుకున్నారు. మళ్ళి ఉత్తర క్షణంలో కనులు తెరిచేసరికి వాళ్ళందరూ వింధ్య పర్వతం మీద ఉన్నారు. ఆ ప్రాంతంలోని చెట్లు పువ్వులతో, పండ్లతో శోభిల్లుతుంది. అప్పుడా స్వయంప్రభ " మీరు ఈ గుహలో 4 నెలలపాటు ఉండిపోయారు " అని చెప్పి గుహలోకి వెళ్ళిపోయింది. ( ఆ గుహలో వానరాలు గడిపింది కొంత సమయమే అయినా, ఆ గుహలో ఉన్నంత సేపు వాళ్ళకి కాలం తెలీలేదు.)
అప్పుడు అంగదుడు " మనం ఆశ్వయుజ మాసంలో బయలుదేరాము. కాని ఇప్పుడు వసంత కాలం వచ్చింది. మనని ఒక నెలలోపు తిరిగి వచ్చెయ్యమని సుగ్రీవుడు చెప్పాడు. కాని మనం కొన్ని నెలలు దాటిపోయాము. ఆలస్యం అయితే అయ్యింది కాని ఇందులో సీతమ్మ జాడ తెలిసినవాడు ఎవడన్నా ఉన్నాడా?, ఎవడూ లేడు. సుగ్రీవుడు చాలా క్రోధ స్వరూపుడు, సుగ్రీవుడు ఎలాంటివాడో నాకు తెలుసు. ఆయన నన్ను ఇష్టంగా యువరాజుని చెయ్యలేదు, రాముడు చెయ్యమన్నాడని నన్ను యువరాజుని చేశాడు. నేనంటే ఆయనకి చాలా కడుపుమంట. ఇప్పుడు నేను వెనక్కి వెళితే శత్రుత్వం తీర్చోకోవడానికి మంచి అవకాశం దొరికిందని మనందరి కుత్తుకలు కత్తిరిస్తాడు. అందుకని మనం అక్కడికి వెళ్ళద్దు, ఇక్కడే ప్రాయోపవేశం (దర్భలని{గడ్డిని} దక్షిణ దిక్కుకి ఉండేలా పరుచుకొని, తూర్పు దిక్కుకి తిరిగి ఆచమనం చేసి దానిమీద పడుకుంటారు. అప్పుడు అటుగా వెళుతున్న ఏ ప్రాణి అయినా వాళ్ళని తినచ్చు) చేసి చనిపోదాము. నేను వెనక్కి రాను " అన్నాడు.
అప్పుడు మిగిలిన వానరాలన్నీ అంగదుడి బాధ చూడలేక కళ్ళు తుడుచుకొని, మనమూ ఇక్కడ ప్రాయోపవేశం చేసేద్దాము అన్నాయి.
అప్పుడు వాళ్ళల్లో ఒకడైన తారుడు అన్నాడు " అంగదుడు చెప్పిన మాట నిజమే, మనం ఇక్కడ ప్రాయోపవేశం చేసేసి చనిపోదాము. లేదా నాకు ఒక ఆలోచన వస్తుంది, మనం ఆ స్వయంప్రభ గుహలోకి వెళ్ళిపోదాము. అందులో బోలెడన్ని చెట్లు, ఫలాలు, తేనె ఉన్నాయి. అవి తింటూ మనం అందులోనే ఉండిపోవచ్చు " అన్నాడు.

స చతుర్ణాం ఉపాయానాం తృతీయం ఉపవర్ణయన్ |
భేదయామాస తాన్ సర్వాన్ వానరాన్ వాక్య సంపదా ||

సామ, దాన, బేధ, దండోపాయములలో ఈ వానరముల మీద సామము కాని, దానము కాని, దండోపాయము కాని పనికిరాదు. అందుకని వీళ్ళ మీద బేధము అనే ఉపాయమును మాత్రమే ప్రయోగించాలి అని హనుమంతుడు అనుకొని, అంగదుడితో " నాయనా అంగదా! నువ్వు చాలా గొప్పవాడివి. ఈ రాజ్యభారాన్ని అంతా వహించగలిగిన శక్తి కలిగినవాడివి. కాని ఇవ్వాళ నీ బుద్ధియందు చిన్న వైక్లవ్యం కనిపిస్తుంది. నువ్వు ప్రాయోపవేశం చేస్తాను, లేకపోతె ఈ గుహలోకి వెళ్ళిపోతాను అంటున్నావు, నీతో పాటు ఈ మిగిలిన వానరాలు కూడా అలాగే చేస్తాము అంటున్నాయి. కాని జెరగబోయే పరిణామం ఎలా ఉంటుందో నేను చెబుతాను, నువ్వు కొంచెం ఆలోచించుకో, ఆ తరువాత నిర్ణయం తీసుకో. 

ఒకవేళ మీరందరూ గుహలోకి వెళ్ళిపోయినా మీతో నేను రాను, జాంబవంతుడు రాడు, నీలుడు రాడు, సుహోత్రుడు రాడు. వెయ్యి పిడుగుల శక్తితో సమానమైన బాణములు లక్ష్మణుడి దెగ్గర చాలా ఉన్నాయి, ఒకవేళ మీరు గుహలోకి వెళ్ళినా లక్ష్మణుడి బాణాలు ఈ గుహని ముక్కలు చేస్తాయి. అప్పుడు మీరు ఎలా బ్రతుకుతారు. ఒకవేళ మీరందరూ గుహలోకి వెళ్ళినా కొంతకాలానికి మిగిలిన వానరాలకి తమ భార్యాపిల్లలు గుర్తుకొస్తారు. అప్పుడు వాళ్ళు నిన్ను విడిచిపెట్టి వెళ్ళిపోతారు. అప్పుడు నువ్వు బంధువు అన్నవాడు లేకుండా ఒక్కడివే అయిపోతావు, ఆనాడు ఒక చిన్న గడ్డిపరక కదిలినా నువ్వు భయపడతావు. నువ్వు అన్నట్టు సుగ్రీవుడు అసత్యవాది కాదు, ఆయన కూడా సమ్మతించాడు కనుకనే నీకు యువరాజ పట్టాభిషేకం చేశాడు. నువ్వు తిరిగొచ్చి పరిపాలనచెయ్యి. అన్నిటినీమించి సుగ్రీవుడికి సంతానం లేదు, నువ్వే ఈ రాజ్యానికి వారసుడివి. నామాట నమ్ము, సుగ్రీవుడు నీకు ఎన్నడూ అపాయం కల్పించడు. తిరిగి వెళ్ళి జెరిగిన విషయాలని సుగ్రీవుడికి చెబుదాము " అన్నాడు. 

అప్పుడు అంగదుడు " ఆనాడు మా నాన్న దుందుభిని చంపడానికని ఒక బిలంలోకి ప్రవేశించాడు. కాని సుగ్రీవుడికి రాజ్యము మీద ఉన్న కాంక్ష చేత మా నాన్న తిరిగిరాకుండా ఉండడం కోసమని ఆ బిలద్వారానికి ఒక శిలని అడ్డుపెట్టాడు. మా నాన్న బతికున్నాడని తెలిసి కూడా మా అమ్మని తన భార్యగా అనుభవించాడు. నాయందు కుమారుడన్న ప్రేమ సుగ్రీవుడికి ఎన్నడూ లేదు. నేను తిరిగొస్తే సాకు దొరికిందని నన్ను చంపుతాడు. సుగ్రీవుడి చేతిలో మరణించడం కన్నా ప్రాయోపవేశం చేసి మరణించడం నాకు ఇష్టం. మీరు వెళ్ళి నేను నా పినతండ్రికి, నా తల్లికి, నా పినతల్లికి, పెద్దలకి నమస్కారం చేశానని చెప్పండి " అని చెప్పి, ప్రాయోపవేశం చెయ్యడం కోసమని దర్భల మీద పడుకున్నాడు. 

అప్పుడా మిగతా వానరాలు కూడా అంగదుడిలాగానే దర్భల మీద పడుకున్నారు. అలా కింద పడుకున్నవాళ్ళు రామ కథని గురించి మాట్లాడడం మొదలుపెట్టారు. 

సాంపాతిః నామ నామ్నా తు చిర జీవీ విహంగమః |
భ్రాతా జటాయుషః శ్రీమాన్ ప్రఖ్యాత బల పౌరుషః ||

వీళ్ళందరూ రామ కథ చెప్పుకుంటూ ఉండగా అక్కడున్న కొండ శిఖరం మీదకి ఒక పెద్ద పక్షి వచ్చింది, కాని దానికి రెక్కలు లేవు. ఆ పక్షి ఇంతమంది వానరాలని చూసి ' ఆహా ఏమి నా అదృష్టము, ఒకడిని తింటే మిగిలిన వారు పారిపోతారు, కాని వీళ్ళు ప్రాయోపవేశం చేస్తున్నారు కనుక ఎవరూ కదలరు. మెల్లగా ఒక్కొక్కరిని తినచ్చు ' అని ఆ పక్షి అనుకుంది.

ఆ వానరాలు చెప్పుకుంటున్న రామ కథ వింటున్న ఆ పక్షి గట్టిగా ఒక మాట అనింది " నా మనస్సు కంపించిపోయేటట్టుగా, నా సోదరుడైన జటాయువు రావణాసురుడి చేత వధింపబడ్డాడన్న మాట చెప్పినవాడు ఎవడురా ఇక్కడ. అసలు నా తమ్ముడు అక్కడికి ఎందుకు వెళ్ళాడు. దశరథ మహారాజు జటాయువుకి స్నేహితుడు, దశరథుడు ఏ కారణం చేత మరణించాడు. నా రెక్కలు కాలిపోయాయి, నా అంతట నేను మీ దెగ్గర కుర్చోలేను. ఎవరన్నా వచ్చి నన్ను దించండిరా " అనింది.
కాని కింద పడుకున్న వానరాలు ఒకరితో ఒకరు " అదంతా ఒట్టిదే, మనన్ని తినెయ్యడానికి అలా అంటుంది. మనం అక్కడికి వెళితే అది మనన్ని తినేస్తుంది " అన్నారు.

వాళ్ళల్లో ఒకడు అన్నాడు " అది మనన్ని నిజంగా చంపేసిందే అనుకో, మనం ప్రాయోపవేశం చేస్తున్నాము కదా మరి దానిని తేవడానికి భయం ఎందుకు, వెళ్ళి తీసుకురండి " అన్నాడు.

అప్పడు అంగదుడు వెళ్ళి ఆ పక్షిని తీసుకొచ్చాడు. అప్పుడా వానరాలన్నీ ఆ పక్షి చుట్టూ చేరాయి. అప్పుడాయన " అసలు మా జటాయువు ఏమయ్యాడు? " అని అడిగాడు.

అంగదుడు మళ్ళి రామ కథ చెప్పడం ప్రారంభించాడు. అంగదుడు రామ కథ మొత్తం చెప్పి ' నువ్వు ఎవరు? ' అని ఆ పక్షిని ప్రశ్నించాడు.
అప్పుడా పక్షి " సంపాతి అనబడే నేను, జటాయువు సోదరులము. సూర్యుడు ఉదయించినప్పటినుంచి అస్తమించేలోపు ఆయనతో సమానంగా ప్రయాణం చెయ్యాలని మేము ఒకనాడు పందెం కాసుకున్నాము. అనుకున్న ప్రకారం నేను, జటాయువు సూర్యుడి వెనకాల వెళ్ళిపోతున్నాము. అలా వెళుతుండగా మిట్ట మధ్యాహ్నం వేళ మేము సూర్యుడికి దెగ్గరగా వచ్చాము. అప్పుడా సూర్యుడి వేడిని భరించలేక జటాయువు స్పృహతప్పి కిందపడిపోతున్నాడు. పెద్దవాడిని కనుక తమ్ముడిని రక్షించాలని నేను నా రెక్కలని జటాయువుకి అడ్డంగా పెట్టాను. అప్పుడా సూర్యుడి వేడికి నా రెక్కలు కాలిపోయి వింధ్య పర్వతం మీద పడిపోయాను. కాని నా తమ్ముడు ఎటు వెళ్ళిపోయాడో నాకు తెలీలేదు. మళ్ళి ఇంతకాలానికి మీవల్ల నా తమ్ముడి గురించి విన్నాను. నా తమ్ముడు చనిపోయాడన్న వార్త వినడం వల్ల నాకు చాలా బాధ కలుగుతోంది. చనిపోయిన నా తమ్ముడికి జలతర్పణ ఇవ్వాలి అనుకుంటున్నాను, కాని నేను ఎగరలేను. మీరు నన్ను తీసుకెళ్ళి ఆ సముద్ర జలాల దెగ్గర దింపండి, నేను నా తమ్ముడికి తర్పణలు ఇస్తాను " అన్నాడు. 

సంపాతి కోరిక మేరకు వాళ్ళు ఆయనని సముద్ర తీరానికి తీసుకువెళ్ళారు, ఆయన అక్కడ జటాయువుకి తర్పణలు సమర్పించాడు.
మళ్ళి వెనక్కి తిరిగొచ్చాక ఆ వానరాలు సంపాతితో " జటాయువు రామకార్యంలో సహాయం చేశాడు, నువ్వు కూడా రామకార్యంలో ఏమన్నా సహాయం చెయ్యగలవా. నీకు సీతమ్మ జాడ ఏమన్నా తెలుసా " అని అడిగారు.

నిర్దగ్ధ పక్షో గృధ్రో అహం గత వీర్యః ప్లవం గమాః |
వాఙ్ మాత్రేణ తు రామస్య కరిష్యే సాహ్యం ఉత్తమం ||

అప్పుడా సంపాతి " రెక్కలు కాలిపోయాయి నాకు, ఇవ్వాళ ఇలా పడి ఉన్నాను, ఇంతకన్నా ఏమి చెయ్యగలను. కాని రామకార్యానికి నేను మాటమాత్రం సహాయం చేస్తాను. సీతమ్మని రావణుడు ఆకాశ మార్గంలో తీసుకెళుతున్నప్పుడు ఆమె ఆభారణాలని కొంగుకి చుట్టి విడిచిపెట్టడం నేను చూశాను. ఆ రావణాసురుడు విశ్రవసోబ్రహ్మ యొక్క కుమారుడు, సాక్షాత్తు కుబేరుడి తమ్ముడు. ఆయన లంకా నగరానికి అధినేత. ఈ సముద్రానికి దక్షిణ దిక్కున 100 యోజనముల అవతల లంక ఉంటుంది. ఆ లంకలో ఎక్కడ చూసినా బంగారు స్తంభములతో నిర్మింపబడ్డ భవనాలు ఉంటాయి. అటువంటి లంకా నగరంలో దీనురాలై, పచ్చని పట్టు పుట్టం కట్టుకుని, ఏడుస్తూ, చుట్టూ రాక్షస స్త్రీలు ఉండగా సీతమ్మ ఉంది. నాకు ఇవన్నీ ఎలా తెలుసని అడుగుతారేమో, నేను ఇక్కడే కూర్చుని సీతమ్మని చూడగలను. నేను దివ్య దృష్టితో చూడగలను, మాకు ఆ శక్తి ఉంది. ఎందుకంటే, భూమి నుండి ఆకాశానికి కొన్ని అంతరములు ఉన్నాయి. మొదటి అంతరములో తమ కాళ్ళ దెగ్గర ఉన్న ధాన్యాన్ని ఏరుకొని తినే కులింగములు అనే పక్షులు ఎగురుతాయి. రెండవ అంతరంలో చెట్ల మీద ఉండే ఫలాలని తినే పక్షులు ఎగురుతాయి. మూడవ అంతరంలో భాసములు, క్రౌంచములు ఎగురుతాయి. నాలుగవ అంతరంలో డేగలు ఎగురుతాయి. అయిదవ అంతరంలో గ్రద్దలు ఎగురుతాయి. ఆరవ అంతరంలో హంసలు ఎగురుతాయి. ఏడవ అంతరంలో వినతా పుత్రులమైన వైనతేయులము కాబట్టి మేము ఎగురుతాము. అందుకని మేము తినే తిండి చేత, సహజంగా మేము జన్మించిన జాతి చేత 100 యోజనముల అవతల ఉన్న విషయాన్ని కూడా ఇక్కడే ఉండి చూడగల దృష్టిశక్తి మా కంటికి ఉంటుంది. 

అదుగో దూరంగా లంకా పట్టణంలో, అశోక వనంలో సీతమ్మ కూర్చుని ఉండడం నాకు కనిపిస్తుంది. మీలో ఎవరైనా సాహసం చేసి 100 యోజనముల సముద్రాన్ని దాటి వెళ్ళగలిగిన వాడు ఉంటె, సీతమ్మ యొక్క దర్శనం చెయ్యవచ్చు.

తీక్ష్ణ కామాః తు గంధర్వాః తీక్ష్ణ కోపా భుజంగమాః |
మృగాణాం తు భయం తీక్ష్ణం తతః తీక్ష్ణ క్షుధా వయం ||
గంధర్వులకి కామం ఎక్కువ, పాములకి కోపం ఎక్కువ, మృగాలకి భయం ఎక్కువ, పక్షులకి ఆకలి ఎక్కువ. అందుకని నాకు ఆకలి ఎక్కువగా ఉండేది, కాని వెళ్ళి తిందామంటే నాకు రెక్కలు లేవు. నా కొడుకైన సుపార్షుడు రోజూ వెళ్ళి ఆహారం తీసుకోచ్చేవాడు. కాని ఒకనాడు ఆహారం తీసుకురావడానికి వెళ్ళిన నా కొడుకు ఎంతసేపటికీ వెనక్కి రాలేదు. కడుపు నకనకలాడుతూ నేను ఎదురుచూస్తున్నాను. ఇంతలో ఒట్టి చేతులతో నా కొడుకు వచ్చాడు, అది చుసిన నాకు కోపం వచ్చి నా కొడుకుని నిందించాను. అప్పుడు సుపార్షుడు అన్నాడు ' నాన్నగారు! నా దోషంలేదు, నేను పొద్దున్నే వెళ్ళి సముద్రంలో ఉన్న మహేంద్రగిరి పర్వతం మీద కూర్చొని సముద్ర జలాలలోకి చూస్తున్నాను, ఏదన్నా పెద్ద ప్రాణి కనపడగానే తీసుకొచ్చి మీకు పెడదాము అనుకున్నాను. కాని ఇంతలో ఆకాశంలో, నల్లటి స్వరూపంతో ఉన్న రాక్షసుడు, మెడలో తెల్లటి ముత్యాల హారం వేసుకొని, తెల్లటి బట్ట కట్టుకొని వెళుతున్నాడు. మేఘం మీద మెరుపు మెరిస్తే ఎలా ఉంటుందో, అలా ఒక స్త్రీ అతని చేతులలో తన్నుకుంటుంది. హ రామ, హ లక్ష్మణా అని అరుస్తుంది. నేను వాడిని చూసి మంచి ఆహారం దొరికింది అనుకున్నాను. కాని వాడు నా దెగ్గరికి వచ్చి నమస్కరించి ' మహానుభావ! నాకు దారి విడిచిపెట్టవయ్య ' అన్నాడు. ఎంతటివాడైన అలా బతిమాలుతు సామంతో మాట్లాడితే, ఇంగిత జ్ఞానం ఉన్నవాడెవడు అటువంటివాడిని దిక్కరించకూడదు కదా, అందుకని నేను వాడిని వదిలిపెట్టేశాను. కాని వాడు వెళ్ళిపోగానే ఆకాశంలో దేవగణాలు, ఋషిగణాలు నా దెగ్గరికి వచ్చి ' అదృష్టవంతుడివిరా బతికిపోయావు, వాడు దుర్మార్గుడు, వాడి పేరు రావణాసురుడు. వాడు చాలా బలవంతుడు, వాడికి విశేషమైన వరాలు ఉన్నాయి ' అని చెప్పి వెళ్ళారు.
ఈ విషయాన్ని నా కొడుకు చెప్పడం వల్ల నాకు సీతమ్మ గురించి తెలిసింది. సీతమ్మని రావణాసురుడే అపహరించి లంకకి తీసుకువెళ్ళాడు. 

నేను వింధ్య పర్వత శిఖరం మీద రెక్కలు కాలిపోయి పడినప్పుడు 6 రోజుల పాటు స్పృహ లేకుండా ఉన్నాను. 6 రోజుల తరువాత తెలివొచ్చింది. నా తమ్ముడు ఎటో ఎగిరిపోయాడు, నాకేమో రెక్కలు కాలిపోయాయి, అందుకని ఆ పర్వతం మీద నుండి కిందకి దూకి మరణిద్దాము అనుకున్నాను, కాని ఇంతలో ఒక ఆలోచన వచ్చింది. మా ఇద్దరికీ రెక్కలు ఉన్న రోజుల్లో నేను నా తమ్ముడు కామరూపులము కాబట్టి మనుష్య రూపాన్ని పొందేవాళ్ళము. అక్కడ ఉండేటటువంటి నిశాకర మహర్షి పాదములకు నమస్కారం చేస్తుండేవాళ్ళము. అందుకని ఒక్కసారి ఆ మహర్షి పాదాలకి నమస్కరించి ప్రాణాలు విడిచిపెడదాము అనుకొని మెల్లగా డేకుతూ ఆ మహర్షి ఉండే ఆశ్రమానికి వచ్చాను. అప్పుడా మహర్షి స్నానం చేసి వెళుతుంటే ఎలా ఉందంటే, అభిషేకం చెయ్యబడ్డ బ్రహ్మగారు వెళుతున్నట్టు ఉన్నారు. బ్రహ్మగారి చుట్టూ ప్రాణులన్నీ ఎలా చేరుతాయో, అలా నిశాకర మహర్షి స్నానం చేసి వెళుతుంటే ఆయన చుట్టూ ఎలుగుబంట్లు, పులులు, సింహాలు, పాములు చేరి ఉన్నాయి. ఆయన లోపలికి వెళ్ళగానే ఆ మృగాలన్నీ వెళ్ళిపోయాయి. తరువాత ఆయన బయటకి వచ్చి నన్ను చూసి ' నిన్ను చాలాకాలం నుండి చూస్తున్నాను, నువ్వు, నీ తమ్ముడు వచ్చి నాకు నమస్కారం చేసేవారు కదా. నువ్వు రెక్కలు కాలిపోయి ఇలా ఉన్నావేంటి ' అని అడిగారు. అప్పుడు నేను జెరిగిన కథంతా చెప్పాను. అప్పుడాయన అన్నారు ' సంపాతి! బెంగ పెట్టుకోకు, భవిష్యత్తులో నీ వల్ల ఒక మహత్కార్యం జెరగవలసి ఉంది. నువ్వు కొంతకాలానికి సీతాపహరణాన్ని చూస్తావు. ఈ సీతమ్మని అన్వేషిస్తూ వానరులు వస్తారు. వాళ్ళకి నువ్వు మాట సాయం చెయ్యి. నేను నీకు అభయం ఇస్తున్నాను, అలా చేస్తే నీ కాలిపోయిన రెక్కలు మళ్ళి వస్తాయి. నాకు కూడా రామలక్ష్మణులను చూడాలని ఉంది, కాని అంతకాలం ఈ శరీరంలో ఉండాలని నాకు లేదు, ఈ శరీరాన్ని విడిచిపెట్టేద్దాము అనుకుంటున్నాను. నువ్వు మాత్రం ఈ కొండమీదే వేచి ఉండు.

నీకు ఇంకొక విషయం చెబుతాను, సీతమ్మని అపహరించిన తరువాత ఆమెని వశం చేసుకుందామని రావణాసురుడు తన అంతఃపురం చూపిస్తాడు, దివ్యమైన భోజనము పెడతాడు. కాని ఆ తల్లి కన్నెత్తి కూడా చూడదు, ఒక మెతుకు ముట్టదు. ఆ తల్లికోసం దేవేంద్రుడు ప్రతి రోజూ దేవతలు కూడా చూడనటువంటి దివ్యమైన పాయసాన్ని పంపిస్తాడు. కాని సీతమ్మ ఆ పాయసాన్ని తినదు. ఆమె, పైన ఉన్న పాయసాన్ని తీసి ఈ భూమండలంలో ఎక్కడైనా సరే రామలక్ష్మణులు బతికుంటే, ఈ పాయసం వారికి చెందుగాక, ఒకవేళ రామలక్ష్మణులు శరీరాలని విడిచిపెట్టి ఉంటె, ఉర్ధలోకములలో ఉన్నవాళ్ళకి ఈ పాయసం చెందుగాక, అని భూమి మీద పైన ఉన్న పాయసాన్ని పెడుతుంది. ఆ సీతమ్మ తిన్న అన్నం రావణుడు పెట్టినది కాదు. ఈ విషయాన్ని ఆ వానరులు వచ్చాక వాళ్ళకి చెప్పు ' అని ఆనాడు నిశాకర మహర్షి నాకు చెప్పారు. అందుకని కొన్ని వేల సంవత్సరముల నుండి ఇలా బతికి ఉన్నాను. 

తస్య తు ఏవం బ్రువాణస్య సంహతైః వానరైః సహ ||
ఉత్పేతతుః తదా పక్షౌ సమక్షం వన చారిణాం ||


సంపాతి ఈ మాటలని వానరాలకి చెప్పగానే కాలిపోయిన ఆయన రెక్కలు మళ్ళి పుట్టాయి. అప్పుడాయన తన ఎర్రటి రెక్కలని అటూ ఇటూ ఊపి చూసుకున్నాడు. ఆనందంతో ఆ సంపాతి ఆకాశంలోకి ఎగిరిపోయాడు.


  కిష్కింధకాండ (2వ భాగం)

ఇంక అక్కడున్న వానరాలకి ఇది చూడగానే చాలా సంతోషంవేసింది. సముద్రాన్ని దాటుదామని వాళ్ళందరూ కలిసి సముద్రం యొక్క ఉత్తర తీరానికి చేరుకున్నారు. అప్పుడు వాళ్ళు అనుకున్నారు " ఈ 100 యోజనముల సముద్రాన్ని దాటి ఆవలి ఒడ్డుకి వెళ్ళగలిగినవాడు ఎవడు. మిగిలిన వానర జాతికి ఎవడు ప్రాణప్రదానం చెయ్యగలిగినవాడు. ఈ సముద్రం దెగ్గర నిలబడిపోయిన వానరాలు సంతోషంగా తిరిగి వెళ్ళి తమ భార్యాపిల్లలని చూసేటట్టు చెయ్యగలిగినవాడు ఎవడు. ఎవరివల్ల ఈ కార్యం జెరుగుతుంది, ఎవరు అంతటి సమర్ధుడు " అని అడిగారు.
అప్పుడు శరభుడు లేచి, నేను 30 యోజనములు వెళతాను అన్నాడు, అలాగే ఋషభుడు 40 యోజనములు వెళతాను అన్నాడు, గంధమాదనుడు 50, మైందుడు 60, ద్వివిదుడు 70, సుషేణుడు 80. అప్పుడు జాంబవంతుడు లేచి అన్నాడు " నేను యవ్వనంలో ఉన్నప్పుడు చాలా బలంగా ఉండేవాడిని. పరమేశ్వరుడు త్రివిక్రమావతారంతో(వామన) పెరిగిపోతుంటే నేను ఆయనకి 21 సార్లు ప్రదక్షిణ చేశాను. కాని ఇప్పుడు నేను ముసలివాడిని అయిపోయాను, నేను ఇప్పుడు 90 యోజనాలు ఎగరగలను " అన్నాడు.

అప్పుడు అంగదుడు అన్నాడు " నేను 100 యోజనాలు వెళ్ళగలను, కాని తిరిగి మళ్ళి ఈ 100 యోజనాలు రాలేను " అన్నాడు.
అప్పుడు జాంబవంతుడు " అయ్యో, అది మహా పాపం. ప్రభువు వెళ్ళి పని చేస్తుంటే, ఆయనని సేవించేవారు హాయిగా కూర్చుంటే అది చాలా అసహ్యంగా ఉంటుంది. నువ్వు వెళ్ళకూడదు, నువ్వు మాకు పనిని పురమాయించాలి. ఎవరిని పంపాలో నాకు తెలుసు, వాడిని నేను పంపిస్తాను, మీరందరూ చూడండి " అని ఒక్కడిగా కూర్చున్న హనుమంతుడి దెగ్గరికి వెళ్ళి " ఏమయ్యా హనుమా! ఏమి తెలియని వాడిలా ఇలా కూర్చున్నావు. ఒకానొకప్పుడు అప్సరసలలో శ్రేష్టురాలైన పుంజికస్థల అనబడే ఒక అప్సరస శాపవశం చేత కుంజరుడు అనే వానరానికి కుమార్తెగా జన్మించింది. ఆమెకి అంజనా అని పేరు పెట్టారు. ఆమె నీ తండ్రి అయిన కేసరి యొక్క భార్య. నీ తల్లి కామరూపి అవడంచేత ఒకనాడు మనుష్య రూపం దాల్చి ఒక పర్వత శిఖరం మీద నిలబడింది. వాయువు ఆమెని చూసి మోహించి, తన దీర్ఘమైన బాహువుల చేత గట్టిగా కౌగలించుకున్నాడు. అప్పుడా తల్లి ' ఎవడురా దుర్మార్గుడు నా పాతివ్రత్యాన్ని చెరప చూస్తున్నవాడు ' అనింది. అప్పుడా వాయువు అన్నాడు ' అమ్మా! బ్రహ్మగారు మా తేజస్సులని వానర స్త్రీలయందు ప్రవేశపెట్టి వానరాలని సృష్టించామన్నారు. అందుకని నీ పాతివ్రత్యానికి భంగం కలగకుండా గొప్ప పరాక్రమము ఉన్నవాడు, బుద్ధిమంతుడు, నాతో సమానంగా దూకగలిగినవాడు, ఎగరగలిగినవాడైన పుత్రుడు కేవలం నిన్ను నేను మానసికముగా చూసినంత మాత్రాన నీ కడుపుయందు జన్మించనున్నాడు ' అన్నాడు. ఆ కారణం చేత నువ్వు జన్మించావు.

నువ్వు పుట్టగానే ఆకాశంలో ఉన్న సూర్యుడిని చూసి తినే ఫలం అనుకొని ఆయనని పట్టుకోబోయావు. సూర్య పధానికి అడ్డు వస్తున్నావని కోపమొచ్చి ఇంద్రుడు వజ్రాయుధం పెట్టి కొడితే, నీ ఎడమ దవడ చొట్టపడి కింద పడ్డావు. సొట్టపడ్డ హనుములు కలిగినవాడివి కనుక నిన్ను హనుమ అని పిలిచారు. నువ్వు అలా పడిపోవడం చేత నీ తండ్రి అయిన వాయుదేవుడికి కోపం వచ్చి భూమిమీద వీచడం మానేశాడు. అప్పుడు బ్రహ్మగారు పరుగు పరుగున వచ్చి, గాలి వీచకపోతే సృష్టి ఆగిపోతుందని " హనుమా! ఏ అస్త్రము చేత, ఏ శస్త్రము చేత నిన్ను ఎవరూ బంధించలేరు " అని వరం ఇచ్చారు. అలాగే ఇంద్రుడు నీకు స్వచ్ఛంద మరణ వరం ఇచ్చాడు. నీ అంత నువ్వు సంకల్పం చేసి శరీరాన్ని విడిచిపెట్టాలి కాని, నిన్ను పడగొట్టగలిగే పురుషుడు ఈ బ్రహ్మాండంలో ఎక్కడా ఉండడు. 

నేను ఎన్నో సందర్భాలలో సముద్రంలో ఉన్న పాముల్ని గరుగ్మంతుడు తన్నుకుపోతుండగా చూశాను. నీ తండ్రి అయిన వాయుదేవుడు ప్రభంజనుడై వీస్తే పెద్ద పెద్ద చెట్ల యొక్క కొమ్మలని విరిచేస్తాడు. అటువంటి శక్తిమంతుడైన వాయుదేవుడి కుమారుడవైన నీకు ఆ గమన శక్తి ఉంది, గరుగ్మంతుడికి ఆ గమన శక్తి ఉంది. ఇవ్వాళ కొన్ని కోట్ల వానరముల భవిత, సౌభాగ్యము, ప్రాణములు నీ చేతులలో ఉన్నాయి. నీ వీర్యమును, తేజస్సును, పరాక్రమమును ఒక్కసారి పుంజుకో. 100 యోజనముల సముద్రాన్ని అవలీలగా దాటి సీతమ్మ జాడ కనిపెట్టి ఇక్కడికి రా. హనుమా! నీ శక్తిని చూపించు " అని జాంబవంతుడు అన్నాడు.

జాంబవంతుడి మాటలు విన్న హనుమంతుడు మేరు పర్వతం పెరిగినట్టు తన శరీరాన్ని పెంచేశాడు. గుహలో నుండి సింహం ఆవలిస్తూ బయటకి వస్తుంటే దానిని చూసిన ప్రాణులు భయంతో ఎలా నిలబడిపోతాయో, అలా అప్పటివరకూ తమతో తిరిగిన హనుమంతుడు అటువంటి స్వరూపాన్ని పొంది, ఒక్కసారి ఆవలించి, బాహువులని పైకి ఎత్తి ఒక్కసారి విదిల్చి భూమి మీద కొట్టేసరికి వానరములన్నీ భయపడిపోతూ, శ్రీమహా విష్ణువు దర్శనం అయితే ఎలా నిలబడతారో అలా హనుమంతుడిని చూసి అంజలి ఘటించి నిలబడిపోయారు. 

అప్పుడు హనుమంతుడు అక్కడ ఉన్న వృద్ధులైన వానరాలకి నమస్కరించి " నా తండ్రి వాయుదేవుడు, ఆయన అగ్నిదేవుడి యొక్క సఖుడు. వాయుదేవుడు ఎటువంటి గమనంతో వెళతాడో నేను అటువంటి గమనంతో వెళతాను. నేను వెళుతున్నప్పుడు నాకు అడ్డొచ్చిన ఏ ప్రాణినైనా నా వక్షస్థలంతో గుద్ది చంపేస్తాను. పర్వతాలని చూర్ణం చేస్తాను, సముద్రాల్ని కలయ తిప్పుతాను. నా బాహువుల శక్తి చేత ఈ సముద్రాన్ని తిరగ తోడుతాను. 100 యోజనములే కాదు 10,000 యోజనములైనా సరే కొన్ని వేల మార్లు అటువైపు నుండి ఇటువైపుకి వెళతాను. సూర్యుడు ఉదయిస్తుండగా భూమి నుండి ఆకాశంలోకి వెళతాను, సూర్యుడి సమీపంలో నిలబడి నమస్కారం చేస్తాను. సూర్యుడు అస్తమించడానికి పశ్చిమ దిక్కుకి వెళుతుంటే ఆయన దెగ్గరికి వెళ్ళి మళ్ళి నమస్కరించి వస్తాను. గరుగ్మంతుడు సముద్రం మీద తిరుగుతుండగా ఆయనకి కొన్ని వేలసార్లు ప్రదక్షిణం చేస్తాను. ఇక్కడ నుండి లేచి దక్షిణ దిక్కున ఉన్న సముద్రాన్ని ముట్టుకుంటాను. రావణాసురుడిని కొట్టి చంపేస్తాను, లేదా లంకని ఫెల్లఘించి చేతితో పట్టి సముద్రానికి ఈవలి ఒడ్డుకి తీసుకువచ్చి రాముడి పాదాల దెగ్గర పడేస్తాను. ఇక నా పరాక్రమము ముందు నిలబడగలిగినవాడు లేడు. బ్రహ్మగారు, దేవేంద్రుడు చెరొక ఆసనం మీద కుర్చూని మధ్య ఆసనంలో అమృతాన్ని పెడితే, ఇద్దరి మధ్యలోకి వెళ్ళి, చెరొక చేతితో ఇద్దరినీ అడ్డగించి అమృతాన్ని తీసుకురాగలను. ఈ భూమి నన్ను తట్టుకోలేకపోతుంది, అందుకని మహేంద్రగిరి పర్వతం మీద నుంచి బయలుదేరతాను " అన్నాడు.

అలా హనుమంతుడు ఆ మహేంద్రగిరి పర్వతాన్ని ఎక్కుతుంటే, అక్కడున్న గంధర్వులు, విద్యాధరులు ఎగిరి పారిపోయారు. అనిల కుమారుడి పద ఘట్టనకి ఆ పర్వతం కంపించిపోయింది, చెట్లు నేలరాలిపోయాయి, మృగములన్నీ దిక్కులు పట్టి పారిపోయాయి. హనుమంతుడిని చూసిన వానరాలు "
మహానుభావ! ఋషుల యొక్క ఆశీర్వచనము చేత, గురువుల యొక్క ఆశీర్వచనము చేత, దేవతల యొక్క ప్రభావము చేత ఏ విధమైన ప్రతిబంధకము లేకుండా 100 యోజనముల సముద్రాన్ని దాటి సీతమ్మ జాడ కనిపెట్టి తిరిగి నువ్వు ఎప్పుడు వస్తావ అని ఒంటి పాదం మీద నిలబడి ఉంటాము. ఇన్ని కోట్ల వానరాలకి ప్రాణము పెట్టిన వాడిగా కీర్తి గడించెదవుగాక. నీకోసం పుణ్య కర్మలను చేస్తూ ఇక్కడ నిలబడి ఉంటాము " అన్నారు.from

Guru Prasad Koruprolu ఇన్ పేస్ బుక్

Sunday, 29 May 2016

సుందరకాండ - సుందర తత్త్వం - daily serial

ఓం శ్రీ రాం  ఓం శ్రీ రాం ఓం శ్రీ రాం 
ప్రాంజలి ప్రభ - సుందర తత్త్వం -
సర్వేజనా  సుఖినోభవంతు 


హనుమజయంతి సందర్బముగా సుందరకాండ వచస్సును ప్రతిఒక్కరికి అర్ధం అయ్యే విధముగా హనుమంతుని సహాయముతో నేను వ్రాయుట ప్రారంభించినాను, ప్రతి ఒక్కరికి " సీతారామాంజనేయ" కృపాకటాక్షాలు అందాలని ఆశిస్తున్నాను, ఎందఱో మహానుభావులు అందరికి వందనములు.  
ఆదికవి వాల్మీకి రచించిన ప్రతి శ్లోకం భావాన్ని ముందు పొందు పరుస్తున్నాను, అది కూడా చివర "ను" అనే అక్షరంతో వ్రాయటం జరిగింది, సుందర తత్వాన్ని మాత్రం నేను వర్ణించు కుంటూ వస్తు న్నాను, తప్పులుంటే తెలుపగలరు, ప్రతిఒక్కరు చది చదవమని చెప్పగలరు, అందరూ హనుమంతుని కృపకు పాత్రు లగుదురు, ఇది ఖశ్చితము, నేను సంవస్చరము నుండి నా బ్లాగులో వ్రాస్తున్నాను, ఇప్పుడే ఫేస్ బుక్ ద్వారా   అందరికి తెలిపి సీతారామాంజనేయ కృపకు పాత్రులుకాగలరనిఆశిస్తున్నాను. 
    
సుందరకాండ - సుందర తత్త్వం - తెలుగు వచస్సు ( 1వ సర్గము ) (31-05-2016)

అసంఘటితమైన శక్తిఉన్నా హనుమంతుడు అణిగి మణిగి ఉండి, అందరి ఆదరణ పొందుతూ, తన్ను ఆదరించి తన కర్తవ్యాన్ని భోధించిన, రాముని కార్యమును సఫలీకృతము చేయటకు, నిగ్రహ శక్తితో మహేంద్ర గిరి పర్వతముపై ఉండి, చేయ వలసిన కార్యమును ఆలోచిస్తూ ఉండగా తన తోటి వానరు లందరూ బాధలో ఉండుట గమనించెను. 
* (1)(  కార్యము సాధించ గలమని ప్రతి ఒక్కరికి, నిగ్రహ శక్తి ఉండాలి అందరకు, నమ్మకము, ఆత్మ విశ్వాసము  ఉండాలి ).

జాంబ వంతుడు, వానరులందరు, కలసి  సీతాన్వేషినిమిత్తం దక్షిణ దిక్కు అంతా చూసినను సీత జాడ కనుగొన లేక పోయెను,  వానరరాజు, ఇచ్చిన సమయము మించి పోయినది, ముందుకు పోవు మార్గము లేక, వెనుకకు పోలేక,  దిగులుతో అందరూ ప్రాణార్పణం చేయ తలంచెను.
 *(2) అవేశము లో ఉన్నప్పుడు ఆలోచనా శక్తి నశించును, చేతకాని వారిగా మార్చును)   

అందరితో అంగదుడు, జటాయువును తలస్తూ విలపించసాగెను, కార్యార్దమై జటాయువు భాత్రు (అన్న) సంపాతి అంగదుని కలిసెను,
సంపాతి దక్షిణదిక్కున లంకలో సీత రావణుని బందీలో ఉందని చెప్పెను,  అందరు కలసి, సముద్ర వడ్డుకు చేరి సముద్రాన్ని దాట తలచెను.
 *3 ( ఆశించిన పనికి దేవుడు సహాయము చేస్తాడనుటకు ఇది ఒక నిదర్సనం, నాయకుడనేవాడు పలువిధాలుగా అలోచించుటవల్ల  మంచి వారికి మంచే జరుగును అని ఒక నిదర్సనం, )      

సంపాతికి సీత జాడ తెలుపగా రెక్కలు వచ్చి వెళ్ళేను, వానరులు సముద్రాన్ని దాటగల శక్తి గూర్చి తెలుపెను,  అంగదుడు, జాంబవంతుడు సంశయములో పడెను,  సముద్రాన్ని దాటుటకు అందరు  హనుమంతుని ప్రేరేపించెను.
4* ( శక్తిని మించిన కార్యమని తలచుట సహజము, పెద్దల మాటను అనుకరించుట ఇంకా అవసరము, ఎవరి శక్తి వారు తెలుపుట కూడా  ఒక అవసరము, అందుకే జాంబవంతుడు హనుమంతుని శక్తి తెలిసినాడు కనుక ప్రేరేపించుటకు ముందు వచ్చును, పెద్దలను గౌరవించ టం వల్ల సీతాన్వే షనకు మార్గము సులభమాయెను)      

రామనామ జపంతో, హనుమంతుడు మహేంద్రగిరిపై ఉండెను, జాంబవంతాదులందరూ కలసి హనుమంతుని పొగడెను తనశక్తి తనకే తెలియక ప్రొత్సాహముతో  శక్తిని పెంచుకొనెను, చారులు సంచరించే మార్గానా సముద్రంపై పోవుట నిశ్చయించెను.
*(5. పసి పిల్లవానికి  పాలు త్రాగితే ఎంత సంతోషమో, రామనామ జపమే హనుమంతునకు అంతకన్నా ఎక్కవ సంతోషము, తనలో ఉన్న ఆత్మ తేజాన్నిఉత్తేజ పరిస్తే ఎటువంటి వారైన కార్యసాదకులుగా మారుతారు, ఓం శ్రీ రామ్ , ఓం శ్రీ రామ్ ఓం శ్రీ రామ్ అంటూ ఆధారము లేని గగన మార్గం ఎన్నుకోవటం ఒక నిదర్సనం, ఆధారము లేక పోయినా సాధించగలమని తపన ఉండుటే ఇందులో నీతి) 
 సుందరకాండ - సుందర తత్త్వం - తెలుగు వచస్సు ( 1వ సర్గము )
1-6-2016

పచ్చిక బీల్లపై ఉన్న హనుమంతుడు ఆకు పచ్చని వర్ణముతోను, పచ్చిక బీల్లపై ఉన్ననీటి బిందువులు వైడూర్యమణుల    వలే మెరుపులతోను, దూరముగా ఉన్న  జలము పై సూర్య కిరణాల ప్రభావ వెలుగులతోను, ధీరుడైన హనుమంతుడు మహేంద్రగిరిపై సీఘ్రముగా సంచరించెను.
 *(6) ఏ  శుభకార్యము జరగాలన్న పచ్చటి తోరణాలు కట్టుట, మెరుస్తున్న కాంతి పుంజాలను వ్రెలాడదీస్తూ, పరిశుబ్రమైన జలమును నిలువచేస్తూ, సూర్య కిరణాలతోగాలి ప్రవేసించు నట్లు చేసితే అందరూ హాయిగా సంచరిన్చగలరని వాల్మీకి మనకు భోధించారు )          

మహేంద్రగిరిపై చిత్రవర్ణములుగల ధాతువుల తోను, యక్షులు, కిన్నరులు, గంధర్వులు, దేవతామూతృల తోను, స్వేచ్చ జీవులుగా సింహాలు, ఉత్తమ గజాల సంచారముల తోను,  హనుమంతుడు మహ హృదములో ఐరావతం వలే ప్రకాశించెను
* (7) ఒక వివాహ వేడుకలో పలురకాలు వస్త్ర్రాలు ధరించిన స్త్రీలు పురుషులు, వేదాలువల్లించే పండితులు, మంచిగా భుజించే వారు, మంచి చెడుల సంబాషించుకొనే వారు మద్య ఎత్తైన పీఠంపై  నూతన వదూవరులు
మహ హృదములో ఐరావతం వలే ప్రకాశిస్తూ ఉండాలనేది ఈ శ్లోకం నీతి)     

సకల విద్యలు నేర్పిన గురువు గారగు సూర్యనికి నమస్కరించెను, బాల్యంలో భాధపెట్టిన దేవతల రాజైన ఇంద్రునికి నమస్కరించెను, సృష్టికర్త ఐన బ్రహ్మదేవునకు, సకల భూతములకు నమస్కరించెను.
*(8) శుభకార్యము చేసే ముందు ఎవరైనా శరే ప్రత్యక్ష దైవమైన సూర్య భగవాన్నీ ముందుగా ప్రార్ధించాలి, తరువాత తల్లి తండ్రులకు, మనకన్నా పెద్దలైన గురువులకు అధికారులకు ప్రణామాలు చేయాలి, స్నేహితులను, భందువులను  ప్రతిఒక్కరిని చక్కగా పలకరిస్తూ ముందుకు సాగాలనేదే ఈ శ్లోక భావం)         

మారుతి కడలిపై గగన సీమలో ప్రయాణం చేయ తలంచెను, మారుతి తూర్పునకు తిరిగి తండ్రి ఐన వాయుదేవునకు నమస్కరించెను, దక్షణదిక్కుకు తిరిగి వెళ్ళుటకు శిరస్సు పైకి ఎత్తి ఆబోతువలె ప్రకాశించెను.
* (9) మనం  చేసే కార్యము ఎంతో  కష్టమని అనుకో కూడదు,  ఎందుకంటే తూర్పునకు తిరిగి ముందుగా తల్లి తండ్రులకు నమస్కరించి మరలా దక్షణ దిక్కుకు తిరిగి చేయవలసిన కార్యమును మొదలు పెట్టి నట్లైతే ఎక్కడలేని శక్తి మీలో  ప్రవేసిస్తుందని, ఎదురులేకుండా పని సానుకూలముగా జరుగు తుందని ఈ శ్లోక భావం)      

హనుమంతుడు పౌర్ణమినాడు సముద్రుడు పొంగినట్లుగా శరీరాన్ని పెంచెను, వానరు లందరూ చూచు చుండగా రామకార్యము కొరకు ఆకాశమార్గమున ప్రయాణం చేసెను, 
*(10) సముద్రములో ఎన్నిజీవులున్నాయొ అంతమంది మానవులు శుభకార్యానికి సహకరిస్తారు, ఆ పరిస్తితిలో మనోధైర్యము పెరిగి పిల్లల పెళ్లి మేళ తాళాలతో జరుపుటకు దృడసంకల్పంతో ప్రయాణం చేయాలన్నదే ఇందులో నీతి)   
 

2-06-2016
సుందరకాండ - సుందర తత్త్వం - తెలుగు వచస్సు ( 1వ సర్గము )3/15
  పాదాల కదలికలకు చెట్లపై ఉన్న పక్షులు భయపడెను, వక్షస్థల ఘాతముతో చెట్లు కూలి పోయెను, సింహం విజ్రుమ్భించి నట్లు విజ్రుం భించగా మృగాలు మరణించెను, మద్యమ జ్వాలలతో కూడిన అగ్ని నుండి ధూమము బయలు దేరెను,          
*(11) శుభ కార్యము జరుగుతున్నప్పుడు ఆకాశ కదలికలు, భూమి కదలిక ఉంటె శుభ సూచకాలని ఇందు మూలముగ తెలియ చేస్తున్నారు, సంకల్ప సిద్దితో ముందుకు పోయేవారి రూపమ్ ఎప్పుడూ  సింహములా ఉంటుంది, కొన్ని మాటలు జ్వాలలుగా మరికోన్నిమాటలు చల్లని జల్లులుగా మానవులను ఆవహిస్తూ ఉంటాయనే గ్రహించాలి,  శుభకార్యాన్ని పడుచేయాలనే దుర్మార్గుల గుండెల్లో సింహ స్వప్నం  ఉండాలనేది ఇందు నీతి)    

కొలుచుటకు శక్యము కానంత పెద్దదిగా శరీరమును పెంచెను, చేతులతోనూ, పాదములతోను, పర్వతమును గట్టిగా నొక్కెను
పర్వతము ఒక్కసారి ఊగగా చెట్లపైఉన్న పూవ్వులన్ని రాలెను, హనుమంతునిపై పుష్పాభిషేకమువల్ల పుష్పముల కొండవలె  ఉండేను.
*(12) శుభకార్యము చేసేవారు ఎవరా అని తెలుసు కోలేని విదముగా లీనమై పోవాలనే విషయాన్ని, ఉస్చాస నిస్వాసాలు మెత్తము కార్యదీక్షపై ఉంచి ఎవరు ఎమన్నా పట్టించుకోకుండా ఉండాలని, పెళ్ళిలో పుష్పాలు పంచుట కూడా  ఇందులో భాగమే,   అందరి దృష్టిలో మహానుభావుడు పూజిమ్ప దగిన మహాత్ముడు అనిపించుకోవాలని తెలియ పరిచిన నీతి)   

పర్వతముపై మదించిన ఏనుగులు మదోదకమును కార్చు చుండెను, పర్వతముపై ఉన్న ప్రాణులన్నీ వికృతమైన స్వరముతో అరచు చుండెను, సమస్త వర్ణ శిలలమద్య అగ్ని పుట్టివర్ణ దూమములు వచ్చు చుండెను, భూప్రకమ్పనల మద్య హనుమంతుడు బయలు దేరుటకు నిశ్చయించెను
*(13) వివాహమునందు మదించిన వారు అంటే అత్యధికంగా  ధనమున్నదనే గర్వపడేవారు, ఎవరికీ తోచిన విధముగా వారు కల్పించి  కధలు చెప్పుకుంటూ పెళ్లిని వర్ణంచేవారు, కామంతో విర్ర వీగేవారు, నన్నే చూడాలని కేశాలు విరబూసుకొని, అరువు తెచ్చిన నగలు పెట్టుకొని ఆకర్షణ కోసం పాకు లాడేవారు, ఎన్ని తగాదాలు వచ్చిన, ఎన్ని పొగలు వెంబడించిన మనోనిగ్రహ శక్తితో "కర్త"  ఉండాలనేదే ఇందు నీతి)             


తొకలపై స్వస్తిక్ చిహ్నములుగల సర్పములు నిలిచెను, విషము క్రక్కుచూ దంతములతో శిలలను కరచెను, శిలలు అగ్నిజ్వాలకు దగ్ధమై వేయి ముక్కలై ఎగెరెను, గిరిపై ఓషధ చెట్లు ఉన్న, శాంతింప చేయలేక పోయెను.
*(14 ) వివాహ వేదికలో కొందరు పెద్దలు, స్నేహితులు  సహకరిస్తూ సహాయము చేసే విధముగా ఉండాలని, ఓర్వలేవారు, తంపులు పెట్టేవారు ఉంటారు, జాగర్తగా ఉండాలని, హొమంలో సమిధులు ఆహుతి అవుతూ ఆ పొగ అంతా ఆవహించి చెడుని నాశనము చేయ గలదని ఇందు మూలముగా తెలుసుకోగలరు, కొందరు వితండ వాదులు, మూర్కులు, త్రాగినవారు  ఉంటారు, వారిని ఎటువంటి మందు శాంతిప చేయలేదని జాగర్తగా వారినుండి తప్పించుకొని కార్యము చేయాలనేదే ఇందు నీతి)    




భూతాలు పర్వతమును బద్దలు చేయు చున్నాయని తలచెను,  తినుచున్న లేహ్యములు, భక్ష్యములు, మాంసములు విడిచెను,  మునులు, యక్షులు,  విద్యాధరులు వారి స్త్రీలతో పైకే ఎగిరెను , అణిమా సిద్దులుగల విద్యాధరులు హనుమంతుని చూసి ఆరాదించెను
*(15) వివాహ వేడుకల లో సన్నాయి మాలములుతో,  కర్ణ ఖటోరమైన శబ్ధములతో బ్యాన్డుమేలములతో, పర్వతాలు బద్దలు చేయు శబ్దాలతో ఊరే గిమ్పులు చేస్తున్నారు,    లేహ్యములు, భక్ష్యములు, మాంసములు భుజించుటకు చేస్తున్నారు  అవి ఆరగించి పెద్ద లందరూ నవ వదువులకు దీవించి ఆసీర్వాదములు  ఇవ్వటమే ఇందు ప్రధానము.
 

3-06-2016
సుందరకాండ - సుందర తత్త్వం - తెలుగు వచస్సు ( 1వ సర్గము )4/20

మెడలో హారములతోను ,  పాదములకు అందెలతోను, భుజములకు దండ కడియములతో,చేతులకు కంకణముల తోను, విద్యాదర స్త్రీలు ఆశ్చర్యపడుచు, భయముతో తమ ప్రియుల తోను, విద్యాధరులు పర్వతముపై నిలిచి హనుమంతుని గూర్చి సంభాషించెను. 
* (16)వివాహ వేడుకల ఊరేగింపులను  స్త్రీలు పురుషులు అందరూ చూసి,  కొందరు ఇద్దరు ఈడు అనేవారు, మరి కొందరు కాకిపిల్లకు దొండ పండు అనేవారు, మరికొందరు పెద్దలను గూర్చి సంభాషించు  కొనేవారు అనేదే నీతి   

శోభగల హనుమంతుడు భుజమును,  కంఠంను వంచెను, తేజస్సును,వీర్యమును,బలమును, పెంచి ఊపిరి బిగపట్టెను, 
నేత్రములు పెకిఎత్తి, పాదములతో గిరిని అదిమి  పై ఎగెరెను, మహాబలశాలీ, వానర శ్రేష్టుడు చేతులను చేర్చి సముద్రముపై చేరెను   
*(17) ఎవరైనా ఎత్తైన ప్రదేశాలకు వెళ్ళాలన్న, పైకి ఎగరాలన్న హనుమంతుని ద్యానిస్తే తప్పక విజయము సాధించును.

మకరములకు నివాసమైన సముద్రమును దాట దలచెను, పర్వతమువంటి శరీరముగల హనుమంతుడు ఒక్కసారి కదలెను, రోమములు దులుపుకొని, మహా మేఘము వలె ఘర్జించెను , రామునికోరకు, వానరులకోరకు సముద్రముపై లంఘించెను .
(*(18) మనం బయలు దేరేటప్పుడు ఎన్నో అవాంతరాలు వస్తాయి, అయిన వాటిని ఎదుర్కొని  శక్తి మన శరీరములోనే అంతర్గతముగా శక్తి ఉండును, అదే మనకు శక్తిని వాక్కును నిగ్రహించుకొని ముందుకు సాగాలి.)
    
హనుమంతుని సముద్రలంఘనము గగనమునుండి   దేవలోకమునకుపోయిఅక్కడ సీతనువెదికెదను, కానరానిచో లంకకు పోయి రావణుని నగరముతోసహా తే గలగు తాను,  ఆకాశమునుండి వానర వీరులందరికి మారుతి అమృత మాటలు పల్కెను.  గమ్భీరముగా జెప్పుచూ నొక్క యూపు లొ సముద్రముపై కెగసెను.
(*(19)  మనం బయటకు వెల్లేటప్పుడు చేయవలసిన పని ఖచ్చితముగా చేయగలనని అందరికి గట్టిగా నమ్మేటట్లు చెప్పవలెను, మనం చేయలేని పనులుకూడ చేయగలనని చెప్పి అందరికి  ధైర్యము కలిగించి మరీ వెళ్ళవలెను, ఇది గ్రహించ గలరు.)      

అతని తొడల వేగమునుండి వచ్చిన గాలికి చెట్లువ్రేళ్ళతో సహా పైకి ఎగేరెను, దూరమునకు పోవు భందువులను పంపినట్లుగా కొంతదూరము పోయెను, మరలి చెట్లు అన్ని సముద్రములో రెక్కలు తెగిన పర్వతముల వలే పడెను, మహ సముద్ర మంతా పగటి పూట నక్షత్రాలతో నిండిన ఆకాశంవలె ప్రకాశించెను.
(*(20) కొత్తగా పెళ్ళైన వధూవరులతో  అందరూ కలసి కొంత దూరము దాకా నడచి వారు వెళ్ళాక చూసి తర్వాత  వెనుకకు వచ్చుట సహజము, అందరూ ఎవరి ఇంటికి వారు వెల్లుటే ఇది సత్యము. వివాహము చేసుకొనేటప్పుడు తలంబ్రాలు వధూవరులు ఒకరి తలపై ఒకరు పోసుకుంటూ సంతోషముగా ఉండుట  చూసిన వారికీ ఏంతో సంతోషముగా ఉంటుంది, అపుడు అందరు దీవెనలు అందిస్తారు, మేలతాలాలు మ్రోగిస్తారు, దేవతలే దిగివచ్చి ఆసీర్వాదములు పచుతున్నట్లు పెళ్లి పందిరి అంతా ప్రకాశ వంత మైన వెలుగులు విస్తరించును ఇదియే ఈ శ్లోకంలో నీతి)       

4-06-2016
సుందరకాండ - సుందర తత్త్వం - తెలుగు వచస్సు ( 1వ సర్గము )4/20
భూతాలు పర్వతమును బద్దలు చేయు చున్నాయని తలచెను,   తినుచున్న లేహ్యములు, భక్ష్యములు, మాంసములు విడిచెను  మునులు, యక్షులు,  విద్యాధరులు వారి స్త్రీలతో పైకే ఎగిరెను, హనుమంతుడు పాద స్పర్స అంత అమోఘం.
*21. మంచివారు మనగ్రామ్గలో ఉనె అంటా మంచి జరుగును అనిభావించాలి, మంచి వారు లేని ప్రాంతము ఎప్పుడూ భూమి ప్రకంపనలు వస్తాయి, తినే ఆహారము దొరకక భాదలు వహించాలసు వస్త్గుంది, వలసి పోయే పరిస్తితి వస్తుంది అది గమనిమ్చుటే  ఈ శ్లోకం నీతి      

మెడలో హారములతోను ,  పాదములకు అందెలతోను, భుజములకు దండ కడియములతో,చేతులకు కంకణములతోను
విద్యాదరస్త్రీలు ఆశ్చర్యపడుచు, భయముతో తమ ప్రియులతోను , విద్యాధరులు పర్వతముపై నిలిచి హనుమంతుని గూర్చి సంభాషించెను.
*22. ధనవంతులు సంపాదించిన ధనములో కొంత బంగారములోకి మారుస్తారు, వాటి రక్షణ కోసం బ్యాంకుల్లో దాచుతారు,  కొందరునిత్యము ధరిస్తూ ఉన్నారు, కాని అనుకోని పరిస్తితిలో దొంగిలించటం జరిగిందని, రక్షణ కాశము అవుతుందని అంటే బంగారము గూర్చి, ధనవంతుని గూర్చి పలువిధాలుగా సంభా షించుకుంటారనేది ఇందు నీతి.
     
శోభగల హనుమంతుడు భుజమును,  కంఠంను వంచెను, తేజస్సును,వీర్యమును,బలమును, పెంచి ఊపిరి బిగపట్టెను
నేత్రములు పెకిఎత్తి, పాదములతో గిరిని అదిమి  పైకి  ఎగెరెను, మహాబలశాలీ, వానర శ్రేష్టుడు చేతులను చేర్చి సముద్రముపై చేరెను, 
*23. ప్రతిఒక్కరు తేజస్సును,వీర్యమును,బలమును పెంచు కుంటూ ఉండాలి, అవసరము వచ్చినప్పుడు అధర్మాన్ని ఎదుర్కొనుటకు పతిఒక్కరు సంఘటితంగా ఏకమై ముందుకు సాకి చేతులు చేతులు కలిపి ఉద్యమించాలి.
 
మకరములకు నివాసమైన సముద్రమును దాట దలచెను, పర్వతమువంటి శరీరముగల హనుమంతుడు ఒక్కసారి కదలెను, రోమములు దులుపుకొని, మహా మేఘము వలె ఘర్జించెను, రామునికోరకు, వానరులకోరకు సముద్రముపై లంఘించెను.
*24. మనం బ్రతకల్సింది ఇతరులు కోసం అని గమనించాలి, సముద్రం లాంటిమన మనస్సును అదుపులో పెట్టుకొని ప్రవర్తించాలి,  అవసర మైనప్పుడు ధర్మం కొరకు తప్పని పరిస్తితిలో దుర్మార్గానిపై  ఘర్జన చేయాలనేదే, స్నేహితులను బంధు వులను ఆదుకోవాలనేదే  ఇందు నీతి.
    
గగనమునుండి   దేవలోకమునకుపోయిఅక్కడ సీతనువెదికెదను, కానరానిచో లంకకు పోయి రావణుని నగరముతోసహా తేగలగు తాను , ఆకాశము నుండి వానర వీరులందరికి మారుతి అమృత మాటలు పల్కెను, గమ్భీరముగా జెప్పుచూ నొక్కఊపులో సముద్రముపై కెగసెను, అణిమా సిద్దులుగల విద్యాధరులు హనుమంతునిచూసి ఆరాధించెను. 
*25. ఏవిషయమైన ఘమ్భీరముగ చెప్పాలి, చెప్పిన మాటను నిలబెట్టు కోవాలి, ఎవ్వరి మనస్సును నొప్పించక అందరి మనస్సు శాంత పరిచే మాటలు పలకాలి అనేడి ఇందు నీతి .


5-06-2016
సుందరకాండ - సుందర తత్త్వం - తెలుగు వచస్సు ( 1వ సర్గము )5/20
అతని తొడల వేగమునుండి వచ్చిన గాలికి చెట్లువ్రేళ్ళతో సహా పైకి ఎగేరెను, దూరమునకు పోవు భందువులను పంపినట్లుగా కొంతదూరము పోయెను, మరలి చెట్లు అన్ని సముద్రములో రెక్కలు తెగిన పర్వతముల వలే పడెను, మహ సముద్ర మంతా పగటి పూట నక్షత్రాలతో నిండిన ఆకాశంవలె ప్రకాశించెను.
(*26 పెళ్లి చేసి  వధువరులను  సాగనంపేటప్పుడు కొంత దూరము వచ్చి వెనుకకు వెళ్ళుట    అనేది హనుమంతుని వెంబడించిన చెట్లులాగా ఉంటుంది, పిల్లను పంపిన తర్వాత  అన్దరూ నీరసముగా అన్నిసర్డుకొని వేల్లుటే వజ్ర  హతమైన పర్వతాలు ఒక్కసారిగా  కూలినట్లు వారి మనసు భధకరముగా  మారుతున్నదనేదే  ఇందు నీతి)   

హనుమంతుని రెండు బాహువులు పాము పడగలువలే కనిపించెను, అతని రెండు నేత్రములు పర్వతముపై రెండు అగ్నిజ్వాల లవలే  ప్రకాశించెను,    అతని వాలము ఇంద్ర ద్వజము వలే ధగ ధగ మెరుయు చుండెను, అతని ముఖము సంద్యారాగముతో కూడిన సూర్యబింబమువలె నుండెను.
(*27. నిత్య అగ్ని హోత్రుని  దృష్టి చూడాలంటే అందరికీ కష్టమే, వారి చేతులు చూడగా పాము పడగల వలె కనిపించును, నేత్రములు అగ్నిగోళముల వలె కనిపించును. ముఖము బ్రహ్మ   వర్చస్సుతో వెలుగు చుండును  అటువంటి వారికి పాదాబివందనాలు చేసి ఆసీర్వాదము  పొందాలన్నది ఇందు నీతి, .కోపముగా  ఉన్నవారి  కళ్ళు  కుడా  అగ్నిలా  వెలుగుతూ  ఉండటాయి అటువంటి వారి   ముందు   జాగర్తగా   ఉండాలనేదే   ఇందు నీతి.
      
హనుమంతుని  ఎఱ్ఱనైన పిరుదులు బ్రద్దలైన ధాతుశిలలవలె నుండెను, అతని జంకల నుండి వచ్చేవాయువు మేఘము యురుము వలె నుండెను, ఉత్తరము నుండి దక్షణ దిక్కు వైపు పోవు ఉల్క వలే ప్రయాణించు చుండెను ,  రామభాణము ఎంత వేగముగా పోవునో అంతే వేగముగా పోఉ చుండెను
(*28 కొందరి శరీర అవయవాలు బహు చక్కగా ఉండునని, మరి కొందరివి వికృతముగా ఉండునని ఇందు మూలముగ తెలియు చున్నది, కొందరి మాట శబ్దానికి మించి ఉండునని, వేగము, మాట,   తోక చుక్క కన్నా మించి ఉండు నని ఇందు మూలముగా తెలుసుకోవచ్చు ననేదే నీతి    

హనుమంతుడు  త్రాడును తెంచుకొని పరుగెడుతున్న ఎనుగువలె నుండెను, అతని ముఖము చుట్టు తోక ఉండగా సూర్యునివలె ప్రకాశించు చుండెను,  అతని నీడ సముద్రము పై పడి ఒక పెద్ద నౌక వలె కనబడు చుండెను, వక్షస్తలము నుండి వెడలిన గాలిచే కెరటములు రెండంతలు ఎగసి పడు చుండెను
(*29) ఒక్కోక్కరు నడుస్తుంటే  భూమి, గాలి , కంపిస్తున్నది, కొందరి ముఖముచూస్తె వేలుగుతోనిండి పోతున్నది, కిరణాల తాకిడికి నీడ ఆవహిస్తున్నది, అందు చెఅ ప్రతిఒక్కరు త్రాడును తెంచుకొని పరుగెడుతున్న ఎనుగువలె నుందాలన్నదే ఇన్దునీతి      

ఉత్తరమునుండే వచ్చే వాయువు హనుమంతునికి ఎగురుటకు  తోడ్పడెను,  తాకాలని కేరటములు పైకి ఎగిరి పెద్ద గుంటగా ఏర్పడి పైకి ఎగురు చుండెను, భూమి యందు ఉన్నసముద్రమును మారుతి త్రాగుచున్నట్లుగా కన బడెను, హనుమంతుడు ఆకాశమున తలపైకి ఎత్తిన ఆకాశాన్ని  మ్రింగి నట్లుండెను
(*30) కొందరి చూపులు మింగెసి నట్లుగాను, మరికొందరి చూపులు తాగేసినట్లుగాను ఉన్న వారిదగ్గర జాగర్తగా ఉండాలనేదే ఇందు నీతి, మన ప్రయాణములో ఎన్నో ఆటంకాలు వచ్చిన ధైర్యముగా ముందుకు పోవాలన్నదే ఇందునీతి.

  6-6-2016
 
ఆధారము లేకుండ  రెక్కల పర్వతమువలె హనుమంతుడు ప్రకాశించు చుండెను, మేఘ పంక్తులలోకి పోవుచూ బయటకు వచ్చుచూ గరుత్మంతుడివలె ఉండెను,ఎరుపు,నలుపు,తెలుపు,పచ్చ, మేఘాలల్లో హనుమంతుడు ముచ్చటగా నుండెను
హనుమంతున్ని చూసిన ఋషీశ్వరులు, దేవతలు, గంధర్వులు పరాక్రమమును  ప్రశంసించెను
*(31) కొందరకి తన శక్తి అసలు తెలియదు, అనుకున్న పని అనుకున్న సమయముము కన్నా ముందే చేయగలుగుతారు, ఎందరు ఎదుర్పడినా ఎన్నిఅవాంతరాలు వచ్చిన తన కార్యమును తను చేసినవారికి,  అందరి దీవెనులు ఉంటాయని  ఈ శ్లోకభావం.

కొండంత ఎత్తుగా లేచుచున్న సముద్ర తరంగములను వక్షస్థలముతో 'డి' కొని ఎగేరెను,  హనుమంతుని తో వచ్చే గాలి, మేఘముల గాలి, సముద్రపు గాలి కలసి భీకరశబ్దముగా వినబడెను, సముద్రములో ఉన్న తరంగాలన్ని భూమి ఆకాశాన్ని తాకు చున్నట్లుగా ఉండెను, ఎగసిపడుతున్న సముద్ర తరంగాలను లెక్క పెట్టు చున్నాడా అన్నట్లు దాటు చుండెను .
*(32) ఎవరైనా సరే తప్పని సరి పరిస్తితిలో పనిచేయాలంటే  గుండె ధైర్యముతో, శబ్ధకాలుష్యాన్ని తట్టుకొని, ఈర్శ్య ద్వేషాలను తట్టుకొని, ఎగసి పడుతూ అడ్డు వచ్చిన వారిని  దాటుకుంటూ  ఎంత మంది అడ్డువచ్చారో లేక్క కట్టుకుంటూ ముందుకు  సాగాలన్నదే ఇందు నీతి.  .   

తిమింగళములు, మొసళ్ళు, వస్త్ర విహీనులయన మనుష్యుల్లా  ఉండెను, సర్పములు హనుమంతుని చూసి గరుత్మంతుడని భావించి భయ పడెను, హనుమంతుడు ఆకాశములో మేఘముల కన్న ముందుకు పోవు చుండెను. మేఘాలచే కప్పబడుచు బయటకువచ్చుచూ ఉండే చంద్రుడిలా ప్రకాశించు  చుండెను
*(33) కొందరు నీ పనికి అడ్డు పడుటకు, ఆక ర్షిమ్చుటకు, వస్త్ర విహీనులై , ఎంతో భయము నటించేవారు ఉంటారు జాగర్తగా మేలగాలనేదే ఇందు నీతి, చూపి చూపనట్లుగా మనసును లాగేవారు ఉంటారు జాగర్తగా మనం ప్రవరిమ్చాలనేదే ఇందు నీతి.  

హనుమంతుని నీడ సముద్రము మీద పది యోజనాలతో విస్తీర్ణముగను, ముప్పది యోజనాల పొడవుతో ఉండెను,  దేవా దాన గంద ర్వులు పుష్ప వృష్టిని కురిపించెను, హనుమంతుని చూసి దేవగణాలన్ని పరమా నందమును పొందెను  
*(34) కొందరు కార్య సాధకులుగా ముందుకు సాగేటప్పుడు వారి నీడను వారే చుడలేరు, ఎంత విస్తీర్ణము ఉందో చెప్పలేరు అనేదే తెలుసు కోవలసిన విషయం మరియు పనిలో ఉన్నప్పుడు పనివిషయము తప్ప అన్య విష యము ఆలోచించ కూడ దనేది ఇందు లోనీతి